Кіріспе

Испания провинциясы

Саламанка (salaˈmaŋka) – Испанияның батыс бөлігінде орналасқан, Кастилия және Леон (Castilla y León) автономды облысының батыс бөлігіндегі провинция. Ол Замора, Вальядолид, Авила және Касерес провинцияларымен, ал батысында Португалиямен шектеседі. Оның ауданы 12 349 км² және 2018 жылы халқы 331 473 адамды құрады. Провинция 362 муниципалитетке, 11 комаркаға, 32 манкомунитетке және бес сот округіне бөлінген. 362 муниципалитеттің жартысынан астамы 300 адамнан кем халқы бар ауылдар болып табылады.

Тарих

Веттондар қазіргі испан провинциялары Саламанка мен Авиланы, сондай-ақ Касерес, Толедо және Замораның бір бөліктерін мекендеген. Олар римдіктерге дейінгі кельт мәдениетінің халықтары еді. Провинция бойынша олардың көптеген археологиялық ескерткіштері сақталған, сонымен қатар бірнеше жер-атаулар веттондық текті, олардың кейбіреулері маңызды. Мәселен, Саламанка (Salmantica), Ледесма (Bletisama) және Сьюдад-Родриго (Augustobriga). Веттондық ауылдар көбінесе өзендердің жағалауында немесе тауларда орналасқан. Мысалы, Тормес, Бермеллар, Эль-Кастильо (Сальдеана), Монкальво (Инохоса-де-Дуэро), Пикон-де-ла-Мора (Пиконес) және Кастро-де-Екла-ла-Вьежа (Екла-де-Йелтес) Саламанка мен Ледесма қалаларымен бірге салынған. Үебра өзенінің жанындағы Сьюдад-Родриго, Ируэнья (Фуэнтегуинальдо) және Агуэда өзенінің жанындағы Лерилья (Замарра), сондай-ақ Камасестің иіліміндегі Кастро-де-Лас-Мерчанас (Лумбралес) осыған дәлел. Ла-Армунья мен Саламанка арасындағы аймақ Веттондар мен Ваккейлердің – провинцияның басқа римдікке дейінгі халқының – арасындағы шекараны белгілеген. Олар провинцияның солтүстік-шығыс бөлігінде қоныстанған.

География

Саламанка провинциясы Испанияның батысында, Кастилия мен Леонның батыс бөлігінде орналасқан. Оның орташа биіктігі 823 метр, бірақ провинция бойынша үлкен айырмашылықтар бар, ең биік нүктесі Сьерра-де-Бежар тауларындағы Сея-Канчалдың шыңында, ал ең төменгі нүктесі Сальто-де-Сосель аңғарында. Сондай-ақ, Францияның Сьерра-де-Франция тау жотасы да назарға лайық. Саламанканың су жүйесі негізінен Дуэро алабынан құралады. Ең маңызды өзендер – Дуэро, Тормес, Агеда, Хуэбра және Йелтес өзендері. Аймақ көптеген бөгеттермен және су қоймаларымен жақсы суарылады, 3,400 миллион текше метрден астам су сақтау көлемімен Испаниядағы үшінші орында, тек Бадахос және Касерес провинцияларынан кейін қалады. Алмендра ауылынан бес шақырым жерде орналасқан Алмендра бөгеті ерекше атауға лайық. 1964-1970 жылдары салынған бөгет, Кастро, Рикобайо, Сауселле және Виллалкампомен бірге «Дуэро сарқырамалары» деп белгілі гидроэлектрлік жүйенің бөлігі болып табылады. Бұл Испаниядағы ең ірі су қоймаларының бірі, оның ауданы және су көлемі 2,5 миллиард текше метрді құрайды. Бөгеттің ені жарты километрден асады және биіктігі Испаниядағы ең биік құрылыстардың бірі.

Көрнекті орындар

Саламанка мен Сиудад-Родриго қалаларында Рим-католик соборлары бар. Саламанканың ескі соборы 12 ғасырда Перигор епископы Жером негізін қалап, 14 ғасырда романдық/готикалық стильде аяқталды. Ол Санта-Мария де ла Седе (Святая Мария де ла Седе) құрметіне арналған. Саламанканың жаңа соборы 16-18 ғасырларда кеш готика және барокко стильдерінде салынды. Құрылысы 1513 жылы басталып, 1733 жылы киеленді. Оны Испанияның Кастилия патшасы Фердинанд V тапсырыс берді. 1887 жылы патшалық жарлықпен ол ұлттық ескерткіш деп жарияланды.