Кіріспе

Сүтқоректілер түрі

Кіші үнді циветі (Viverricula indica) – Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияға тән цивет. Ол IUCN Қызыл тізімінде "Тәуекел азаз" санатында тіркелген, өйткені ол кеңінен тараған, түрлі орталарда мекендейді және көптеген елдердегі ауыл шаруашылығы және екіншілік ландшафттардағы популяциясы жақсы сақталған.

Сипаттамалары

Кіші үнді циветінің түгі қоңыр сұрдан ашық сары қоңырға дейін болады, көбінесе арқасында бірнеше бойлық қара немесе қоңыр жолақтары және бүйірлерінде бойлық қатарлы дақтары болады. Әдетте, арқасында бес-алты анық жолақ, ал әр жағында төрт-бес қатар дақтар кездеседі. Кейбір циветтердің сызықтары мен дақтары нашар көрінеді, тіпті арқалық жолақтары болмайды. Көбінесе құлақтың артынан иыққа дейін екі қара жолақ, ал көбінесе алдынан үшінші жолақ өтеді. Оның түгі қоңыр немесе сұр түсті, денесінің жоғарғы бөлігі көбінесе сұр, ал төменгі бөлігі қоңыр болады. Жоғарғы бөлігіндегі сұр түктер көбінесе қара ұштарға ие. Басы сұр немесе қоңыр сұр, жағы көбінесе қоңыр түсті. Құлақтары қысқа және дөңгелек, әр құлақтың артында және әр көздің алдында қараңғы дақтары бар. Аяқтары қоңыр немесе қара болады. Оның құйрығында қара және ақшыл сақиналар кезектесіп орналасқан, әр түстен жеті-тоғыз сақинаға дейін болады. Денесінен басына дейін созылған, ұзын және қауырсын тәрізді құйрығы бар. 2008 жылы Дачигам ұлттық паркінде кіші үнді циветі алғаш рет тіркелді. Солтүстік-шығыс Үндістанда ол Калаккад-Мундантурай жолбарыстар қорығының биіктігіне дейін тіркелді. Ол көбінесе шалғынды жерлерде, өзен жағалауларында және 2002 жылы жүргізілген зерттеулер кезінде шай плантацияларының жанында байқалды. Үндістанның Батыс Гаттарында 2008 жылы жүргізілген зерттеулер кезінде Анамалай және Калаккад-Мундантурай жолбарыстар қорығында, Парамбикулам және Чиннар жабайы табиғат қорықтарында кіші үнді циветтері байқалды. Мудумалай тайғыр қорығында жапырақты орман, жартылай мәңгі жасыл және тікенді орманды жерлерде, ал құрғақ маусымда ауыл маңындағы су тобырында тіркелді. Мьянмада Хлауга ұлттық паркіне қарасты жапырақты және бамбук ормандарында тіркелді. 2001-2003 жылдар аралығында жүргізілген зерттеулер кезінде Хукаунг аңғарында жайылымдарда және орман шеттерінде, биік жерлерде байқалды. Алаунгдау Катапа ұлттық паркіне жақын орналасқан биік орманнан 1999 жылы да тіркелді. Таиландта кіші үнді циветтері Каенг Крачан және Хао Яй ұлттық парктерінде, Тунг Яй Наресуан жабайы табиғат қорығының мәңгі жасыл галереялық орманында, Хуай Ха Хаенг жабайы табиғат қорығының екінші және диптерокарп орманында және Пху Хиео жабайы табиғат қорығында жапырақты орманның биіктігінде тіркелді. Лаоста кіші үнді циветтері әр түрлі тіршілік орталарында тіркелді, оның ішінде жартылай мәңгі жасыл және жапырақты ормандарда, аралас жапырақты ормандарда, бамбук ормандарда, бұталы аймақтарда, шөптесін жерлерде және өзен маңындағы тіршілік орталарында. Камбоджаның Кардамон тауларында 2000-2009 жылдар аралығында жүргізілген зерттеулер кезінде су көздеріне және батпақтарға жақын орналасқан жапырақты диптерокарп ормандарында кіші үнді циветтері тіркелді. Камбоджаның шығысындағы жазбалар көбінесе Пном-Прич жабайы табиғат қорығы мен Мондулкири қорғалған орманындағы жартылай мәңгі жасыл орманнан, сонымен қатар Сейм-Панг қорғалған орманындағы, Снуль жабайы табиғат қорығындағы, Вирачей ұлттық паркі мен Чхеп жабайы табиғат қорымындағы жапырақты диптерокарп ормандардан алынды. Қытайдың Гуанси, Гуандун және Хайнань провинцияларында 1997-2005 жылдар аралығында жүргізілген сұхбат және камералық тұзақтар бойынша зерттеулер кезінде субтропикалық орманды жерлерде тіркелді.

Шығыс Африкада кездеседі

Мадагаскарға кіші үнді циветі енгізілді. Жабайы кіші үнді циветтері Мадагаскардың оңтүстік-шығысындағы Раномафана ұлттық паркінде, Мадагаскардың солтүстік-батысындағы Мариараноның жанындағы қорғалмаған құрғақ жапырақты орманды жерде және аралдың солтүстік-шығысындағы Масоала-Макира қорғалған аймақтарында кездестірілді. Ол сондай-ақ Занзибар архипелагындағы Пемба және Мафия аралдарына да әкелінді, онда бұрын оны мускусы үшін ұстаған, ол дәстүрлі африкалық медицинаға және парфюмерияға хош иіс беру үшін қосылады.

Мінез-құлық және экология

Кіші үнді циветтері түнгі уақытта белсенді, көбінесе құрлықта тіршілік етеді және жәндіктермен қоректенеді.