Кіріспе
Berberis thunbergii, жапондық барберри, Тунберг барберриі немесе қызыл барберри – барберрилер тұқымдасына жататын гүлді өсімдіктер түрі. Ол Жапония мен Шығыс Азияға тән, бірақ Қытай мен Солтүстік Америкада кеңінен табиғи түрде таралып кеткен. Көптеген жерлерде бұл түрдің жабайылануы мәселе туғызып, түрлердің әртүрлілігінің төмендеуіне, қоңыштардың көбеюіне және топырақтың өзгеруіне әкеп соқты. 1-2 метр биіктікте және 1-2 метр енінде өсетін бұл кішкентай жапырақты бұта, күзде жапырақтары қызыл түске айналады, ал күзде жарқыраған қызыл жемістері мен көктемде ашық сары гүлдері болады.
Berberis thunbergii, the Japanese barberry, Thunberg's barberry, or red barberry, is a species of flowering plant in the barberry family Berberidaceae, native to Japan and eastern Asia, though widely naturalized in China and North America, where it has become a problematic invasive in many places, leading to declines in species diversity, increased tick habitat, and soil changes. Growing to tall by broad, it is a small deciduous shrub with green leaves turning red in the autumn, brilliant red fruits in autumn and pale yellow flowers in spring.
Инвазивті түрлер
Жапондық барберри АҚШ-тың көптеген солтүстік-шығыс штаттарында және Ұлы көлдер аймағында, сондай-ақ Канаданың шығыс провинцияларында кездеседі. Оның таралу картасын Ерте анықтау және таралуды картографиялау жүйесінен (EDDmapS) табуға болады. Соңғы жылдары Berberis thunbergii АҚШ-тың шығысы мен Канаданың көптеген аймақтарында жаулап алушы түр ретінде танылды. Өсімдіктерді сақтау альянсының Шет елдік өсімдіктер жұмыс тобы оны "Қолданбайтын тізімге" енгізді. Мичиган штатында жапондық барберри тұқымдарының қоспасы ретінде қолдануға тыйым салынған, ал Массачусетс және Батыс Вирджиния штаттарында сатуға тыйым салынған. Бұл түр Нью-Йорк штатының қауіп-қатер деңгейі бойынша "өте жоғары" бағаланған. Бұл Berberis бұғылардың қызығушылығын тудырмайды және жергілікті түрлерді ығыстырып шығарады. Сонымен қатар, бұл өсімдік топырақтың pH деңгейін көтереді және топырақтағы азот мөлшеріне әсер етеді. B. canadensis және B. vulgaris-тен айырмашылығы, B. thunbergii бидайдың қара тот ауруын (Puccinia graminis) қоздырғышы үшін қоректену ортасы ретінде қызмет етпейді. Жапондық барберри тығыз жапырақтарындағы жоғары ылғалдық деңгейіне байланысты кенелер үшін өте қолайлы орта жасайды. Барберридің таралуы Лайм ауруының таралуымен байланысты деген гипотеза бар. Кенелердің саны барберридің қалың өскен жерлерінде, бақыланатын немесе барберри жоқ жерлерге қарағанда жоғары. Бір зерттеуде барберримен зарарланған аймақта, ал барберри жоқ, бірақ басқа жағынан ұқсас аймақта ғана байқалды. 2023 жылы Коннектикут штатындағы орташа белдеулі орманды зерттеуде B. thunbergii-нің басқа жергілікті ағаш тәрізді бұталармен салыстырғанда жәндіктердің саны және олардың ақуыз сапасы төмен екені анықталды. B. thunbergii сияқты жаулап алушы түрлердің орман экожүйелерінде жергілікті өсімдік түрлеріне үстемдік етуі және бәсекелесуі, осы қауымдастықтардың азық тізбегіне кері әсер етеді, себебі олар тұтынушыларға азықтандыру үшін аз мөлшерде қоректік заттарды қамтамасыз етеді. Жапондық барберриді қалай бақылауға болатыны туралы толық ақпарат Мичиганның Табиғи ресурстар департаментінің құжатында бар.