Кіріспе

Гонконг саясаткері және бизнесмен (1922–2022)

Хилтон Чонг Лиен, CBE, JP (; 6 тамыз 1922 – 4 қаңтар 2022) – Гонконг саясаткері және бизнесмен. Ол Гонконг тарихындағы ең ұзақ мерзімге үздіксіз сайланған лауазымда қызмет еткен адам, 1957 жылдан 1991 жылға дейін 34 жыл бойы Гонконгтың қалалық кеңесінің сайланған мүшесі болды. Сондай-ақ, ол 1981 жылдан 1986 жылға дейін кеңестің тұңғыш қытай төрағасы атанды. Ол соғыстан кейінгі қалалық кеңестегі екі жартылай оппозициялық саяси топтың бірі – Гонконг азаматтық қауымдастығының көп жылдық төрағасы болды. 1973 жылдан 1979 жылға дейін Гонконгтың заң шығарушы кеңесіне бейресми мүше ретінде тағайындалды. 1985 жылдан 1988 жылға дейін ол 1985 жылғы заң шығарушы кеңес сайлауында қалалық кеңес сайлау округінен сайланған заң шығарушы кеңестің алғашқы мүшелерінің қатарында болды.

Ерте өмір және бизнес мансабы

Чонг Лиен 1922 жылғы 6 тамызда Британдық Ғаянаның Джорджтаун қаласында дүниеге келді. Оның анасы Эльвира Чонг Лиен, ал әкесі Эдвард Чонг Лиен Ғаянадағы туысына қосылу үшін Қытайдан Гонконг арқылы келген. Ол мектептен кейін заң фирмасында, импорт-экспорт компаниясында және банкир болып жұмыс істеді. Гонконгтың жаулануынан кейін ол жапондықтар басып алған Гонконгтан Қытайдың бос аймағына көшіп, отбасымен Гуйлиньде тұрып, американдық консулдықта жұмыс істеді, содан кейін Куньминге көшті, соғыс аяқталғаннан кейін Гонконгқа оралды. Біраз уақыт журналист болды, BBC-нің Гонконгтағы тілшісі қызметін атқарды. Оған "South China Morning Post" газетінде жұмыс ұсынылғанмен, ол отбасының тілегі бойынша коммерциямен айналысып, 1945 жылы H. Cheong Leen & Co. атты өзінің импорт-экспорт фирмасын құрды, сыйлықтар, премиум тауарлар мен сағаттарды импорттады. 1953 жылы баспагер ретінде Жас саудагерлер палатасына қосылып, Сан-Францискода өткен Жас саудагерлер палатасының халықаралық конференциясында палата атынан өкілдік етті.

Алғашқы саяси мансап

Ол кезде колониядағы жалғыз тікелей сайлау болып табылатын қалалық кеңес сайлауында Брук Бернакидің Гонконг реформа клубы үстемдік құрды. Чонг Лин 1954 жылы Роджер Лобо, А. де О. Салес, сондай-ақ пастор Бригант Кассиан және доктор Уу Пак Фумен бірге Гонконг азаматтық қауымдастығын құрды. Қауымдастықтың өкілі ретінде ол Лондон мен Нью-Йоркке сапар шегіп, 1950 жылдары колониялық кеңсе қызметкерлерімен, Гонконг губернаторы сэр Уильям Пилдің ұлы Уильям Джон Пилмен, Біріккен Ұлттар Ұйымының өкілдері Ральф Банч пен Бенджамин Виктор Коэнмен конституциялық реформа және басқа да мәселелер бойынша кездесті. 34 жыл қызмет еткен соң Чонг Лин Гонконг тарихындағы ең ұзақ сайланған лауазым иесінің екіншісі болды, алғашқы орында 41 жыл қызмет еткен Брук Бернаки тұрды, сондай-ақ ол үздіксіз қызмет еткен ең ұзақ сайланған лауазым иесі болды. 1991 жылы қалалық кеңеске қайта сайлануға түспеу туралы шешім қабылдағаннан кейін ол лауазымынан бас тартты.

Заң шығарушы кеңес мүшесі

Ол алғаш рет 1 мамыр 1973 жылы Гонконг заң шығару кеңесінің бейресми мүшесі болып, губернатор сэр Мюррей МакЛехоузбен және Гай Сейермен бірге зейнеткерлікке шыққан Х.Дж.С. Браун мен қайтыс болған Вонг Вин Ченгтің орнын толтыру үшін тағайындалды. Кеңестегі алғашқы мерзімінде ол тоғыз жылдық тегін міндетті білім беруді қолдайтын маңызды сөз сөйледі және бұл мәселені Сыртқы істер және Достастық кеңсесіне дейін жеткізіп, оның іске асуына қол жеткізді. Бір жылдан астам уақыт өткен соң, 2015 жылдың 21 сәуірінде, адам өлтіру айыбы кінәлі адам өлтіруге (немесе қасақана кісі өлтіруге) жатпайтын айыпқа дейін төмендетілді. Тағы бір жыл өткен соң, 2016 жылдың 31 мамырында Деви Сингапур Жоғарғы сотында сот барысында қасақана кісі өлтіру айыбын мойындады. Соның нәтижесінде, Нэнси Ганды заңсыз өлтіргені үшін 18 жылға бас бостандығынан айырылды. Чон Лин 2022 жылдың 4 қаңтарында 99 жасында дүние салды. Бас директор Кэрри Лам және басқа да көптеген адамдар оның өміріне құрмет көрсетті.