Кіріспе

Монтана штатындағы көп мақсатты арена

Төрт маусымдық арена – Америка Құрама Штаттарының Монтана штатындағы Грейт-Фолс қаласында орналасқан көп мақсатты жабық спорт және көрме аренасы. 1979 жылы салынған бұл арена 2005 жылға дейін негізінен мұз айдыны ретінде пайдаланылды. 2003 жылы жаттығу айдынының салқындату жүйесінің бұзылуы және 2006 жылы басқарудың негізгі айдынды жабу туралы шешімі аренаның жабық спорт және көрме алаңы ретінде қайта жабдықталуына әкелді. 2018 жылдың қараша айында Каскад округі комиссиясы, Грейт-Фолс TIBD және Грейт-Фолс қонақүйлер қауымдастығы бірлесіп аренаны жаңару жоспарын әзірлеуге кірісті. 86 миллион доллар құнымен жоспарланған арена 10 000 мен 12 000 адамға дейін сыйымды болады. Мемлекеттік облигация 2019 жылдың қараша айында дауысқа салынуы күтілуде. 2011 жылдың мамыр айына дейін бұл қаладағы ең ірі көрме, музыка және спорт орталығы болып табылады.

Құрылысы мен құрылысы

Four Seasons Arena-ның салынысынан бұрын Грейт-Фолс қаласында үлкен жабық спорт аренасы болмаған. 1930 жылы салынған Грейт-Фолс жоғары мектебінің спорт залында баскетбол алаңы ретінде пайдаланылатын аумақта ағаш төсекте 1200 адамға дейін отыруға мүмкіндік болған. 1939 жылы салынған Грейт-Фолс қалалық орталығында мұз айдыны болған, бірақ басқа спорттық құрылыстар жоқ еді. 1966 жылы Грейт-Фолс колледжі Маклафлин орталығын салды, онда олимпиада стандартындағы жүзу бассейні және баскетбол алаңы ретінде пайдалануға арналған 1800 орындық спорт залы болды. Қаладағы ең ірі спорттық нысан Чарльз М. Расселл жоғары мектебінің спорт залы еді. 1963 жылы салынған бұл спорт залы баскетбол алаңында 4000 адамға арналған. Үлкен жабық спорт орталығының болмауы қаладағы кәсіби спорттың дамуына және қаланың маңызды жоғары мектеп спорт турнирлерін қабылдау қабілетіне кедергі келтірді. 1975 жылы Биллингс қаласы Монтананың ойын-сауық, сауда және демалыс аренасын (немесе МЕТРА) салды, ол 12 000 орындық көп мақсатты арена еді. 1977 жылы "Грейт-Фолс көшбасшылығы" (Грейт-Фолс аймақтық сауда палатасының бағдарламасы) атты ұйым қалалық азаматтық және бизнес лидерлеріне Грейт-Фолс қаласының болашағы туралы көзқарас ұсыну мақсатында жұмыс істеді. Осы жылдық процестің нәтижесінде қалаға үлкен, көп мақсатты жабық спорт аренасын салу туралы сұраныс туды. Грейт-Фолс қалалық комиссары Джон Сент-Жермен арена салу жобасын қолдады және 1977 жылы қалалық салық қаражатын салуға бағытталған дауыс беру бастамасын іске қосуға күш салды. Алайда, сайлаушылар бұл ұсынысты қабылдамады. Сент-Жермен 1978 жылы федералды грантты іздестіріп, жеңіп алды, ол құрылыстың басым бөлігін қаржыландыруға мүмкіндік берді. Арена негізінен федералды грант есебінен және басқа да азын қаражатпен салынғандықтан, бастапқыда жоспарланған көлемінің жартысына ғана ие болды. Сондай-ақ, онда кондиционер де болмады. Аренада бастапқыда екі мұз айдыны болды: негізгі және "қосымша" немесе жаттығу айдыны. Төрт күн бұрын хабарласа отырып, негізгі мұз айдынын ерітіп, еден төсеу арқылы аренаның негізгі бөлігін мұз айдынынан баскетбол алаңына, родео аренасына немесе көрме залына айналдыруға болады. Мұзды алып тастау және қалпына келтіруге тағы төрт күн кетті. Бастапқыда салынған Four Seasons Arena-ның негізгі аренасында 6314 орын болды. 1994 жылы Грейт-Фолс қаласының сайлаушылары жәрмеңке алаңында жаңа көрме залын салу, жәрмеңкедегі тарихи ғимараттарды және Four Seasons Arena-ны жаңарту, сондай-ақ жалпы жәрмеңкедегі ландшафтты, жарықтандыруды және жаяу жолдарды жақсарту үшін 7,9 миллион долларлық облигациялық бастаманы мақұлдады.

Пайдалану тарихы

Каскад округі Монтана штатының жәрмеңке алаңына ие болды және Төрт маусым аренасын салды. Көп мақсатты арена ретінде жоспарланбағанымен, Four Seasons әртүрлі мақсаттарда қолданыла бастады. Осыған байланысты ғимараттың тез тозуы байқалды. Бірақ ғимараттың жағдайы бұрыннан нашарлап келген еді. 1988 жылы Монтана жоғары мектептер қауымдастығы (жоғары мектеп спорт турнирлерін ұйымдастырады) 1989 жылдан кейін қалада Four Seasons аренасында баскетбол турнирлерін өткізуге рұқсат бермейтінін мәлімдеді, себебі аренаның жағдайы өте нашар болды. 1989 жылдың наурызында Монтананың B классындағы ұлдардың жоғары мектеп баскетбол турнирі Four Seasons аренасында өтуге жоспарланған. Бірақ турнирге екі апта қалғанда шатырда үлкен ақау пайда болды, сол себепті турнир жақын жердегі С.М. Расселл орта мектебінде өтті. Four Seasons аренасындағы мұздың қауіпсіздігіне алаңдаған қала екі мұз айдынын зерттеуді тапсырды. Зерттеу нәтижесінде екі мұз айдынына да жөндеу және жаңарту жұмыстарына 1,5 миллион доллар қажет екені анықталды. Бұл кездесу аренаны жаңарту бойынша маңызды ұсынысқа әкелді. 2001 жылдың тамызында әртүрлі пайдаланушылар тобы қаладан негізгі мұз айдынының еденін жаңалауға 99 000 доллар жұмсауды ұсынды, бұл негізгі аренаны түрлендіру уақытын төрт сағатқа дейін қысқартатын еді. Сондай-ақ, мұз айдынын жабуға 200 000 доллар жұмсауға келісім берілді. Сатып алынған жабдықтар жергілікті жастар хоккей ұйымдарының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін арналған, олар 2002 жылы аренаның ең ірі жалдама алушылары болды (2002 жылы 65 000 доллар төледі, ал 2003 жылы 85 000 доллар төлеуі күтілді). Бұл жабдықтар аренаның қолданылу аясын кеңейтуге және қаланың жәрмеңкеге беретін субсидиясын азайтуға да бағытталған еді. Four Seasons менеджерлері аренаға концерттік топтарды, комедия актерлерін және басқа да артистерді шақыруға мүмкіндік болмағанын айтты, себебі аренаны жылдам түрлендіруге болмады. Бірақ округ бас тартты және ұсынылған соманың 20 пайызынан да аз төлеуге келісті. Ұзақ келіссөздерден кейін Каскад округі 10 жыл ішінде 4% пайызбен 384 370 доллар төлеуге келісті (бұл аренадағы барлық жақсартуларды қамтитын сома). 2002 жылдың 12 қарашасында Каскад округі SMG World компаниясымен жәрмеңке алаңын және аренаны басқару туралы ресми келісімге қол қойды. SMG-нің Four Seasons Arena және Монтана штатының жәрмеңке алаңын басқаруы бес жылға созылды. Қала жәрмеңкедегі капиталдық қажеттіліктерді зерттегенімен, Каскад округі SMG-ге осы жұмысты өзі жасау үшін тағы 57 750 доллар төледі. SMG жаттығу мұз айдынын дереу жабуды ұсынды және ақауларды жөндеуге 600 000-нан 750 000 долларға дейін шығын кететінін мәлімдеді. Бірақ баскетбол турнирлері қалаға 1 миллион доллардан астам қосымша кіріс әкелді. Екі аптадан кейін округ негізгі мұз айдынын тек мамырдың ортасынан маусымның ортасына дейін және тамыздың ортасынан қыркүйектің ортасына дейін ашық ұстауды ұсынды, ал жаттығу мұз айдынын мұрағаттауды жоспарлады. 2003 жылдың сәуір айының бірінші аптасында жаттығу мұз айдынының астындағы салқындату жүйесі істен шықты, соның салдарынан округ бұл мәселені жөндеуге болатынын анықтау үшін Канададан мамандарды шақырды. Салқындату маманы жөндеуге 450 000 доллар қажет екенін бағалады, бірақ округтың мұндай қаражаты болмады. Сондықтан жаттығу мұз айдыны мұрағатталды. Жаттығу мұз айдынының жабылуы және негізгі мұз айдынының пайдалану уақытының шектелуі 2003 жылдың сәуірінде Great Falls Americans жастар хоккей командасын Солтүстік Дакота штатының Фарго қаласына көшіруге мәжбүр етті. Негізгі мұз айдынының жартылай жабылуымен Four Seasons Arena басқа да іс-шараларды ұйымдастыру арқылы табыс табуға тырысты. 2003 жылдың мамыр айында C сыныпты Солтүстік дивизиясының жоғары мектеп спорт лигасымен 7, 8, 9 және 10 округтердегі ұлдар мен қыздардың баскетбол турнирлерін "тұрақты" өткізу туралы келісімге қол қойылды. 2003 жылдың желтоқсанында Four Seasons Arena ескі жаттығу мұз айдынының кеңістігін (қазір "Side 2" деп аталады) қайта жаңартуға 9 000 доллар жұмсады. Кейін бұл қараша айына дейін ұзартылды, бірақ мұз үстіндегі уақыт блоктары өте үзіліссіз болғандықтан, Four Seasons Arena-да сол жылы хоккей немесе мәнерлеп сырғанау жарыстары өткізілмеді. All American Professional Basketball League Great Falls қаласына франшиза беруді жоспарлап отырғанын мәлімдегенде, SMG негізгі аренада мұз жарыстарын тоқтатуға келісті. SMG менеджерлері мұз үстінде көбірек уақыт өткізу арқылы 30 000 доллар кірістен айырылатынын болжады. Сондай-ақ, SMG барлық сатудан 7,5% комиссия алды (бұрынғы келісімшартта 10% болған). 2009 жылы Four Seasons аренасында алғаш рет ауа баптау жүйесі орнатылды. Келесі жылы округ аренаға тұрақты трибуналардың шамамен төрттен бірін ауыстыруға, қалған тұрақты трибуналарды жаңартуға және екі жиынтық уақытша трибуналарды ауыстыруға 400 000 доллар қарыз берді. Сонымен қатар, сол жылы сату орындарындағы еден тазартылып, жабылды, кілемшелер ауыстырылды және аренадағы "жасыл бөлме" жаңартылды.

Мүмкін болатын жөндеулер

Каскад округі мен Монтана Экспопаркі 2010 жылы өткізген ауқымды зерттеу жәрмеңке алаңдары мен «Төрт маусым» аренасында маңызды өзгерістер жасауды ұсынды. Markin Consulting компаниясы жүргізген зерттеуде жарыс жолы трибунасының бетон негізі құлап келе жатқаны, мал төлқұжат павильонының металл қабырғалары тот басқаны, жылқы шаруашылығы қоралары нашар желдетіліп, жарықтандырылғаны және «Төрт маусым» аренасының акустикасы нашар әрі орындықтары шектеулі екені анықталды. Есепте бірнеше нұсқа қарастырылды: трибунаны ауыстыруға 7-9 миллион доллар жұмсау, ірі арена салуға тағы 35 миллион доллар, барлық қолданыстағы жылқы қоралары мен сервистік құрылыстарды бұзуға 12,6 миллион доллар жұмсау және тек жылқы жарыстары үшін 2000-3000 орындық жаңа жол салу. Жобаның бірінші кезеңі – екі қабатты жаттығу кешені. Онда екі іргелес жабық футбол алаңы (ішкі софтбол алаңы ретінде қайта конфигурацияланатын), 500 орындық ажыратылатын трибунасы, 240 орындық галереясы бар қатты ағаштан жасалған жабық баскетбол/волейбол алаңы, үш стандартты өлшемдегі кілемшелермен және 240 орындық трибунасы бар күрес алаңы, жабық жүгіру жолы, екі шешіну бөлмесі, оқу сыныбы, тамақтандыру орны және жедел жәрдем көрсету бөлімі болады. Екінші қабатта Mountain View Physical Therapy (коммерциялық денсаулық сақтау қызметі) жалға алатын кеңістік орналасады. Жобаның екінші кезеңі – 6000 орындық көп мақсатты арена, онда толық өлшемді футбол алаңы (родео мен футбол үшін қайта конфигурацияланатын) құрылады. Жоспарда екі ашық футбол алаңы, ашық софтбол/бейсбол алаңы және шағын қонақ үй (басқа инвесторлар салуы тиіс) де қарастырылған. Бұл құрылыс Монтана штатының технологиялық колледжіне қарасты Грейт-Фоллс қаласынан оңтүстіске қарай орналасқан және 2011 жылдың жазында 10 миллион долларлық «бірінші кезең» құрылысын бастау жоспарланған. 2011 жылдың сәуірінде аталған жобаның жақтастары Монтана губернаторы Брайан Швайцерден қолдау алды (бірақ әзірге қаржы бөлмеді).

Кәсіби спорт түрлері

Аренада Батыс хоккей лигасының «Грейт-Фолс Американс» командасы сол кәсіби команданың жалғыз маусымында (1979) өнер көрсетті. Команда 1979 жылдың желтоқсан айында маусым ортасында таратылды. 1979 жылдан 2003 жылға дейін «Four Seasons Arena» – «Грейт-Фолс Американс» жастар лигасының хоккей командасының үй аренасы болды. 2006 жылы CBA қалаға «Great Falls Explorers» франшизасын берді, және команда 2008 жылы таратылғанша «Four Seasons Arena»-да ойнады. (Арена 12 000 долларлық төленбеген аренда ақысын алу үшін сотқа жүгінуге мәжбүр болды.)

"Төрт маусым" қонақ үйіндегі "Бірінші" және арнайы іс-шаралар

Жылдар бойы Four Seasons Arena-да бірқатар ерекше шаралар өтті. 1989 жылдың қаңтар айында Грейт-Фолс қаласында туған және Олимпиадалық боксшы Тодд Фостер аренада кәсіби бокспен алғашқы өнерін көрсетті. Фостер 1991 жылдың қазанында да сол жерде жұдырықтасты. Рок-музыканың аңызға айналған өкілі Боб Дилан 2005 жылдың 26 шілдесінде аренада өнер танытты. Benefis Health System пайдасына өткізілетін жылдық өнер және музыка фестивалі MayFaire, 2006 жылы Four Seasons Arena-да алғашқы концертін өткізді (онда кантри-батыс әншісі Триша Йервуд өнер көрсетті). 2007 жылы, тарихында алғаш рет, Грейт-Фолс қаласы барлық дауыс беру пункттерін бір орында – Four Seasons Arena көрме залында біріктірді. 2011 жылдың наурыз айында аренада қаланың алғашқы аралас жекпе-жек турнирі өтті, онда Грейт-Фолс қаласының тумалары Лео Берсьер, Фрэнк Рамзи және Тим Уэлч қатысты. АҚШ Президенті немесе болашақ президент Three Times Four Seasons Arena-да сөз сөйледі. 2005 жылдың 3 ақпанында Президент Джордж Буш өз Мемлекеттік хабарламасынан кейін Әлеуметтік қамсыздандыруды жекешелендіру жоспарын жариялау үшін аренада сөйледі. 2008 жылдың 30 мамырында президенттікке үміткер Барак Обама Four Seasons Arena-да сөз сөйледі. Президент Дональд Трамп 2018 жылдың 5 шілдесінде аренада сөйледі.

Орта мектеп баскетбол ойыны

Four Seasons Arena бірнеше жоғары мектеп спорттық іс-шараларының өткізілген орны болды. Ол 2001 және 2003 жылдары Монтана штатының АА классындағы жігіттер баскетбол турнирін, ал 2006 жылы АА классындағы жігіттер мен қыздардың біріктірілген баскетбол турнирін қабылдады. 2013 жылы АА классындағы жігіттер мен қыздардың біріктірілген баскетбол турнирі тағы да осы аренада өтеді. Сондай-ақ, 2010 жылы А классындағы жігіттер баскетбол турнирі де осында өтті. 1998, 2002, 2006 және 2010 жылдары да турнирлер өткізілді. Four Seasons аренасы С классының бірнеше баскетбол турнирлерін де қабылдаған. Монтана штатында С классының спорты мектептердің көптігі және географиялық қашықтықтардың ұзақтығына байланысты күрделі құрылымға ие. С классы бойынша жарыстар дивизиондарға бөлінеді, әр дивизионда екі немесе одан көп округ болады: Шығыс дивизиясы (2 және 3 округтер), Оңтүстік дивизиясы (4 және 6 округтер), Солтүстік дивизиясы (7, 8, 9 және 10 округтер) және Батыс дивизиясы (11/12 округтер, 13 және 14 округтер). Әр округ (алтыдан он бірге дейін мектептерден тұрады) округтік турнир өткізеді, екі немесе төрт жеңімпазды (округтегі мектептердің санына байланысты) дивизиондық турнирге жібереді. Әр дивизион дивизиондық турнир өткізеді, екі команданы штатық турнирге жібереді. Грейт-Фолс қаласы географиялық тұрғыдан С классының Солтүстік дивизиясында орналасқан. Four Seasons Arena 1999 жылы С классы бойынша штатық жігіттер баскетбол турнирін қабылдады. Ол 2008 және 2009 жылдары Солтүстік С классының жігіттер мен қыздар арасындағы баскетбол турнирлерін өткізді. 2010 жылы Four Seasons аренасында С классының қыздар баскетбол турнирі өтті – бұл С классының штатық турнирінің қала ішінде алғаш рет өткізілуі болды. Арена 1999 және 2000 жылдары тұңғыш рет өткен Әлемдік кәсіби бұқа балу финалын да қабылдады. Арена 2000 және 2006 жылдары жыл сайынғы Терри Кейси еске алу кубогының ұлттық жоғары мектеп хоккей турнирін өткізді. 2008 жылы ол тағы да өткізілді, қаланың жаңа мұз хоккей аренасы, Central Montana IcePlex уақтылы ашылмағандықтан, негізгі мұз алаңына бірнеше жылдан кейін алғаш рет мұз төселді. 2008 жылы Ұлттық кесуші жылқы қауымдастығы аренада сегіз күндік кесуші жылқылар жарысын өткізді (онда салт аттылар тістеп, жетектеп, малдарды құлпылау үшін жылқыларды ауызша басқарады).

Басқа да жыл сайынғы іс-шаралар

Жыл сайын Four Seasons Arena-да тағы да бірнеше ірі шаралар өткізіледі. Монтана ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік көрмесі (MAGIE) де Four Seasons-та өтеді. Шаруашылық және мал шаруашылығы сауда көрмесі Монтана, Айдахо, Солтүстік Дакота, Орегон, Оңтүстік Дакота, Вашингтон, Вайоминг және Канададан көрмеге қатысушылар мен келушілерді тартады, бұл Монтананың ең ірі сауда көрмесі болып табылады. Ол 2000 жылы аренада жыл сайынғы шарасын өткізе бастады және 2011 жылдан бері оны жыл сайын өткізіп келеді (2006 жылдан басқа). 2000 жылы арена Монтана астық өсірушілер қауымдастығы мен Монтана мал өсірушілер қауымдастығының алғашқы бірлескен отырысын қабылдады. 1999 жылдан бастап арена Батыс өнер апталығының бір бөлігін де қабылдады. 2002 жылдан бастап Ұлы құлақтардағы қару және антиквариат көрмесі әр жыл сайын аренада өткізіледі. Сол жылы Electric City Kennel Club жыл сайынғы иттер көрмесін Four Seasons-та өткізе бастады. 2005 жылы "Әйелдер не қалайды" көрмесі Four Seasons-қа көшірілді. 2003 жылы құрылған бұл шара өте танымал болғандықтан, Four Seasons Arena ғана көрмешілер мен көпшілікті қабылдай алды.

Мекемелер

"Төрт маусым" аренасы – бетон мен болаттан жасалған құрылыс. Сыртқы жағы бітірілмеген бетонмен боялған. Ішкі қабырғалары бітірілмеген бетоннан, оларға дыбыс жұтатын акустикалық панельдер (матамен қапталған ағаштан жасалған) орнатылған. Едені бітірілген, жылтыратылған бетоннан. Ішкі төбесі ашық боялған болат арқалықтардан тұрады. "Төрт маусым" аренасының негізгі залы тіктөртбұрышты кеңістік, жалпы ауданы .