Кіріспе

Минералдық экономика – минералдық тауарлардың өндірісі мен қолданылуына қатысты экономикалық және саяси мәселелерді зерттейтін және түсінуге көмектесетін академиялық ғылым саласы. Минералдық экономика [′min·rəl ‚ek·ə′näm·iks] минералдардың таралуын талдаумен және түсінумен, сондай-ақ минералдарды табу, игеру және сатумен тығыз байланысты. Минералдық экономика минералдық тауарлар мен олардың жаһандық таралуына қатысты саясатты қалыптастыратын академиялық пән. Минералдық экономика тау-кен өнеркәсібінің табыстылығы мен салдарыларын, сондай-ақ оның экономикаға, қоғамға және климатқа тигізетін әсерін зерттейді. Минералдық экономика – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін пайда болған және қазіргі заманғы жағдайда дами және кеңейіп келе жатқан үздіксіз даму үстіндегі сала. Австралия бірнеше минералдық тауарлардың ірі экспортшысы болып табылады, осылайша Австралия экономикасының кірісінің маңызды бөлігін қамтамасыз етеді. Минералдық сауда және үлеске қосудағы басқа да жетекші елдердің рөлі түсінікті және қолдануға, сондай-ақ нақты параметрлерді құруға қатысты. Осындай зерттеулердің нәтижелері қоғамдық қолдау және тұрақтылық мәселелерін шешуге бағытталған. Тау-кен өнеркәсібінің тұрақтылығы да маңызды, оның қоршаған ортаға тигізетін тікелей әсерін қадағалау және қажетті шараларды қолдану қажет.

Минералдық экономиканың тарихы

Минералдық экономика Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана академиялық ғылым ретінде қалыптасты, ал қазіргі зерттеулердің көп бөлігі басқа салалар мен пәндерде жүргізілуде. Сауда және үлеске қатысты секторларда әділ әртараптылықты қамтамасыз ету үшін жаһандық параметрлер мен көзқарас қажет. Әлемдегі ең көп минералдық үлес беретін алдыңғы қатарлы бес ел, тізімде төмендеу ретімен: Демократиялық Конго Республикасы, Чили, Австралия, Моңғолия және Папуа-Жаңа Гвинея. «Көршілік, даму және халықаралық ынтымақтастық құралы» (NDICI) 2021 жылы минералдық тауарларға ықшам және әділ қол жеткізуді іске асыруды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс әлі жарияланбаған. Көлемді кіріс болғанына қарамастан, минералдық экономика секторында шектеуші факторлар бар, әсіресе мұнай өндіретін елдерде «қарыз, дефицит, инфляция және тиімсіз мемлекеттік сектор» сияқты мәселелер кездеседі. Осының салдарынан, әлемдік экономикалық өсім минералдық секторды экономикалық өсім мен азаюды болжауға, сондай-ақ әлеуметтік-экономикалық тұрақты саясатты қамтамасыз етуге қатысты саясаттар мен процедураларды жасауға бағыттайды. Мұндай саясат бұрын айтылған шектеуші факторларды жеңілдетуге, сонымен қатар трендтерді және олармен байланысты кірістерді болжауға және талдауға мүмкіндік береді, бұл сектордағы инфляция мен дефицитті шектеу үшін қосымша параметрлерді ұсынуға әлеуетті мүмкіндіктерді ашады.

Австралия экономикасы және оның үлесі

Минералды сектор Австралия экономикасына, әсіресе оның табысына зор үлес қосады. Австралияның минералды секторы экономиканың жалпы ішкі өнімнің 8 пайызын құрайды. Тұрақты энергияны пайдалануды енгізу минералды ресурстарды қолданудың табысы мен болашағына қатысты алаңдаушылық тудырады, алайда технологиялық прогресс энергияны толыққанды алмастыра алмайтынын атап өту маңызды. Болашақта минералды ресурстардың жетіспеуі және олардың төмендеуі мүмкін деген қазіргі алаңдаушылықтарға қарамастан, минералды тауарларға байланысты шығындардың күрт өсуі күтілуде. Бұл минералды ресурстарды қайта өңдеу және сауда мен экспортты ескеретін тиісті саясатты жасау арқылы минералды ресурстар мен секторлардың ұзақ мерзімді қолданылуын қамтамасыз ететін технологиялар мен тұрақты тәжірибені енгізу қажеттілігін күшейтеді.