Вальядолид провинциясы: географиясы, тарихы және мәдениеті
Province of Valladolid
Вальядолид провинциясы: Испанияның Кастилия және Леон аймағындағы халық саны 520,716 тұрғын, 225 муниципалитеттен тұрады. Географиясы, шекаралары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кастилия және Леон провинциясы, Испания
Province of Castile and León, Spain
Вальядолид (baʎaðoˈlið) – Кастилия және Леон автономды бірлестігінің орталық бөлігінде орналасқан Солтүстік-Батыс Испания провинциясы. Оның аумағында 225 муниципалитетте 520 716 адам тұрады, ал халық тығыздығы шамамен 64,19 адамға 1 км² құрайды. Астанасы – Вальядолид қаласы. Вальядолид Замора, Леон, Паленсия, Бургос, Сеговия, Авила және Саламанка провинцияларымен шектеседі. Осылайша, бұл Кастилия және Леон автономды бірлестігінің басқа провинцияларымен толық қоршалған жалғыз провинциясы. Бұл сондай-ақ, Пиреней түбегінде таулары жоқ жалғыз провинция. Провинция орналасқан кең жазықтар құрлықтағы көліктер үшін стратегиялық маңызға ие болғандықтан, маңызды коммуникациялық орталық болып табылады. Ұлттық деңгейде ол Мадридті Испанияның солтүстігімен – Галисиядағы Вигодан Баск еліндегі Сан-Себастьянға дейін байланыстырады, ал халықаралық деңгейде Португалияның солтүстігіндегі Порто мен Францияның оңтүстігіндегі Хендаяны байланыстыратын ең қысқа құрлық жолында жатыр. Провинцияның асханасы Кастилия асханасына ұқсас – ет және қайнатылған тағамдар басты орынды иеленеді. Ең әдеттегі тағамдардың бірі – лечазо, сүттен айырылмаған қозы етінен жасалған, биязы етке ұқсас тағам. Сондай-ақ, шошқаның жас еті, қара қан, шұжық және қой сүтінен жасалған ірімшіктер де дәстүрлі тағамдарға жатады. Провинцияда тегін атауы бар бес түрлі шарап өндіріледі. Бұл провинция бір кезде Кастилия сотының астанасы және император Карлос I, Филипп II және Филипп III билік құрған кезеңде империяның бұрынғы астанасы болған, сондықтан бүгінгі күнге дейін қамалдар мен бекіністерге толы. Астанада маңызды тарихи-мәдени мұра және Еуропадағы маңызды мүсін мұражайларының бірі орналасқан. Вальядолид провинциясы әсіресе Ұлы апта процессияларымен, астанада және Медина-де-Риосеко және Медина-дель-Кампо қалаларында танымал. Сонымен қатар, провинцияда ЮНЕСКО-ның «Әлемдік жад» бағдарламасы бойынша екі дүниежүзілік мұрасы бар: Тордесильяс шарты және Симанкас Бас архиві.
Valladolid (baʎaðoˈlið) is a province of northwest Spain, in the central part of the autonomous community of Castile and León. It has a population of 520,716 people in a total of 225 municipalities, an area of and a population density of 64.19 people per km2. The capital is the city of Valladolid. It is bordered by the provinces of Zamora, León, Palencia, Burgos, Segovia, Ávila, and Salamanca. It is thus the only Spanish province surrounded entirely by other provinces of the same autonomous community. It is the only peninsular province which has no mountains. Because the extensive plain on which the province lies is strategically important to overland transport, it is a major communications hub. From a national point of view it connects Madrid with the north of Spain, from Vigo in Galicia to San Sebastián in the Basque Country, and from an international point of view, it is on the shortest land route connecting Porto in the north of Portugal with Hendaye in the south of France. The cuisine of the province is like that of Castile—meats and roasts occupy a central place. One of the most typical dishes is lechazo, a dish made from unweaned lambs, similar to veal. Suckling pig, black pudding, sausages, and sheep's milk cheeses are also traditional. The province has five wines with a denomination of origin. The province once served as the capital of the Castilian court and the former capital of the Empire during the reigns of Emperor Carlos I, Philip II and Philip III, which explains why to this day it remains pregnant with castles and strongholds. The capital has an important historical – artistic heritage and one of the more important museums of sculpture of Europe. The province of Valladolid is specially famous for its processions of Holy Week, as much in the capital as in the localities of Medina de Rioseco and Medina del Campo. In addition, the province has two UNESCO world heritage sites within its category Memory of the World Programme: the Treaty of Tordesillas and the Archivo General de Simancas.
Тарих
Вальядолид провинциясы 1833 жылғы 29 қыркүйектегі Корольдік жарлығымен, министр Хавьер де Бургостың басшылығымен құрылды және тарихи Ескі Кастилия аймағына қосылды. Қазіргі провинцияға алғашқы қоныстанған тұрақты халық – римдікке дейінгі Ваккей тайпасы (испан тілінде vacceos, олар қоныстанған аймақ «Ваккей аймағы» деп аталады) болды. Олар Еуропаның солтүстігінен түбегейге келген кельттік тайпалардан бұрын өте дамыған мәдениетке ие болған (кейбір деректер олардың басқа провинциялардың аумақтарын да мекендегенін көрсетеді). Ол кезде ол жылнамаларда «еркін және ашылған» аймақ, сондай-ақ «ашық дала, бидай егістіктері, ормансыздандырылған жер» деп сипатталды. Ваккей тайпасы мал шаруашылығымен және, әсіресе, егіншілікпен (астық өндірумен) айналысты. 178 жылға қарай римдіктер бұл аумақты жаулап алды. Осылайша, қазіргі провинцияның жерлері римдіктердің билігіне көшті, бірақ V ғасырдың басында варварлардың шапқындары кезінде провинция жаңа вестготтар мемлекетінің бақылауына өтті. 711 жылы мұсылмандар Иберия түбегіне басып кіргеннен кейін, олар 712 жылы осы жерлерге келді. Кейін, Реконкиста кезінде, XI ғасырдың бірінші жартысында бұл аймақ мұсылмандар мен Леон христиандық корольдігі арасындағы шайқастар ошағы болды. 939 жылы Симанкас шайқасынан кейін христиандық корольдықтар Дуро өзенінің бассейніне иелік етті. Вальядолид 1072 жылы граф Педро Ансурес құрды. Осыдан бастап оның тарихы Кастилия тажымен байланысты болды. Шын мәнінде, Медина-дель-Кампо және Вальядолид сияқты қалалар маңызды әкімшілік орталықтарға айналды және экономикалық өркендеуді бастан кешірді (mesta, жәрмеңкелер). 1492 жылы Американы ашуда маңызды рөл атқарды (Кристофер Колумб өмірінің соңғы жылдарын Вальядолидте өткізіп, 1506 жылы қайтыс болды) және Флориданы (АҚШ) ашқан Хуан Понсе де Леон сияқты саяхатшылардың арқасында отарлау процесі жүрді. Шын мәнінде, Тордесильястағы кейбір үйлерде Католик монархтары мен Португалия корольдігі арасындағы Тордесильяс шартына қол қойылды, ол Жаңа әлемді бөліп, Латын Американың құрылуына әкелді. 1520 жылы коммунаролардың көтерілісі болды, оның көшбасшылары Виллалар-де-лос-Комунерос қаласында жазаланды. Вальядолид 1601–1606 жылдар аралығында Испания империясының астанасы болды. Испания империясының соғыстарға байланысты және жаңа державалардың пайда болуына байланысты құлдырауымен бірге, бұл аймақта, Испания монархиясының қалған бөлігі сияқты, экономикалық төмендеу орын алды. Испания мұрагерлік соғысы кезінде (1700–1715) ол Бурбон талапкерлерінің жағына шықты, соңғысы таққа отырды. Францияға қарсы Пиреней соғысында (1808–1814) көптеген шайқастар мен «Қайсарлар» партизандық отрядының белсенді әрекеттері болды. Испания азамат соғысында (1936–1939) Вальядолид Испанияның Екінші Республикасындағы фалангизмнің «ең маңызды өңірлік орталығы» болды және 1936 жылғы сайлауда партия үшін екінші ең жоғары провинциялық дауыс жинады. Азамат соғысы кезінде провинция Франконың ұлтшылдарының бақылауында болды. Франко кезеңінде ауылдық жерлерден өнеркәсіптік қалаларға көші-қон болды. Испанияда демократия орнағаннан кейін (1980-ші жылдардың басында) провинция Кастилия және Леонның жаңа автономиялық аймағының құрамына кірді, осыдан кейін экономикалық өсім процесі басталды, ол Испанияның жылжымайтын мүлік көпіршігімен шыңына жетті, содан кейін 2008–2015 жылдардағы экономикалық дағдарыстан зардап шекті, Еуропаның оңтүстігінің қалған бөлігі сияқты. Шекараларды жеңілдету шараларынан кейін экономикалық белсенділік қайта жанданды.
The province of Valladolid was established as such by the Royal Decree of 29 September 1833 driven by the minister Javier de Burgos, being attached to the historic region of Old Castile. The first stable population that settled in the present province were the pre Roman Vaccaei people (Spanish name: vacceos, the area that they inhabited is called "Region Vaccea") who belonged to a very advanced culture when the rest of the Celtic peoples arrived in the peninsula from the north of Europe (there is evidence that indicates that they also occupied territories corresponding to other provinces). By then, it was already defined for the chronicles as a region "free and discovered" and "an open country, wheat fields, deforested land" and the vacceos were involved in livestock farming and especially agriculture (cereals). In the year 178 BC, the Romans conquered the territory. Thus the lands that make up the current province came under their occupation, up to the barbarian invasions of the early fifth century AD when the province came under the control of the new Visigothic Kingdom. After the invasion of the Iberian peninsula by the Muslims in the year 711, the Muslims arrived in these lands just a year later, in 712. Later, during the Reconquista, this area was the subject of battles between the Muslims and the Christian Kingdom of León in the first half of the eleventh century. In 939, after the Battle of Simancas clinched the domain of the basin of the Douro river by the Christian kingdoms. Valladolid was founded in the year 1072 by Count Pedro Ansúrez. From here its history was linked to that of the Crown of Castile. In fact, cities such as Medina del Campo or Valladolid became important administrative centers Castilians and also experienced an economic boom (mesta, fairs ). Had a great importance in the Discovery of the Americas in 1492 (Christopher Columbus will end up living the last years of his life until his death in 1506 in Valladolid) and the subsequent colonization with explorers such as Juan Ponce de León discoverer of the Florida (United States) In fact, in some houses of Tordesillas, was signed the Treaty of Tordesillas which decided to the cast of the New World between the Catholic Monarchs and the Kingdom of Portugal giving rise to Latin America. The revolt of the comuneros in the year 1520, which ended with the ringleaders of that revolt publicly executed in Villalar de los Comuneros. Valladolid became the capital of the Spanish empire between the years 1601–1606. When the Spanish Empire began to decline due to the continuing wars in which this involved and the emergence of new emerging powers, there was an economic decline in the area, as in the rest of the Spanish monarchy. During the War of the Spanish Succession (1700–1715) It positioned the side of the Bourbon pretender, that would be the one who got the throne. In the Peninsular War against France (1808–1814), there were a succession of small battles and the continued action of guerrillas as "The Undaunted". In the Spanish Civil War (1936–1939) Valladolid was the "most significant regional nucleus" of Falangism in the Spanish Second Republic, garnering the second highest provincial vote for the party in the otherwise dismal (for Falangists) elections of 1936, just behind Cadiz. The province was controlled by Franco's Nationalists throughout the Civil War. During the Franco period there was an exodus from the rural countryside to the industrial cities. A further exodus occurred with the arrival of democracy in Spain (early 1980s), when the province was made part of the new autonomous community of Castile and Leon. Start a process of economic growth that peaked with the Spanish property bubble and then suffers from the economic crisis of 2008 2015, like the rest of the south of Europe. After the lifting of the confinement measures, economic activity was reactivated.
Экономика
2010 жылы провинцияның жан басына шаққандағы ЖІӨ жылына 24 751 евроны құрады (шамамен 32 176 доллар). Егер испандық орташа көрсеткішті 100 деп есептесек, провинция бұл көрсеткіштен 109% артық, яғни ұлттық жан басына шаққандағы ЖІӨ-ден жоғары. Провинцияның жалпы ішкі өнімі 13 000 403 000 евроны құрады (шамамен 16,9 миллиард доллар). Ауыл шаруашылығы астық (бидай және арпа), бұршақ, қант қызылшасы, люцерна, көкөніс және жүзім өсірумен айналысады. Маңызды мал шаруашылығы дамыған. Өнеркәсіптік өндіріс, әсіресе астанада шоғырланған, ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуге (макарон, ұн, шоколад, қант және т.б.), сондай-ақ тоқыма, металлургия, автомобиль құрастыру (FASA Renault), химия, құрылыс, қағаз және полиграфия өндірісіне бағытталған. Валладолид қаласынан басқа, Медина-дель-Кампо, Пенафиел, Тордесильяс, Тудела-де-Дуэро, Лагуна-де-Дуэро, Искар, Ольмедо және Педрахас-де-Сан-Эстебан (соңғысы кедро жаңғағының көп өндірісімен ерекшеленеді) қалалары да маңызды. 2013 жылы экономикалық кірістері бойынша алдыңғы 10 компания: Renault España, Michelin, Iveco, El Árbol, Aquagest (Grupo Agbar), Lauki (Lactalis), Begar, ACOR, Grupo Norte және Queserías Entrepinares.
The per capita GDP of the province is €24,751 per year in 2010 (more or less $32,176). If you take the Spanish average as an index with value 100, the province obtained a 109% over this index so exceed the national per capita GDP. The total GDP of the province amounted to €13,000,403,000 (more or less $16.900 billion). Agriculture dedicated to the cultivation of cereals (wheat and barley), legumes, sugar beets, alfalfa, vegetables and vines. Important livestock. Intense industrial activity especially concentrated in the capital, derived from agriculture (pasta, flour, chocolate, sugar, etc. ), textiles, metallurgy, automobile manufacturing (FASA Renault), chemical, construction, paper, graphic arts, etc. In addition to the capital city Valladolid, stand out the populations of Medina del Campo, Peñafiel, Tordesillas, Tudela de Duero, Laguna de Duero, Íscar, Olmedo and Pedrajas de San Esteban (this last, due to its large production of pine nut)
The top 10 companies by economic billing in 2013 were: Renault España, Michelin, Iveco, El Árbol, Aquagest (Grupo Agbar), Lauki (Lactalis), Begar, ACOR, Grupo Norte and Queserías Entrepinares.
Үкімет және саясат
Вальядолид провинциясы 1833 жылдың 29 қазанындағы Корольдік жарлықпен құрылды, бұл бастаманы министр Хавьер де Бургос жүзеге асырды, басқа провинциялар сияқты (Қараңыз: Испанияның 1833 жылғы аумақтық бөлінісі). Мұнда әр аймақтың ортақ тарихи, мәдени және экономикалық ерекшеліктері ескерілді. Вальядолид провинциясының басқару және әкімшілік жұмыстарын Вальядолид провинциялық кеңесі жүзеге асырады, бұл Кастилия және Леонның автономиялық статутында белгіленген. Провинциялық үкімет ғимаратты 1875 жылы сатып алғаннан бері штаб-пәтері Вальядолидтегі Пиментел сарайында орналасқан.
The Valladolid Province was established as such by the Royal Decree of 29 October 1833 driven by the minister Javier de Burgos as the rest of provinces of the country (see: 1833 territorial division of Spain). To do this took into account the common historic, cultural and economic characteristics of each territory. The Government and the administration of the province of Valladolid corresponds to the Provincial Council of Valladolid, as outlined in the statute of autonomy of Castilla and Leon. Headquarters is located in the Palacio of Pimentel of Valladolid, since 1875, when the building was purchased by the Provincial Government.
География
Ол солтүстікте Бургос, Паленсия және Леон провинцияларымен, батыста Заморамен, оңтүстікте Саламанка және Авила провинцияларымен, шығыста Сеговия провинциясымен шектеседі. Сондықтан бұл Испанияның жалғыз провинциясы, оны тек қана және толығымен сол автономды қоғамдастықтың (Кастилия мен Леон) басқа провинциялары қоршап тұр. Провинцияның ауданы бар, ол Месета Орталықтың ортасында, Пиреней түбегінің солтүстік жартысының ортасындағы жазық далада орналасқан және біркелкі жер бедерімен ерекшеленеді (орташа биіктігі шамамен 700 метр). Онда кең жазық кеңістігі және әртүрлі өзендердің аңғарларымен шектелген әк тасты төбелер аймағы ерекшеленіп тұрады. Кейбір өзендер биіктігімен көзге түседі, бұл Монтес Торозос, Сан-Кристобал төбесі (843 м) және Сарданедо (854 м) сияқты төбелердің таулы ландшафтын қалыптастырады. Сонымен қатар, жұмсақ төбелерге ие ауылдық жерлер және оларды бөліп тұратын, тік беткейлері бар терең шатқалдар – "төбелер" (Прадо, Сантовенья, Кабесон де Писуерга және т.б.) бар. Ең биік нүктесі Кастрильо де Дуэродағы Кухильехос төбесі (933 м), ал ең төменгі нүктесі Виллафранка-де-Дуэродан өтетін Дуро өзені (626 м).
It is bordered by the provinces of Burgos, Palencia and Leon to the north, with Zamora, to the west; with the provinces of Salamanca and Avila to the south; and with the province of Segovia to the east. It is, therefore, the only Spanish province surrounded only – and entirely – by others in your same autonomous community (Castile and León). the province has an area of , is located in the center of the Meseta Central, a plateau in the middle of the northern half of the Iberian Peninsula and is characterized by its uniform terrain (about 700 m on average), dominated by an extensive plain in which are distinguished: A limestone fells area defined by the valleys of different rivers, some of which stand out in altitude causing a mountainous landscape of hills witnesses, such as the Montes Torozos, San Cristobal hill (843 m) and the Sardanedo (854 m); a countryside location of soft hills; and by separating one and another, the so called "hills", deep gorges with steep slopes, such as the width of Prado, Santovenia, Cabezon de Pisuerga, etc The highest point is in Castrillo de Duero and is the Cuchillejos hill (933 m). The lowest point is the Douro river passing by Villafranca de Duero (626 m).
Климат
Вальядолид провинциясында орналасқан Месета-Централь аймағында континенталды Жерорта теңізі климаты басым. Бұл климат типтік Жерорта теңізі климатына ұқсас, бірақ континенттік климаттың қасиеттерімен ерекшеленеді – температураның жоғары екстремалдығымен, алайда оны жеке жіктеуге жеткілікті айырмашылық жоқ. Бұған қоса, бұл климатқа теңіздің әсері тимейді, сондықтан Испаниядағы ең жоғары екстремалды температуралар осында байқалады: жазда қатты ыстық, ал қыста 18,5°C-қа дейін суық болады. Жаз – жылдың ең құрғақ мезгілі, температура жиі 30°C-тан асып, кейде 35°C-қа жетеді. Дегенмен, қыста температура 0°C-қа төмендеп, бұлтсыз түндері мұз қатуы мүмкін, ал сирек жағдайда қар да жауады. Көгал мұзбен біріксе, ол қатты қырау деп аталады, бұл аймаққа тән ерекше құбылыс, мұз сияқты. Испанияның осы солтүстік аймағы, Кастилия және Леон провинцияларының қалған бөлігімен бірге, Оңтүстік Еуропадағы ең суық аймақ болып табылады. Жауын-шашын мөлшері типтік Жерорта теңізі климатына ұқсас, 400-600 мм аралығында болады, көктем мен күз айларында ең көп жауын-шашын жауады. Алайда, теңіздің әсерінің азаюы осы климатты әдеттегіден құрғақ етеді.
The Continental Mediterranean climate is typical of Meseta Central, which is located in the province of Valladolid. It is similar to the typical Mediterranean but with characteristics of continental climates, of more extreme temperatures, although it does not go to be as different as to be classified separately. In addition this climate does not receive the influence of the sea, that is why the temperatures are the most extreme of Spain, with a lot of heat summers and winters quite cold with a swing of 18.5 Cº. Summer is the driest season and can overcome with great frequency 30 °C, reaching sporadically over 35 °C. However, in winter it is frequent that the temperatures fall to 0 °C, producing ice in cloudless nights and snow sporadically. When frost combines with fog, that is called hard rime, a very characteristic phenomenon of the area, like frost. This northern region of Spain, along with the rest of the provinces of Castile and Leon, is the coldest region in South Europe. Rainfall follows a very similar pattern to that of the typical Mediterranean climate, reaching between 400 and 600 mm, with a peak during Spring and Autumn. The declining influence of the sea, however, makes it a drier climate than the typical.
Табиғат
Кастронуньоның табиғи қорығы: (Испан тілінде Reserva Natural de las Riberas de Castronuño Vega del Duero) Торозо таулары аймағында, жазық дала мен Лас-Вегас шөгінділері орналасқан. Су құстарының көшіп келу және ұя салу орны. Дуэро өзені Рибера ормандарымен оралып, өте қызықты батпақ экожүйесін құрайды. Бұл – жоғары биіктігі жоқ, кең жазықтық аймақ. Жануарлар әлемі бай, мысалы, қасқыр, мартинет, ақ қанаты, жыландар, қасық тұмсық үйрек, қарапайым пошар, қазылған үйрек, қара қаз, альботан, балықшы бүркіт, сақиналы жылан, сатылы бүркіт, алабас, саяшы соқыр, кеудегерлер, қызылқұйрық, кесіртке және Сан-Антонио бақасы, өмірлік көмекші бақалар, жоталар, дала тышқаны. Табиғи қорық – Құстарды ерекше қорғау аймағы болып саналады. Кастилия каналы: (Испан тілінде Canal de Castilla) Құрылысы 1753 жылы басталды және 1849 жылы ашылғаннан кейін толық аяқталуына шамамен бір ғасыр уақыт кетті. Ол кері «Y» әрпіндей пішінделген және мақсаты – Кастилия бидайын Кантабрия теңізінің портына тасымалдау болды, бірақ теміржолдың пайда болуы оны тез арада қолданыстан шығарды. Провинцияның 9 муниципалитеті арқылы өтеді. Уақыт өте келе, каналдың жағасында жоғары экологиялық құндылығы бар, биологиялық әртүрліліктің аралдарын білдіретін ылғалды жерлер қалыптасты. Оның жоғары экологиялық құндылығы әртүрлі су өсімдіктерімен және оларды мекендейтін омыртқалы жануарлардың көп санымен байланысты. Құстардың ішінде каналда 121 түр ұялайды, сондай-ақ қыстайтын, су ортасында және кездейсоқ құстар кездеседі; 42 түр сүтқоректілер, олардың 15-і жәндік жейтін; 11 түр қосмекенділер және 14 түр балықтар.
Nature Reserve Banks of Castronuño: (Reserva Natural de las Riberas de Castronuño Vega del Duero in Spanish) In the shire of Torozo's Mountains, is an area of moorland and Las Vegas sedimented. A migratory and nesting area for waterbirds. The Duero is surrounded by forests of Ribera and constitutes a very interesting swamp ecosystem. It is an area of great plains and absence of high elevations. The fauna is abundant, such as heron, martinete, common egret, snakes, ducks spoons, porrores common pochards, tufted ducks, cormorants, albotan, osprey, snake necklace, eagle of ladder, heron, peregrine falcon, lizards and colirroja Cinderella, ocelad lizard, frog of San Antonio, toads birth attendants, polecats, badger. The nature reserve is considered a Special Protection Area for Birds. Canal of Castile: (Canal de Castilla in Spanish) Construction started in 1753 and it took almost a century to complete since it was opened in 1849. It is shaped like a "Y" upside down and its purpose was the transport of the wheat of Castile toward the ports of the Cantabrian Sea but the arrival of the railroad soon made him become obsolete. Crosses 9 municipalities in the province. With the passage of time, in the margins of the channel have been forming a series of wetlands of high ecological value, representing an island of biodiversity. Its high ecological value is related to its diverse aquatic vegetation and with the large number of vertebrate species that are hosting them. Within the birds, in the channel there are 121 species of nesting birds and also wintering birds and birds hydrosphere and accidental; 42 species of mammals, 15 of them insectivorous; 11 species of amphibians and 14 reptiles and 14 species of fish.
Өсімдіктер мен өсімдіктер
Өсімдіктер жазық далаларға тән (теңіз деңгейінен 700–800 метр биіктікте), түрлі қарағай түрлері (пинус пинея және пинус пинастер), мәңгі жасыл емен (кверкус илекс), емен (кверкус пиренаика және кверкус фагина), Корк емені (кверкус субер), жалпақ жапырақты емен, шаған, фраксинус, күңгірт, қаратал, алдер, популус, балдыркөк, қамыс, бұталар және жайылымдар.
Vegetation is typical of plateau (700–800 meters above sea level), with various species of pine (pinus pinea and pinus pinaster), holm oak (quercus ilex), oak (quercus pyrenaica and quercus faginea), Cork oak (quercus suber), elms, poplars, fraxinus, willows, alders, populus, honeysuckles carrizos, steeples, bush and pastures.
Фауна
Жалпы алғанда, аймақта кездесетін жануарлар Жерорта теңізінің типік таулы жазықтарына тән: Еуропалық қоян, қызыл сүрегі, Еуропалық кірпі, жалпы тышқан, бөдене, кішкентай және үлкен жатаққустар, ақ лелек, тоқылдақ, Еуропалық қызғалдақ, жалпы көкек, жалпы түнқұйрық, жалпы орман көгершіні, Еуразиялық сұрқыл, үйрек, аққаз, испан және үй қасқырлары, Перес бақасы, Монтегюдің бүркіті, батыс батпақты бүркіті, құсқыр, шақылдақ, қысқа аяқты жыланбүркіт, кіші бүркіт, кәдімгі журавль, ұшты құйрықты құмторғай, Джефройдың жартас жануары, форель, жалпы сазан, рак, Еуразиялық сусар, тышқан, ибериялық қоян, елік, қабан, қызыл түлкі және сұр қасқыр.
In general, animals found in the area are that of a typical Mediterranean plateau, such as: European rabbit, red squirrel, European hedgehog, common vole, partridge, little and great bustards, white stork, barn swallow, European robin, common cuckoo, common nightingale, common woodpigeon, Eurasian magpie, mallard, greylag goose, Spanish and House sparrows, Perez's frog, Montagu's harrier, western marsh harrier, hen harrier, peregrine falcon, short toed snake eagle, lesser kestrel, common crane, pin tailed sandgrouse, Geoffroy's bat, trout, common carp, crayfish, Eurasian otter, shrew, Iberian hare, roe deer, wild boar, red fox and grey wolf.
Адамдар саны
Вальядолид – Кастилия және Леонның ең көп халқы бар провинциясы, 2020 жылы 520 716 адамды (INE) құрады, бұл аймақтың жалпы халқының 20% астам бөлігін құрайды. Бұл елдің жалпы халқының 1,1% және халық саны бойынша 19-шы провинция. Вальядолид Кастилия және Леондағы халық саны өсіп келе жатқан азаматтардың санатындағы бірі және сонымен қатар ең жас провинциялардың бірі. Аймақ халқы Испания мен Еуропадағы ең ұзақ өмір сүретін халықтың бірімен де ерекшеленеді.
Valladolid is the most populated province of de Castile and León, with 520,716 people in 2020 (INE), representing more than 20% of the total population of the community. It has 1.1% of the national population and is the 19th most populous province. It has one of the few growing populations in Castile and León and also one of the youngest. The population is also characterized by being one of the most long lived of Spain and Europe.
Иммиграция
Вальядолидтегі иммигранттар халықтың 4,81% құрайды. Бүгінде Вальядолидте тұруға рұқсаты бар иммигранттардың саны 25 324-ке жетеді.
Immigrants in Valladolid represent 4,81% of the population. Today immigrants with a residence card in Valladolid number 25,324.
Мұралық
Облыста мәдени маңызы бар 188 ескерткіш бар. Олардың көп бөлігі – қамалдар, шіркеулер және тарихи жерлер, сонымен қатар археологиялық орындар мен құжаттар да кездеседі. Шіркеулер мен монастырлар әртүрлі сәулет стилінде салынған, оларға – романға дейінгі, роман, готика, ренессанс және барокко стильдері жатады.
The province has a total of 188 monuments considered as objects of Cultural Interest. A large part of them are castles, churches and historical sites, although there are also archaeological sites or files. In the case of the churches and monasteries are wide variety of architectural styles, including the preromanesque, romanesque, gothic, renaissance and baroque.
Монастырлар
Монастырлар - провинцияның ең маңызды мәдени мұраларының бірі. Олардың кейбіреулері толыққанды жағдайда сақталған, ал кейбіреулері – бұрынғы қираған орындары ғана. Ең маңыздылары:
The monasteries are another of the most important cultural heritages of the province. Some of them are in perfect condition and others are only preserved ruins. Some of the most important are
Гастрономия
Вальядолид провинциясының гастрономиясы негізінен испандық, бірақ әр аймақ өзінің ерекшеліктерін көрсетеді. Провинцияның солтүстік бөлігінде, әсіресе Тьерра-де-Кампос ("Егістіктер жері") аймағында дәстүрлі қой ірімшігі дамыған, соның ішінде Виллалон-де-Кампос ірімшігі де бар, ол пісірілген немесе жаңа; бұл ірімшік "муланың аяғы" (pata de mulo) деп те аталады. Сондай-ақ, сарымсақ сорпасы, оттың жарығында баяу пісірілген қайнатылма, Тьерра-де-Кампосқа тән пардина сортымен пісірілген бұршақ және әртүрлі тәсілдермен дайындалған қаз немесе паломино да кең таралған. Типикалық нан өнімдеріне Виллалон далаларында қолданылатын Әулие Мария рулондары, пало пончиктері, қосымшалар, майлы торттар және шкваркалар кіреді. Медина-де-Риосекода дәстүрлі қантталған бадамдар немесе маринастарды таңдауға болады, олар креммен толтырылып, қантпен жабылады.
The gastronomy of the Valladolid province is typically Spanish, although each area presents a different picture. In the northern area of the province, especially in the region of Tierra de Campos ("Land of Fields"), is the development of traditional sheep's cheese, among which is the cheese of Villalón de Campos, curing or cured; it is a fresh cheese also known as pata de mulo ("mule's leg"). They are also the usual garlic soup, stew developed slowly in stew to the Firelight, the lentils stewed elaborated with the variety pardina own of Tierra de Campos and pigeon or palomino made with different techniques. Within the typical cakes include the rolls of the Virgin of the sources used in Villalon of fields, the donuts of palo, appendages, oil cakes and greaves. In Medina de Rioseco you can taste the traditional sugared almonds or marinas, puff pastry cream filling and covered with sugar.
Шарап
Вальядолид провинциясының шараптары дәм мен сапасы тұрғысынан әлемдегі ең жақсы шараптардың қатарына кіреді. Осы шараптардың даңқының бір мысалы – Vega Sicilia шарап зауыты. Провинцияда тегін анықтамасы бар 5 түрлі шарап өндіріледі. Руэданың тегі бойынша атаулы шараптар католик монархтары тұсында патша сарайының шараптары деп есептелген. Оларды жасау үшін verdejo жүзімінің әртүрлі сорттары және аз мөлшерде Sauvignon blanc қолданылады. Осы атау бойынша ақ, көпіршікті, қызыл, құлпынай және ликер шараптары бар. Ал Рибера-дель-Дуэро шараптары жергілікті сорттардан жасалады, олардан жас қызыл шараптарды, резервтік шарапты және ескі жүзімнен жасалған шараптарды татып көруге болады. Тороның тегі бойынша атаулы шараптары негізінен ақ, құлпынай және қызыл шараптардан тұрады, Тиерра-де-Леонның тегі бойынша атаулы шараптары ақ, құлпынай және қызыл шараптардан, ал соңғысы – Сигалестың тегі бойынша атаулы құлпынай шараптары.
Wines from the province of Valladolid are among the best in the world due to its taste and quality. An example of the fame of these wines is due to Vega Sicilia winery. The province has 5 wines with denomination of Origin. Wines of Rueda Denomination of Origin were considered as the wines of the court at the time of the Catholic Monarchs. For its elaboration is used the range of verdejo grape and to a lesser measure both the Sauvignon blanc. Under this appellation wines there are white, sparkling, reds, pink and liquor. For their part, the wines of Ribera del Duero are elaborated with the ink on the country and you can taste red wines young, reserve wine and old vine. Wines of the Toro Designation of Origin are mainly white, rosé and red, the wines of Tierra de León Denomination of Origin are white, rosé and red and finally, there are the rosé of the Cigales denomination of Origin.
Ет
Облыс ет өнімдерімен де танымал, әсіресе лечазо (бұзау немесе қой еті), сүттен жаңылысқан шошқа, стейк, ет кесектері, бұзау қабырғасы, шошқа қабырғасы, қан колбасасы немесе эмбутидо. Лечазоға маманданған көптеген мейрамханалар бар, оларда қозыны ағаш отты пеште (hornos de leña) пісіреді. Ет дайындалатын дәстүрлі мейрамхана mesón castellano (кастилиялық таверна) деп аталады.
The province is also famous due its meats, mainly lechazo (veal or lamb), suckling pig, steaks, meat chops, veal ribs, pork ribs, black pudding, or embutidos. There are numerous restaurants that specialize in lechazo and feature hornos de leña (wood fired ovens or wooden stoves), in which the lamb is roasted. The typical restaurant where the meat is traditionally cooked is called mesón castellano (Castilian tavern).
Нан
Вальядолид провинциясында нан жасаудың тоғызыншы ғасырға дейінгі ұзақ тарихы бар (қараңыз: Нан тарихы). Шындығында, Киелі Рим императоры Карл V Юсте монастырында демалып жатқанда, оған Вальядолидтен нан жеткізілуін қадағалады, ал 16 ғасырда бас нан пісірушілер Корольдік тарапынан қаржылық қолдау алды. Типик кастилиялық нан "Candeal bread", "sobao o bregado" ("sobao немесе еңбекпен жасалған") деп аталады, себебі Кастилияда ежелден бері ең көп қолданылатын бидай түрі - дүрбі. Бұл нанның қабығы жұқа, жеңіл күйдірілген, іші ақ және тығыз, нәзік текстуралы және ерекше дәмі бар. Бұл нан түрі қызыл ет, тұшпара немесе бұршақтарды провинциялық шараптармен бірге жеуге өте ыңғайлы. Дәстүрлі түрде ол қолмен жасалады, баяу ашыту процесінен өтеді және ағаш отты пеште ұзақ пісіріледі. Осы атаумен әртүрлі сорттар кездеседі, олардың ең танымалсы – "лехугино наны", ол өзінің ерекше суретімен және күтімімен ерекшеленеді, содан-ақ бұрын, әсіресе ауылдық жерлерде, тым әдеміленген адамдарды "лехугино" деп атағандықтан, осылай аталды. Басқа сорттарына төрт бөліктің наны (жер бетіндегі жарықтармен, орталық бөлігі төрт қабырғадан бөлінеді), үстел наны, шкив наны (шкивтің бейнесін жасау үшін жіппен ойылып жасалған), ақ багет немесе шыңдар, сондай-ақ 1961 жылы Вальядолидтің нан пісірушісі Бельгия королевасы Фабиоланың құрметіне жасаған Фабиола кіреді. Облыста кең таралмаған, бірақ аймақта көп тұтынылатын басқа түрлері – рустикалық багет және жалынды багет, Вальядолидте олар "құралдар багеті" деп аталады.
Bread made in the province of Valladolid has a great tradition that goes back to the ninth century (see also: History of bread). In fact, Holy Roman Emperor Charles V, during their retreat in the monastery of Yuste, made him get the bread in Valladolid and during the 16th century the master bakers members were financially supported by the Crown. The typically Castilian bread receives the name of "Candeal bread", "sobao o bregado" ("sobao or labored"), because since remote times in Castile the wheat variety most used is the durum. It is a thin crust of bread and lightly toast, miga very white and compact with a fine texture and distinctive flavor. This type of bread is suitable to accompany red meats, stews or legumes accompanied by wines from the province. Traditionally it is made by hand, with an amassed slow fermentation and a prolonged, finished cooking in the wood fired oven. Under this denomination, fall different varieties; among them the most prominent is the variety of "lechuguino bread", characterized by its typical drawing and care that gives the name to the variety, since it was formerly known as, especially in rural areas, "lechuguino" to those people who were overly arranged. Other varieties are the typical bread of four beds, with a characteristic splitting of the earth on which the central part is separated from the four masons or edges, the bread of tables, the bread of pulley, with a slit made with a string that imitates a pulley, the white bar or peaks and the Fabiola, created in 1961 by a baker from Valladolid in honor of Queen Fabiola of Belgium. Other types not so traditional in the province but very consumed in the zone are the rustic bar and the bar of flame, that in Valladolid takes the common name of toolbar riche.
Мәдениет
Облыстық үкімет "Мәдени саяхат" деп аталатын бағдарламаны әзірлеп жатыр, оның мақсаты – Валладолид қаласының ғана емес, бүкіл Испания халқына тарихи провинцияның бай жинағын және Валладолид провинциясының мәдени мұрасын таныстыру, осы мұраны (қамалдар, сарайлар, шіркеулер, мұражайлар, гастрономия) үйренуге, түсінуге, бағалауға және одан ләззат алуға мүмкіндік беру. Провинция музейлер саласындағы ең дамыған аймақтардың бірі болып табылады, онда Кастилия және Леон, сондай-ақ Испанияның ең маңызды мұражайлары орналасқан. "Semana Santa" (қасиетті апта) провинциядағы католиктердің ең танымал дәстүрлерінің бірі. Бұл Иса Мәсіхтің құдайлық азаптарын еске алумен байланысты жыл сайынғы мереке. Католик діни бірлестіктері мен бауырластықтары оразаның соңғы аптасында, Пасхаға дейін бір апта қалғанда, әр қала мен қалашықтың көшелерінде өкініш шерулерін өткізеді. Пасха Валладолидтегі ең әсерлі және құпиялы мерекелердің бірі. Діни сенім, өнер, түс және музыка Иса Мәсіхтің өлімін еске алуға арналған шараларда бірігеді: шерулер. Пасха бауырластықтарының мүшелері ерекше киімдерін киіп, барабанның және музыканың ырғағымен діни бейнелерді (pasos) көтеріп, көшелермен жүріп өтеді – бұл қарапайым сұлулықтың көрінісі. Seminci ("Валладолид халықаралық кинофестивалі") – 1956 жылдан бері жыл сайын Валладолидте өткізіліп келе жатқан кинофестиваль. Ол ең көне және ең беделді кинофестивальдердің бірі. Фестиваль бағдарламасында тәуекелге баруға және жаңашылдыққа ұмтылысымен ерекшеленеді. Сонымен қатар, ол неміс, поляк, қытай, канадалық және басқа да мектептер мен бағыттарды сын тұрғысынан қарастыруға тырысады. Кино өнеріне, кино жасауға және киногерлерге деген шынайы қызығушылықпен, фестиваль өзіне тән имиджді қалыптастырды, ол әуесқойларға, мамандарға және бұқаралық ақпарат құралдарына бірдей тартымды. Ұлттық мүсін мұражайында орта ғасырдан бастап 19 ғасырдың басына дейінгі 1500-ден астам мүсін және 1200-ге жуық картина, сондай-ақ Рубенс, Зурбаран және Мелендес сияқты шеберлердің жоғары сапалы туындылары бар. Мүсін коллекциясы – Пиреней түбегіндегі ең маңызды испан коллекциясы және осы тақырып бойынша еуропалық коллекциялардың ішіндегі ең танымалдарының бірі. Мұражайда испандық мүсіндердің көптеген туындылары, сондай-ақ Еуропадан әкелінген мүсіндер мен 13-19 ғасырларға жататын суреттер ұсынылған, олар Пиреней түбегінің және Испаниямен байланысты болған бұрынғы аумақтардың (Латын Америкасы, Фландрия және Италия) өнерінен алынған. Мұражайда Бонони, Рубенс, Зурбаран, Рибальта және Мелендес сияқты суретшілердің туындылары бар, бірақ коллекцияның негізгі бөлігі 15-17 ғасырларға жататын мүсіндерден тұрады. 2007 жылы Тордесильяс шарты, ал 2017 жылы Archivo General de Simancas ЮНЕСКО-ның "Дүниежүзілік мұра" тізіміне "Дүниелік естеліктер бағдарламасы" аясында енгізілді.
The Provincial government is developing a program called "Cultural Travel" with the intention of bringing the population not only of Valladolid but of all Spain the rich collection of the historical province and the rich cultural heritage of the province of Valladolid to know and be able to learn, to understand, appreciate and enjoy this legacy (castles, palaces, churches, museums, gastronomy ). The province is one of the most advanced in terms of museums taking some of the most important of Castile and Leon and of Spain. Holy Week holds ("Semana Santa" in Spanish) one of the best known Catholic traditions in the province. Is the annual commemoration of the Passion of Jesus Christ celebrated by Catholic religious brotherhoods and fraternities that perform penance processions on the streets of each city and town during the last week of Lent, the week immediately before Easter. Easter is one of the most spectacular and emotional fiestas in Valladolid. Religious devotion, art, colour and music combine in acts to commemorate the death of Jesus Christ: the processions. Members of the different Easter brotherhoods, dressed in their characteristic robes, parade through the streets carrying religious statues (pasos) to the sound of drums and music – scenes of sober beauty. Seminci ("Valladolid International Film Festival" in English) is a film festival held annually in Valladolid since 1956. Is one of the foremost (and oldest) film festival. The festival has always been characterised by its willingness to take risks and to innovate in its programming. It has also been keen to critically examine each new school or movement as it has arisen, whether it be German, Polish, Chinese, Canadian or otherwise. With a genuine concern for the art of cinema, for film making and film makers rather than the more obvious commercial or glamorous aspects of the industry, the festival has built up an identity of its own – equally attractive to enthusiasts, professionals and the media. The National Sculpture Museum has more than 1,500 sculptures and 1,200 paintings from Middle Ages until the beginning of the 19th century, as well as a number of high quality paintings (Rubens, Zurbarán or Melendez, among others). Sculptural collection is the most important Spanish of the Peninsula and one of the most prominent European of this thematic area. The museum exposes many national sculptures, and some in Europe, as well as some paintings, ranging from the 13th to 19th centuries of Iberian Peninsula and the former territorial areas linked to Spain (Latin America, Flanders and Italy). Painters are present as Bononi, Rubens, Zurbarán, Ribalta or Melendez, but the center of your collection corresponds to sculptures dating back from the 15th to 17th centuries. The Unesco was awarded the distinction of World Heritage Site within its category Memory of the World Programme at the Treaty of Tordesillas in 2007 and Archivo General de Simancas in 2017.
Спорт
Вальядолидте төрт спорт түрінен кәсіби командалар бар: футбол (футбол), баскетбол, гандбол және регби. Футболдан «Реал Вальядолид» – испан лигасының тарихи командасы. Баскетболдан «CB Ciudad de Valladolid» бұрынғы «CB Valladolid» командасының орнын басады (оның құрамында Арвидас Сабонис, Оскар Шмидт, Джон Уильямс, Эд О’Бэннон және Панайотис Василопулос сияқты ойыншылар ойнаған), ал ескі команда банкротқа ұшырағаннан кейін жаңа команда құрылды. Гандболдан «BM Atlético Valladolid» командасы «BM Valladolid» командасын алмастырды (ол екі Король кубогының, бір ASOBAL кубогының және бір EHF Кубок иегерлері кубогының жеңімпазы болған). Сондай-ақ, әйелдер гандболынан «BM Aula Cultural» командасы бар. Вальядолид регби спортының ұлттық орталығы ретінде де белгілі, «División de Honor de Rugby» лигасының ең үздік екі командасы осы қалада: «CR El Salvador» және «Valladolid RAC», олар екеуі жиырма Ұлттық лига чемпионатында, он төрт Король кубогында және он төрт Испания Суперкубогында жеңіске жеткен.
Valladolid has professional teams in four sports: football (soccer), basketball, handball and rugby. In football Real Valladolid is an historic team of the Spanish Liga. In basketball CB Ciudad de Valladolid replaces the original CB Valladolid (which featured players such as Arvydas Sabonis, Oscar Schmidt, John Williams, Ed O'Bannon and Panagiotis Vasilopoulos) following the older team's bankruptcy. In handball, BM Atlético Valladolid replaced BM Valladolid (winner of two King's Cups, one ASOBAL Cup and one EHF Cup Winners' Cup). There is also a women's handball team, BM Aula Cultural. Valladolid is also known as a national center for rugby, with two of the top teams of the league División de Honor de Rugby: CR El Salvador and Valladolid RAC, which between the two have won twenty National League Championships, fourteen King's Cups and fourteen Spanish Supercups.
Көлік
Вальядолид провинциясы үлкен стратегиялық маңызға ие, себебі ол маңызды коммуникациялық орталық. Ұлттық көзқарас бойынша, бұл Мадридті Испанияның барлық солтүстігімен байланыстыратын трасса, Вигодан (Галиция) Сан-Себастьянға дейін (Баск елі). Халықаралық көзқарас бойынша, Португалияны Франциямен байланыстыратын ең қысқа құрлық жолы осы арқылы өтеді, Португалияның солтүстігінен (Порто) Францияның оңтүстігіне (Хендай) дейін.
The province of Valladolid has a great strategic importance because it is an important communications hub. From the national point of view, is the track that connects Madrid with all the north of Spain, from Vigo (Galicia) until San Sebastián (Basque Country). From the international point of view, here goes the shortest land route that connects Portugal with France, from the north of Portugal (Porto) to the south of France (Hendaye).
Темір жолдар
Испанияның жоғары жылдамдықты (AVE) тас жолы Мадрид–Вальядолид жоғары жылдамдықты темір жол желісінің бөлігі ретінде Вальядолид қаласында тоқтайды. Бұл желі 2007 жылдың 22 желтоқсанында қолданысқа енгізілді. Болашақта Ольмедо және Медина-дель-Кампо сияқты басқа да елді мекендерде әртүрлі жоба кезеңдеріндегі басқа жоғары жылдамдықты желілер пайда болады деп күтілуде, мысалы Ольмедо–Замора–Галисия жоғары жылдамдықты темір жол желісі немесе Вальядолид–Паленсия–Леон жоғары жылдамдықты темір жол желісі. Бір мемлекеттік темір жол компаниясы жұмыс істейді: Испанияның Renfe ұлттық компаниясы алыс қашықтыққа және жоғары жылдамдықты темір жол қызметтерін (AVE, Avant және Talgo) ұсынады.
The path of the Spanish High Speed (AVE) stops in the town of Valladolid as part of the Madrid–Valladolid high speed rail line. This line was inaugurated on 22 December 2007. It is expected that in the future other localities such as Olmedo and Medina del Campo have another high speed lines that are at different stages of project like Olmedo Zamora Galicia high speed rail line or Valladolid Palencia León high speed rail line. There is one publicly owned railway company operating: the Spanish national Renfe that operates long distance and high speed rail services (AVE, Avant and Talgo).
Әуежайлар
Облыста бір әуежай бар; Вальядолид әуежайы, Вилланубла қаласында орналасқан, ол 2014 жылы 223 587 жолаушыны, 4388 ұшақ қозғалысын және 21,7 тонна жүк тасымалданды. Кастилия және Леон аймағының жолаушылары үшін маңызды нүктелердің біріне айналды. Аликанте, Барселона, Пальма-де-Майорка, Ибица, Менорка, Гран-Канария, Тенерифе-Оңтүстік, Лансароте, Валенсия, Малага сияқты бағыттарға рейстер бар. Сонымен қатар, бірнеше шағын жекеменшік әуежайлар да бар.
The province has one airport; the Valladolid Airport, located in Villanubla, which handled 223,587 passengers, 4,388 aircraft movements and 21.7 tons of cargo in 2014. Has become one of the core subjects of passengers of Castile and León. Has travel to destinations such as Alicante, Barcelona, Palma de Mallorca, Ibiza, Menorca, Gran Canaria, Tenerife South, Lanzarote, Valencia, Malaga. Also there are number of small private airfields.