Кіріспе

Джайнизм – Үндістанның алтыншы ең ірі діні және ол бүкіл Үндістанда таралған. 2011 жылғы халық санағы бойынша, Үндістанның 1,35 миллиард халқының арасында 4,451,753 джайнист бар, олардың көп бөлігі Махараштра, Раджастан, Гуджарат, Мадхья-Прадеш және Карнатака штаттарында тұрады. Дегенмен, джайнизмнің Үндістан халқына тигізген ықпалы осы көрсеткіштерден әлдеқайда зор. Джайнистерді барлық штаттарда және одақтық аумақтардың барлығында кездестіруге болады, олардың саны үлкен қауымдастықтардан бастап кішігірім топтарға дейін жетеді. 16,301 джайнистің тұратын Жарханд штатында Самед Шихарджидің қасиетті қасиетті орталығы да орналасқан. Джайнистерді бүкіл Үндістаннан және әлемнің көптеген елдерінен табуға болады.

Тарих

Джайнизмнің ілімі джайнизмнің әрқашан болғанын және әрқашан бола беретінін айтады. Көптеген ежелгі үнді діндері сияқты, джайнизмнің тамыры Индо-арийлер Үндістанға қоныстанғанға дейінгі жергілікті руханилықты көрсететін Инд өзені аңғарының өркениетіне дейін жетеді. Басқа ғалымдар Шрамандар дәстүрі тарихи Веда дінінің Индо-арий діни тәжірибаларынан бөлек және олармен бір мезгілде болды деген пікірді айтады. 2005 жылдың тамызында Үндістанның Жоғарғы Соты джайнизм, сикхизм (және буддизм) – ерекше діндер екенін, бірақ олар индуизммен байланысты және өзара қатысты екенін, сондықтан бұл үш дін кең ауқымды индуизм дінінің бір бөлігі болып табылады деп шешім шығарды. Алайда, 2006 жылғы сот шешімінде «Джайнизм діні сөзсіз индуизм дінінің бір бөлігі емес» деп белгіленді.

Үндістандағы мәртебесі

2014 жылдың 20 қаңтарында Үндістан Үкіметі 1992 жылғы Ұлттық азшылықтар жөніндегі комиссия (ҰАЖК) Заңының 2(c) тармағына сәйкес, Үндістандағы джайна қауымына азшылық мәртебесін берді. 2011 жылғы халық санауы бойынша 9,5 миллион немесе халықтың 0,72 пайызын құрайтын джайна қауымы мұсылмандар, христиандар, сикхтер, буддистер және парсилерден кейін "ұлттық азшылық" мәртебесін алған алтыншы қауым болды. Джайндар бұдан бұрын Үндістанның 11 штатында, оның ішінде Уттар-Прадеш, Мадхья-Прадеш, Чхаттисгарх және Раджастан штаттарында азшылық мәртебесіне ие болған болатын. Алайда, 2005 жылы қауым өкілдері Үндістанның Жоғарғы сотына шағым түсірді, оған Ұлттық азшылықтар комиссиясы да қолдау көрсетті. Сот шешімінде бұл мәселені Орталық үкіметтің қарауына қалдырды.