Кіріспе

Ресейлік математик Виктор Гершевич (Григорьевич) Кац (Виктор Гершевич (Григорьевич) Кац; 19 желтоқсан 1943 жылы туған) – MIT-де жұмыс істейтін кеңестік және американдық математик, өрнектеу теориясы саласындағы еңбектерімен танымал. Ол Кац-Муди алгебраларын бірге ашқан, ал Макдональд теңбелдіктерін қайта дәлелдеу үшін Вейль-Кац сипаттамалық формуласын қолданған. Ол шекті өлшемді жай ғылымдардың супералгебраларын жіктеді және Вирасоро алгебрасы үшін Кац детерминант формуласын тапты. Борис Вайсфайлермен бірлескен Кац-Вайсфайлер болжамдарымен де белгілі.

Өмірбаян

Кац математиканы Мәскеу мемлекеттік университетінде оқып, 1965 жылы магистр дәрежесін, ал 1968 жылы докторлық дәрежесін алды. 1968-1976 жылдары Мәскеудегі Электронды машина жасау институтында (МИЭМ) оқытушы болып жұмыс істеді. 1977 жылы Кеңес Одағынан кетіп, МТИ-де математиканың доценті болды. 1981 жылы профессор атағын алды. Кац 1981 жылы Слоан стипендиясымен және Колледж де Франс медалімен, ал 1986 жылы Гуггенхайм стипендиясымен марапатталды. Ол «теориялық физикаға кеңінен әсер еткен аффиндік Ли алгебралары бойынша жұмысы үшін» (1996) Вигнер медалін алды. 1978 жылы Хельсинкиде өткен Халықаралық математиктер конгресінде (ICM) шақырылған баяндамашы болды. Кац 1988 жылы Америка математикалық қоғамының жүз жылдық конференциясында пленарлық баяндама жасады. 2002 жылы ол Бейжіңдегі ICM-де «Суперсимметрияларды жіктеу» тақырыбында пленарлық лекция оқыды. Кац – Америка математикалық қоғамының мүшесі, Мәскеу математикалық қоғамының құрметті мүшесі, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі және Ұлттық ғылым академиясының мүшесі. Виктор Кацтың ғылыми еңбектері негізінен бейнелеу теориясы және математикалық физика салаларын қамтиды. Оның жұмыстары математика мен физикада, сондай-ақ кванттық өріс теориясының, ішектік теорияның және интегралданатын жүйелер теориясының дамуында көрінеді. Кац математика және физика журналдарында 13 кітап және 200-ден астам мақала жариялады және ISI-ның ең көп сілтемеленген ғалымы ретінде тізімделген. Виктор Кац 2015 жылы AMS Leroy P. Steele сыйлығымен өмір бойы жеткен жетістіктері үшін марапатталды. Ол Мишель Верньеге үйленді және олардың Пикардия университетінде американдық цивилизация профессоры қызметін атқаратын Марианна Кац Вернье деген қызы бар. Оның ағасы Борис Кац – MIT-тегі жетекші ғылыми қызметкер.

КацМоуди алгебрасы

1967 жылы шамамен бір уақытта КСРО-да Виктор Кац және Канадада Роберт Муди Кац-Муди алгебрасын дамытты. Кац және Муди Вильгельм Киллингтің шарттарын жеңілдеткен жағдайда, Картан матрицасына сәйкес келетін, міндетті түрде шексіз өлшемді болатын Лай алгебрасын құру мүмкін екенін анықтады. – А. Дж. Коулман