Кіріспе

Британдық физик (1907–1973)

Самуэль Толанский, тумысымен Турлауский, FRAS FRSA FInstP FRS (17 қараша 1906 – 4 наурыз 1973), британдық физик болған. Ол Нобель сыйлығына үміткер болды, Аполлон-14 ғарыш кемесі қонған жерге жақын Айда оның атымен аталатын кратер бар, сондай-ақ ол NASA-ның «Аполлон» бағдарламасы деп аталатын Айға қатысты жобасының жетекші зерттеушісі болды.

Жеке өмір

Оның ата-анасы Литва туған еврейлер болған. Ол әйелі, суретші Оттилие Пинкасовичпен (1912–1977) Берлинде танысты, ол Берлиндегі өнер академиясына қатысып, ол зерттеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кезде. Олар 1935 жылы үйленді.

Білім

Оның алғашқы білімі Ньюкасл қаласында, бірінші Сноу-стрит бастауыш мектебінде, содан кейін 1919-1925 жылдары Рутерфорд колледжінде, ұлдар мектебінде болды. Одан кейін ол сол кезде Дарем университетінің құрамына кіретін Армстронг колледжіне, сосын Даремдегі Кингс колледжіне оқуға түсті. 1928 жылы Дарем университетінен бірінші сыныптық құрметпен ғылым бакалавры (BSc) дәрежесін алды. Сонымен қатар, 1928-1929 жылдары ең жоғары бірінші сыныптық марапаттармен оқыту теориясы мен тәжірибесі бойынша диплом алды. Кейін ол 1929-1931 жылдары профессор В. Э. Кертис ФРС басшылығымен Армстронг колледжінде зерттеу жұмыстарын жүргізді. Содан кейін ол Берлиндегі Physikalisch Technische Reichanstalt-те профессор Ф. Пашен және бірнеше спектроскопистермен бірге білім алды, тамшылау арқылы жоғары жарықтандыру қабатын қалай жасауды үйренді. Сондай-ақ Берлинде ол болашақ әйелімен кездесті. Берлиннен кейін ол 1851 жылғы көрменің корольдік комиссиясынан 1851 жылғы көрменің аға студенттік стипендиясын алып, Лондон Императорлық колледжіне қабылданды. 1932-1934 жылдары профессор А. Фаулердің жетекшілігімен интерферометрияны зерттеді және "Жылтық спектрлердегі гиперфина құрылымы және ядролық спин" атты еңбегін жаза бастады.

Мансап

Манчестер университетінде 1934–1947 жылдары профессор Уильям Лоуренс Брэггтің жетекшілігімен ассистент-лектор, кейін аға оқытушы және оқырман болып жұмыс істей бастады. Манчестерде ол ядролық спиндер бойынша жұмысын жалғастырды және уран-235-тің спинін өлшеуге қатысты оптикалық спектроскопия саласындағы соғыс жұмыстарына қатысты. Сонымен қатар, ол көп сәулелі интерферометрияны дамытты, оқытумен айналысты және 1942 жылы «Атомдық физикаға кіріспе» деген кітап жазды. 1947 жылдан 1973 жылға дейін ол Лондон университетінің Корольдік Холлоуэй колледжінде физика профессоры болды. 1960 жылы ол әйелдер колледжі ретінде құрылған колледжге еркек студенттерді қабылдауды қолдады. Олар 1965 жылы толыққанды қабылданды. 1945 жылдан бастап аспиранттар арасында еркектерге де оқуға рұхсат берілді. Ол 1947 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның, ал 1952 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1948 жылы Лондон физикалық қоғамынан оптика саласына қосқан үлесі үшін C. V. Бойз сыйлығын алды, 1961 жылы Корольдік өнер қоғамының күміс медалін иеленді. Ол жүргізген жұмыстардың ішінде алмаздың оптикасына ерекше қызығушылық танытты және осыған байланысты Аполлон-11 ғарыш кемесінің алғашқы Айға қонған кездегі Ай тозаңының оптикалық қасиеттерін зерттеді. 1969 жылы ол BBC-дің «Түнгі аспан» астрономиялық бағдарламасында ғарыш өлшемдерін түсіндіріп, 2 өлшемді «Flatlanders» концепциясын таныстырды.