Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1965 жылғы британдық оқиғалық фильм
1965 British Adventure Film
the film
«Лорд Джим» – 1965 жылғы британдық оқиғалық фильмі, Columbia Pictures компаниясы үшін Super Panavision форматында түсірілген. Фильмді Ричард Брукс түсірді, сценарийін жазды және режиссерлік етті, ал Жюль Бак пен Питер О’Тул көмекші өндірушілер болды. Фильмде О’Тул, Джеймс Мейсон, Курд Юргенс, Илай Уоллах, Джек Хокинс, Пол Лукас және Далиа Лави рөлдерін сомдады. Бұл Джозеф Конрадтың 1900 жылғы осы аттас романының екінші киноадаптациясы. Алғашқысы 1925 жылы шыққан, Виктор Флеминг режиссерлік еткен нұсқаусыз фильм болды. Фильм ең үздік британдық көркемдік безендірілуі және ең үздік британдық операторлық жұмысы үшін екі BAFTA номинациясын алды. Фильмнің әлемдік премьерасы 1965 жылдың 15 ақпанында Лондонның Вест-Эндіндегі «Одеон Лестер Скверде» Корольдік кино көрсетілімі ретінде өтті, онда королева Елизавета, королева-ана, принцесса Маргарет, Сноудон графинясы және Сноудон графы қатысты.
Lord Jim is a 1965 British adventure film made for Columbia Pictures in Super Panavision. The picture was produced, written and directed by Richard Brooks, with Jules Buck and Peter O'Toole as associate producers. The film stars O'Toole, James Mason, Curd Jürgens, Eli Wallach, Jack Hawkins, Paul Lukas, and Daliah Lavi. It is the second film adaptation of the 1900 novel of the same name by Joseph Conrad. The first was a silent film released in 1925 and directed by Victor Fleming. The film received two BAFTA nominations, for best British art direction and best British cinematography. The film had its world premiere on 15 February 1965 at the Odeon Leicester Square in the West End of London as the Royal Film Performance in the presence of Queen Elizabeth, the Queen Mother; Princess Margaret, Countess of Snowdon; and the Earl of Snowdon.
Сюжет
Бұл оқиға курсанттарға арналған толық жабдықталған әскери-теңіз оқу кемесінде басталады. Джим – үміткер ағылшын саудагер теңізшісі, ол капитан Марлоудың басшылығымен бірінші офицер болып көтеріледі. Бірақ Джим жарақаттанып, Явада қалады. Денсаулығы жақсарған соң, ол алғашқы кемеге, яғни Меккеге қажылыққа барған жүздеген мұсылмандарға толы, тозығы жеткен "СС Патна" жүк кемесіне билет алады. Дауыл кемені құлату қаупі туғанда, экипаж қорқып, жолаушыларын тастап, құтқару шалкектеріне қашады; әлсіздікке бой алдырып, Джим де олармен бірге кетеді. Портқа жеткен теңізшілер таңғалып, Патнаның бұрынғы қалпында тұрғанын көреді. Экипажтың қалғаны із-түзсіз жоғалады, бірақ Джим ресми тергеуде өзінің кінәсін мойындап, теңізшілік құжатынан айырылады. Өзін жек көріп, Джим көшпенді өмірге шығады. Бір күні ол оқ-дәріге толы қайықты саботаждан сақтап қалады. Жүктің иесі Стайн оған өте қауіпті жұмыс ұсынады: оны және бірнеше мылтықты алыстағы Патусанға өзен арқылы жеткізіп беру, Стайнның ескі досы, қала басшысы, жергілікті генерал есімді қарақшылардың басшысына қарсы көтеріліске көмектесу үшін. Шомбергке Стайнге уәде еткен моторлы қайықты пайдалануға рұқсат бермеу үшін пара беріліп, Джим екі жергілікті матроспен бірге желкенді қайыққа отырып, қарт Стайнды қалдырады. Мақсатына жақындағанда, экипаж мүшелерінің бірі генералға жұмыс істейтінін жасырады. Ол екінші теңізшіні өлтіріп, генералға хабар беру үшін қашып кетеді. Джим жүкті тұтқындалғанға дейін жасырып қояды. Джимді азаптайды, бірақ ол орнын жасырудан бас тартады. Бұл генералға қосылған Стайннің сауда компаниясының маскүнем, қорқақ адамы Корнелиусті таң қалдырады. Сол түні қыз Джимді құтқарып алады. Джим қаруды бөліп береді және генералдың бекінісіне шабуыл жоспарлайды. Оған бас әмірші Дю Раминнің ұлы Варис көмектеседі. Көптеген қанды шайқастардан кейін Джим шешуші соққы береді, оқ-дәрілердің арасынан оқ-дәріге толы шанышқыны бандиттердің соңғы бекінісіне итеріп, оны генералмен бірге жарылысқа ұшыратады. Тек Корнелиус аман қалады, генералдың қазынасымен бірге жер астындағы құпия бөлмеде жасырынып жүреді. Джимді батыр деп жариялайды. Дю Рамин оған "Туан" атағын береді, ол "Мырза" деп аударылады. Джим Патусанда қызбен бірге өмір сүруге қуанышты. Корнелиус пен Шомберг қазынаны ұрлау үшін қатыгез "Джентльмен" Дункан Браун мен оның адамдарын жалдайды, бірақ олар анықталып, бұрышқа тіреледі. Браун бейбіт түрде кетуге ұсыныс жасайды, бірақ ауыл оған сенбейді. Джим олардың кетуіне рұқсат беруді талап етеді, егер осыдан кейін біреу өлсе, ол өмірін беруге дайын екенін айтады. Браун мен оның адамдары ауыр тұманды жамылып, кетуге тырысқандай көрінеді, бірақ соңғы рет қазынаны ұрлауға бел буады. Варис пен Джим оларды жоқ етеді, бірақ Варис өлімге ұшырайды. Кейін Штейн Дю Раминнен Джимді кешіруді өтінеді. Дю Рамин Джим ертең таңда кетсе келіседі. Штейн Джимді кетуге көндіруге тырысады, бірақ ол бас тартады. Ертесі күні, өлген ауыл тұрғындарының жаназасы басталар кезде, Джим Дю Раминге жақындап, ауылдың сұлулығын тамашалайды. Дю Рамин оны атып өлтіреді, ал Джимнің денесі қайтыс болғандарды өртеумен аяқталатын процессияға қосылады.
The story begins on a fully rigged naval training ship for cadets. Jim is a promising young English merchant seaman who rises to first officer under Captain Marlow. However, Jim is injured and left at Java. When he is fit again, he signs on with the first available ship, a dilapidated freighter called the SS Patna, crammed with hundreds of Muslims on a pilgrimage to Mecca. When a storm threatens the leaking ship, the crew panics and takes to the lifeboats, abandoning their passengers; in a moment of weakness, Jim joins them. When they reach port, the sailors are stunned to find an intact Patna already there before them. The rest of the crew disappears, but Jim insists on confessing his guilt at an official inquiry and is stripped of his sailing papers. Filled with self loathing, Jim becomes a drifter. One day, he saves a boatload of gunpowder from sabotage. Stein, the cargo's owner, offers him an extremely dangerous job: transporting it and some rifles by river to distant Patusan to help Stein's old friend, the town's chief, lead an uprising against bandits led by a local warlord named The General. When Schomberg is bribed to deny Stein the use of the motorboat he had promised, Jim takes a sailboat with two native crewmen, leaving the aged Stein behind. As they near their destination, one of the crewmen reveals himself to be working for the General. He kills the other sailor and flees to warn the General. Jim manages to hide the cargo before he is captured. Jim is tortured but refuses to divulge the location. This surprises Cornelius, the drunken, cowardly agent of Stein's trading company who has joined the general. That night, the Girl leads Jim's rescue. Jim distributes the arms and plans the attack on the General's stockade. He is assisted by Waris, the chief Du Ramin's son. After much bloody fighting, Jim delivers the crushing blow, pushing a barrel of gunpowder through a hail of bullets into the bandits' final stronghold, blowing it up along with the General. Only Cornelius survives, hiding in a secret underground room with the General's hidden treasure. Jim is hailed as a hero. Du Ramin bestows the title tuan on him, which translates as "Lord". Jim is content to live in Patusan with the Girl. Cornelius and Schomberg recruit notorious cut throat "Gentleman" Duncan Brown and his men to steal the treasure, and in the course of this they are detected and cornered. At an impasse, Brown offers to leave peacefully, but the village does not trust him. Jim insists they be allowed to go, offering his own life as forfeit if anyone is killed as a result. As Brown and his men feign to leave, under cover of heavy fog, they make one last attempt at the treasure. Waris and Jim dispatch them, although Waris is mortally wounded. Afterward, Stein pleads with Du Ramin to spare Jim. Du Ramin agrees if Jim leaves the following morning. Stein urges Jim to leave, but he refuses. The following morning as the funeral procession for the dead villagers starts, Jim walks up to Du Ramin and waits, taking in the village's beauty. Du Ramin shoots him and Jim's body is added to the procession, which ends in the cremation of the dead.
Өндіріс
Брукс 1957 жылы романға опцион алды. Фильм Англиядағы Шеппертон студиясында, сондай-ақ Камбоджадағы Ангкор-Ват, Гонконг және Малайзиядағы Малакка қалаларында түсірілді. 1971 жылғы сұхбатта О'Тул локацияда түсірудің кейбір қиындықтары туралы айтты:
Brooks optioned the novel in 1957. The film was made at Shepperton Studios, England, and on location in Angkor Wat, Cambodia; Hong Kong; and Malacca, Malaysia. In a 1971 interview, O'Toole spoke of some of the difficulties of location filming:
"Камбоджада өткізген үш ай қорқынышты болды. Таза тозақ. Көрінеу қорқынышты. Біздің бәріміз тізеге дейін кесірткелер мен түрлі қорқынышты жәндіктердің арасында тұрдық. Және барлығы бізді жек көреді. Қорқынышты". Операторлық жұмысын Фредди Янг Super Panavision 70 форматында жасады. Бронислав Капердің музыкалық қорамында гамелан музыканттарының ойнауына мүмкіндік берілді. Фильмнің түсіру тобы мен актерлік құрамына камбоджалық аудармашы Дит Пран қосылды, ол камбоджалықтар мен фильм жасаушылар арасында байланысшы болды. Кейін ол 1975 жылы коммунистер билікке келгеннен кейін елден кетіп, түрмеге қамалды. Бұл оқиға 1984 жылы түсірілген "Өлім алаңы" фильмінде, Пран рөлінде Хэйнг С. Нгордың қатысуымен баяндалды.
"The three months we spent in Cambodia were dreadful. Sheer hell. A nightmare. There we were, all of us, knee deep in lizards and all kinds of horrible insects. And everyone hating us. Awful." It was photographed in Super Panavision 70 by Freddie Young. The music score by Bronisław Kaper featured the use of gamelan musicians. The crew and cast of the film were joined by Cambodian translator Dith Pran, who was a liaison between Cambodians and the film makers and cast. Later, he left the country after the 1975 Communist takeover and his own imprisonment, which were told in the 1984 film The Killing Fields with Haing S. Ngor as Pran.
Қабылдау
Фильм жаман сынға ұшырады және кассада аз табыс әкелді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің Bosley Crowther "Лорд Джимді" "Конрадтың туындысы емес, қарапайым ойын-сауық киносы да емес, үлкен, жарқыраған, қатты дыбысты түсті фильм" деп атады. Ол О'Тулдің ойынына да көңілі толмады, оны "әсіресе соңына қарай мұңды, жалбыр, бейсіз, оның ішкі сезімін табу қиын" деп сипаттады. О'Тулдің ойыны "өзіне құмар және шын мәнінде тереңдігі жоқ" деп бағаланды. Сондықтан 1966 жылы ол оған қарсы шара ретінде "Апсара" фильмін түсірді, ол оның алғашқы толық метражды және түсті фильмі болды. Rotten Tomatoes сайтындағы 14 сыншының пікіріне сүйене отырып, фильмке 57% рейтинг берілген. Фильмнің музыкасы 2005 жылы American Film Institute ұсынған "AFI-нің 100 жылдық кино музыкасы" тізіміне іліккен. "Лорд Джим" 2000 жылы Академия киноархивінде сақталды.
The film opened to bad reviews and to minimal box office returns. Bosley Crowther of the New York Times called Lord Jim a "big, gaudy, clanging color film" that "misses at being either Conrad or sheer entertainment cinema." Neither was he satisfied with O'Toole's performance, characterising it as "so sullen, soggy, and uncertain, especially toward the end, that it is difficult to find an area of recognisable sensitivity in which one can make contact with him." O'Toole's performance was described as "self indulgent and lacking in real depth." Thus, by 1966 he countered it by making the film Apsara, which was his first feature length and color film. The film holds a 57% rating on Rotten Tomatoes based on reviews from 14 critics. The score was nominated for the American Film Institute's 2005 list AFI's 100 Years of Film Scores. Lord Jim was preserved by the Academy Film Archive in 2000.