Кіріспе

1925 жылы Г.К. Честертонның "Мәңгілік адам" кітабы 1925 жылы жарық көрген Г.К. Честертонның христиан апологетикасы бойынша жазылған еңбегі. Бұл кітап, белгілі бір деңгейде, Г.Уэллстің "Тарихтың жобасы" атты кітабына қарсы пікір білдіру мақсатымен жазылған. Честертон Уэллстің адам өмірі мен өркениетті жануарлар әлемінен үздіксіз дамып келгендей бейнелеуіне, сондай-ақ Иса Мәсіхті тек бір харизматикалық тұлға ретінде көрсетуіне күмәндік тудырады. Честертон өзінің рухани ізденісін "Православие" кітабында толыққанды баяндаған, бірақ осы кітабында адамзаттың, немесе кемінде батыс өркениетінің рухани жолын көрсетуге тырысады. Автор Росс Доутхат: "Честертонның тарихқа қатысты ашық және еркін баяндауы – христиандыққа қазіргі замандағы ең тиімді дәлелдеме болып табылады. Честертонның стиліне бой ұсыну керек, бірақ олай жасасаңыз, абай болыңыз – сіз өзіңізді сол сенімге адай аласыз."

Шолу

Уэллс және басқалар ұсынған эволюциялық тарихтың жоспарына сәйкес, адамзат – тек басқа бір жануар түрі, ал Иса – ерекше адам болған, одан артық ештеңе жоқ. Честертонның кітаптың бірінші бөлімінде («Адам деп аталатын жаратылыс туралы») білдірген пікірі бойынша, егер адам шынымен және бейтарап түрде қарастырылса, ол жай ғана тағы бір жануар ғана емес, өте ерекше жануар екеніне келуге мәжбүрсіз. Екінші бөлімінде («Христос деп аталатын адам туралы») Честертон Исаны жай ғана басқа бір адамдық көшбасшы ретінде қараса, ал христиандық пен шіркеу – жай ғана адам жасаған дін болса, онда ол өте ерекше көшбасшы болды деген қорытындыға келуге мәжбүрсіз, оның ізбасарлары ерекше және керемет түрде ерекше дін мен шіркеу құрған. «Менің ойымша, өткенді адамзаттың табиғатқа сіңіп кетуі, өркениеттің қасіретке ұшуы, діннің мифке айналуы, ал біздің дініміздің әлемдік діндерге араласуы ретінде бейнелеу дұрыс емес. Қысқасы, тарихтың жоспарын жасаудың ең жақсы жолы – сызықтарды өшіру деп есеппеймін».

К. Льюиске әсер еткен

К. С. Льюис "Мәңгілік адам" кітабын оқығанда, "мен үшін түсінікті болатын формада христиан тарихының толық суретін көрдім" деп жазды. 1950 жылы Шелдон Ванаукенге жазған хатында Льюис бұл кітапты "мен білетін ең жақсы халыққа түсіндірілген апологетика" деп атады, ал 1947 жылы Ронда Бодлге былай деп жазды: "мен білетін толық христиандық позицияның [өте] жақсы халыққа түсіндірілген қорғанысы – Г. К. Честертонның "Мәңгілік адам" кітабы". Бұл кітап сондай-ақ "Льюисдің кәсіби көзқарасы мен өмір философиясына ең көп әсер еткен" 10 кітаптың тізімінде "The Christian Century" журналында жарияланды.