Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам қонысы
Human settlement
Селге (Σέλγη) ежелгі Писидия және кейін Памфилиядағы маңызды қала болған. Қала қазіргі Түркияның Анталия провинциясындағы Тавр тауларының оңтүстік беткейінде, Эвримедон өзенінің (Көпрүчай) таулар арқылы оңтүстікке қарай ағып өтетін жерде орналасқан.
Selge (Σέλγη) was an important city in ancient Pisidia and later in Pamphylia, on the southern slope of Mount Taurus, modern Antalya Province, Turkey, at the part where the river Eurymedon River (Köprüçay) forces its way through the mountains towards the south.
Тарих
Қала грек колониясы деп есептелді, себебі Страбон оны спартандықтар құрғанын айтады, бірақ оған дейін оны Калхас құрған деген түсініксіз ескерту қосады. Византиялық Стефан да "Этника" еңбегінде қаланың Лакедемон колониясы болғанын жазған. Селге акрополі Кесбедион деп аталды. Қала орналасқан аймақ өте құнарлы болды, мұнай мен шарапқа бай, бірақ қаланың өзіне жету қиын болды, тіктеу жартастармен және Эвримедон мен Цеструсқа (қазіргі Ақсу) құятын өзендермен қоршалған, оларды кесіп өту үшін көпірлер қажет болды. Тамаша заңдары мен саяси құрылысының арқасында Селге Писидияның ең күшті және халыққа толы қалаларының қатарына көтерілді және бір кезде 20 000 сарбаздық әскерді соғысқа жібере алды. Осы жағдайлар мен тұрғындарының батылдығы, оларды спартандықтардың лайықты туыстары деп есептегендіктен, Селгиандар ешқашан шетелдік билікке бағынбады, өз еркіндігі мен тәуелсіздігін сақтап қалды. Ұлы Александр Писидия арқылы өтіп бара жатқанда (б.з.д. 333 ж.), Селге оған елшілік жіберіп, оның құрметі мен достығын жеңіп алды. Сол кезде олар Термессоспен соғысқан. Ахея Батыс Азияны бағындырған кезде, Селге Педнелисспен соғысып, оны қоршап алды; Педнелисс шақыруымен Ахея Селгеге қарсы үлкен күш жіберді (б.з.д. 218 ж.). Ұзақ және қатал қоршаудан кейін, сатқындыққа ұшырап, Ахеяға қарсы тұрудан үмітін үзген Селгиандар бейбітшілік сұрап, депутаттарды жіберді, оларға келесі шарттармен бейбітшілік берілді: олар бірден 400 талант төлеуге, Педнелисс тұтқындарын босатуға және кейіннен тағы 300 талант төлеуге келісті. Селге тарихы туралы бізге ұзақ уақыт бойы ешқандай мәлімет жоқ; біздің заманымыздың 5-ғасырында Зосим оны кішкентай қала деп атады, бірақ ол әлі де готтардың шабуылына тойтарыс бере алатын күшті болды. Плиний Селгеге назар аудармағаны таңғаларлық, өйткені оның монеталарынан Адриан тұсында да қала гүлденгенін білеміз; сонымен қатар, ол Птолемей мен Иероклде де еске алынған. Шарап пен майдан басқа, Селге маңында ағаш пен түрлі ағаштар көп болды, олардың ішінде хош иістің күшті көзі болған стирак ағашы ерекше бағаланды. Селге ирис тамырынан жасалған мазьбен де атақты болды.
The town was believed to be a Greek colony, for Strabo states that it was founded by Spartans, but adds the somewhat unintelligible remark that previously it had been founded by Calchas. Stephanus of Byzantium, in the Ethnica, also wrote that the city was a Lacedaemon colony. The acropolis of Selge bore the name of Kesbedion. The district in which the town was situated was extremely fertile, producing abundance of oil and wine, but the town itself was difficult of access, being surrounded by precipices and beds of torrents flowing towards the Eurymedon and Cestrus (today Aksu), and requiring bridges to make them passable. In consequence of its excellent laws and political constitution, Selge rose to the rank of the most powerful and populous city of Pisidia, and at one time was able to send an army of 20,000 men into the field. Owing to these circumstances, and the valour of its inhabitants, for which they were regarded as worthy kinsmen of the Spartans, the Selgians were never subject to any foreign power, but remained in the enjoyment of their own freedom and independence. When Alexander the Great passed through Pisidia (333 BC), Selge sent an embassy to him and gained his favour and friendship. At that time they were at war with Termessos. At the period when Achaeus had made himself master of Western Asia, Selge were at war with Pednelissus, which was besieged by them; and Achaeus, on the invitation of Pednelissus, sent a large force against Selge (218 BC). After a long and vigorous siege, the Selgians, being betrayed and despairing of resisting Achaeus any longer, sent deputies to sue for peace, which was granted to them on the following terms: they agreed to pay immediately 400 talents, to restore the prisoners of Pednelissus, and after a time to pay 300 talents in addition. We now have for a long time no particulars about the history of Selge; in the 5th century AD Zosimus calls it indeed a little town, but it was still strong enough to repel a body of Goths. It is strange that Pliny does not notice Selge, for we know from its coins that it was still a flourishing town in the time of Hadrian; and it is also mentioned in Ptolemy and Hierocles. Independently of wine and oil, the country about Selge was rich in timber, and a variety of trees, among which the storax was much valued from its yielding a strong perfume. Selge was also celebrated for an ointment prepared from the iris root.
Қалдықтар
Қаланың қалдықтары негізінен қоршау қабырғасының және акрополистің бөліктерінен тұрады. Гимназияның, стояның, стадионның және базиликаның аз ғана іздері сақталған. Екі храмның жоспары да бар, бірақ ең жақсы сақталған ескерткіш – 3-ші ғасырда қалпына келтірілген театр. Селге епископтығының орталығы болды; ол Рим-католик шіркеуінің титулярлық орындығы ретінде сақталып келеді.
The remains of the city consist mainly of parts of the encircling wall and of the acropolis. A few traces have survived of the gymnasium, the stoa, the stadium and the basilica. There are also the outlines of two temples, but the best conserved monument is the theater, restored in the 3rd century AD. Selge was the seat of a bishop; it remains a titular see of the Roman Catholic Church.
Жақын жерде
Памфилия жағалауынан Сельгеге қарай жолдың жартысындағы жерде, терең Эвримедон аңғарын жақсы сақталған римдік көпір кесіп өтеді.
Halfway on the road to Selge from the Pamphylian coastal plain, a well preserved Roman Bridge crosses the deep Eurymedon valley.
Епископтық
Селге – Рим провинциясы Памфилия Приманың ежелгі епископтығы, Азия азаматтық діни округінің құрамында болған. Бүгінде ол Константинополь патриархатының тоқтатылған орындығы және Католик шіркеуінің титулярлық орындығы ретінде сақталған. Епископтық Константинополь патриархатының Епископтар тізімінде (Notitiae Episcopatuum) он төртінші ғасырға дейін тіркелген. Оның жойылуы, әдетте, Түркияның исламдық жаулап алуымен байланысты. XIX ғасырдан бері Селге Католик шіркеуінің титулярлық архиепископтық резиденциясы болып есептеледі; аталған титул 1969 жылдың 13 қыркүйегінен бері берілген жоқ.
Selge was a see of an ancient bishopric of the Roman province of Pamphylia Prima in the civil diocese of Asia which today survives only as a suppressed seat of the Patriarchate of Constantinople and a titular see of the Catholic Church. The Bishopric is documented in the Notitiae Episcopatuum of the Patriarchate of Constantinople until the fourteenth century. Its lapse is probably due to the Islamic conquest of Turkey. Since the nineteenth century Selge has been counted among the titular archbishopric headquarters of the Catholic Church; the title has not been assigned since September 13, 1969.