Кіріспе

Мюрдейл туберкулезіне арналған санаторий, сондай-ақ Мюрдейл туберкулезі ауруханасы деп те аталады, 1914-15 жылдары Висконсин штатының Милуоки округімен салынды. Ол Уоуатоса қаласында 100 тас жолы мен Уотертаун Планк Роудтың бұрышына жақын орналасқан және Висконсин штатының танымал табиғат зерттеушісі Джон Мьюрдің құрметіне аталған. 1923 жылы максималды сыйымдылығы 350 науқасқа дейін жететін болса, кейінгі жылдары бұл көрсеткіш 600-ден асып, оның ішінде 100 төсектік балалар үйі немесе Preventorium кішкентай балаларды емдеуге арналған еді.

Шығу тегі

1913 жылы туберкулезбен ауыратын науқастарды емдеуге арналған жергілікті мекемелердің жеткіліксіз екенін мойындаған Милуоки округінің қадағалаушылар кеңесі Вауватосаның батысында орналасқан 1200 акр жер телімінде заманауи туберкулез ауруханасын салуға 600 000 доллар жұмсауды мақұлдады, бұл жер кейін Милуоки округінің жері деп аталды. Құрылыс жоспарларын әзірлеу үшін Висконсин туберкулезге қарсы қауымдастығының атқарушы хатшысы доктор Хойт Э. Дирхольтпен консультациялар жүргізілді. Нәтижесіндегі жоба, қалыпты қабылданған бір немесе екі қабатты "коттедж" тұжырымдамасынан өзгеше болып, үш қабатты орталық аурухана мен әкімшілік ғимаратпен ауыстырылды. Бұл АҚШ-тағы алғашқы және барлық туберкулез санаторийлері үшін үлгі болды. Мюрдейлдің құрылысы 1914 жылы басталды және 1915 жылдың 15 қарашасында алғашқы науқастар қабылданды, олар бастапқыда Әлеуметтік жұмыс және Гринфилд санаторийлерінен келгендер болды. 1916 жылы Милуоки округі 60 төсектік "Балалар коттеджін" салуға қосымша 55 000 доллар бөлді. 1922 жылы туберкулезбен ауыратын науқастарды емдеуге арналған жекеменшік Блумоунд санаторийі Милуоки округіне қосылды және Мюрдейл науқастарын сауықтыруға арналған қосымша бөлім ретінде жұмыс істеді. Бір жыл өткен соң, ол 4 пен 14 жас аралығындағы балаларды емдеуге арналған балалар превенторийі болып қайта бекітілді. Оның сыйымдылығы 136 төсекке дейін жететін. Округ бұл мекемені 1939 жылы жапты. 1915 жыл мен 1935 жыл аралығында Мюрдейлде 10 000-нан астам туберкулезбен ауыратын науқас емделді. 1930 жылдардың ортасына қарай туберкулезді емдеуде көкірек хирургиясы маңызды рөл атқара бастады. Операциялық кеңістікті ұлғайту үшін Мюрдейлдің негізгі ауруханасы мен әкімшілік ғимаратына екі қосымша қабат салынды. Құрылыс 1935 жылдың күзінде басталды және 1937 жылдың қаңтарында аяқталды.

Жабылу

Мюрдейл 1970 жылы туберкулезбен ауыратын науқастарды емдеуді тоқтатты және негізгі құрылысы әлі де сақталғанымен, көптеген шеттегі ғимараттар мен "коттедждер" бұзылды. 1970 жылдары ол "Реаб Вест" деп аталды және психикалық аурулары бар егде жастағы адамдарға күтім көрсету орталығы ретінде жұмыс істеді, бірақ 1978 жылы мүлдем жабылды. 1992 жылғы маусымда бұзуға белгіленген бұл нысан, тарихи ескерткіштерді сақтаушылардың күш-жігерінің арқасында сақталды және қазір Милуоки округінің ғылыми-зерттеу паркінің, бизнес-инкубатордың бір бөлігі ретінде пайдаланылуда. Ол қазір "Технологиялар инновациялық орталығы" деп аталады және әуесқойлардың қорқынышты орындар тізіміне енген. Сақталған ғимараттар 2018 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне қосылды.

Зерттеу материалдары

Милуоки округінің тарихи қоғамы Мюрдейлге қатысты бірқатар құжаттарды сақтайды, оның ішінде тарихи мәліметтер, 1922 жылғы және 1966–1970 жылдардағы жылдық есептер, 1963–1974 жылдардағы аудиттік есептер, сондай-ақ 1941–1962 жылдар аралығында санаторийге түскен барлық пациенттердің тізімін қамтитын екі томдық пациенттерді тіркеу журналы бар. Висконсин университетінің Милуоки кітапханасының архивінде Юджин Миллманның 1926–1972 жылдар аралығында түсірген үш бейнекассетасы сақталуда. Көбінесе 1920-1930 жылдары түсірілген, ақ-қара және түсті кадрлардан тұратын бұл клиптер түпнұсқа 16 мм фильмнен бейнекассетаға көшірілген және Мюрдейл санаторийінің кадрларын қамтиды.