Кіріспе

Француз жартылай тізбекті бронетранспортты машинасы.

AMC Schneider P 16, сондай-ақ AMC Citroën Kégresse Modèle 1929 немесе Panhard Schneider P16 деп те белгілі, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін француз әскері үшін жобаланған жартылай тізбекті бронетранспортты машина болды.

Даму

P 16 1924 жылы Citroën компаниясы бұрынғы Citroën Kégresse Modèle 1923 моделінен, Kégresse трегін қолданатын модельдердің бірінен жасалған. Ол конструкциясы жағынан ұқсас болды, бірақ Schneider компаниясының кеңейтілген бронелі корпусы және күштірек 60 ат күші бар Panhard қозғалтқышы болды. 1925 жылдың маусым айында төрт машинадан тұратын алдын ала серияға тапсырыс алынды. Сол жылдың қазан айында он машинадан тұратын алғашқы өндіріс сериясына тапсырыс берілді. Citroën компаниясы көлік құралдарын өндіре алмай, тапсырысты Schneider компаниясына жүктеді. Citroën шассиді, Kégresse аспасын, ал Schneider соңғы құрастыруға жауапты болды және бронелі плиталарды жеткізді. Алдын ала сериядағы көліктер олар жеткізілген жылдан кейін Modèle 1928 немесе M 28 деген компаниялық белгіні алды; өндіріс көліктері де Modèle 1929 немесе M 29 деп аталды, бірақ нақты жеткізілім 1930 және 1931 жылдары жүзеге асты. Дегенмен, 1931 жылы ресми атауы AMC Schneider P 16 деп бекітілді. Осылайша, P 16 1923 жылдың 12 сәуірінде Жоғарғы Бас Қолбасшылық белгілеген дөңгелекті AMC немесе AMC N°1 техникалық талаптарына сәйкес деп танылды, бірақ көлік оларды қанағаттандыру үшін арнайы жобаланбаған және 1924 жылдың тамызында белгіленген AMC N°2 талаптарын ішінара орындады, ол тректік көлік талап еткен – жартылай тректік болғандықтан, ол олардың арасында болды. "AMC" – Automitrailleuse de Combat деген сөздің аббревиатурасы. "P 16" – Panhard 16 қозғалтқышын білдіреді. Қызығы, алдын ала сериядағы көліктерге ғана орнатылған, ал өндіріс көліктерінде Panhard 17 қозғалтқышы болған. Барлығы негізгі сериядан 96 көлік өндірілді, олардың сериялық нөмірлері 37002 – 37168 диапазонында болды, нәтижесінде барлығы 100 көлік құрал жасалды.

Экспорттық жоспарлар

АМК Шнайдер P 16 ешқашан экспортталған емес. Дегенмен, 1930 жылдың шілдесінде Бельгия жоғарғы бас қолбасшылығы атты әскерін механикаландыру бағдарламасы шеңберінде осы типті сатып алуды қарастырды. Олар, танкіге қарсы мүмкіндіктерін едәуір арттыру үшін, әзірленбеген бельгиялық жоғары жылдамдықты FRC 47 мм зеңбірегін орнатуды жоспарлады. Соңында, жартылай тізбекті машиналарды сатып алудан бас тартып, оның орнына бельгиялық 47 мм зеңбірегін орнату үшін француздық AMC 35 танкын сатып алды.

Сипаттама

AMC Schneider P 16 – ұзындығы 483 см, ені 175 см, биіктігі 260 см болатын шағын көлік. Ең қалың қорғаныс қалыңдығы 11,4 мм болғандықтан, салмағы сәйкесінше 6,8 тоннаны құрайды. Көліктің алдына орнатылған 3178 куб.см. төрт цилиндрлі 60 а.к. қозғалтқышымен үйлесімде, бұл сол кезең үшін жоғары ең жоғары жылдамдық – 50 км/сағ. қамтамасыз етеді. 125 литрлік жанармай бакі 250 километрлік қашықтыққа мүмкіндік береді. Оқшалаңды кесіп өту қабілеті 40 см, ал 40% дейін еңіс көтеріледі. P16 Citroën Kégresse әзірлеген Kégresse жартылай гусеницалық жүріс құрылымын пайдаланады, онда қуат басқарылатын алдыңғы дөңгелектерге берілмейді. Гусеницада нақты буындар жоқ, ол резеңкеге енгізілген ішкі болат жолақтан тұрады. Үлкен жетек дөңгелегі алда орналасқан, одан кейін орталық ось орналасқан, оның үстінде екі кішкентай жол дөңгелегін ұстайтын екі арбалы бөлік айналады, ал артқа қарай екі ұзын қос тіреуіш, үлкен артқы дөңгелек ұстайды. Осьтің үстінде гусеницаны қолдайтын бір жоғарғы ролик орналасқан. Экипаж үш адамнан тұрады: командир мұнарада және екі жүргізуші корпуста, екіншісі артқа қарап, шабуылға ұшырағанда жартылай гусеницалық көлікті сол бағытта жүргізу үшін. Бұл "қос жүргізу" мүмкіндігі барлау машинасына тән. M28-де сегізбұрышты мұнара сегізбұрышты жауынгерлік бөлімшесінің үстіне орналасқан; мұнараның алдында SA 16 37 мм қысқа түйіршік және артқы жағында "8 мм" Hotchkiss пулеметі (іс жүзінде 7,92 мм калибрлі) орналасқан. Алдыңғы дөңгелектердің алдындағы кішкентай барабандар кедергілерді жеңуге көмектеседі. M29 конфигурациясы өзгертілген. Жауынгерлік бөлімше төртбұрышты, ал пулемет, қазір 7,5 мм "Reibel", мұнараның алдыңғы жағындағы қарумен біріктірілген. Кішкентай барабандар өте үлкен диаметрлі үш барабанмен ауыстырылды, ортаңғысы ең кеңі, 50 см биіктіктегі кедергіні жеңуге мүмкіндік береді. 37 мм-лік түйіршікке жүз патрон, алпыс жарылғыш және қырық бронебойғыш, MAC 31 үшін үш мың патрон: 1950 немесе он үш дүкенде стандартты оқтар және 1050 немесе жеті дүкенде бронебойғыш оқтар бар; 7,5 мм "Reibel" шамамен 12 мм броньды тесіп өте алады.

Пайдалану тарихы

P 16 әуе кемелері алғаш рет сегіз автономды Escadrons de Automitrailleuses de Combat (EAMC) құрамында қызмет етті, олар 1932 жылы бес кавалерия дивизиясының төртеуіне бөлінді. Кейіннен оларды Францияның бірінші броньды дивизиясы – 1-ші Légère Mécanique дивизиясы (DLM немесе механикаландырылған жеңіл дивизия) 1937 жылдан бастап SOMUA S35 алмастырғанға дейін негізгі ұрыс машиналары ретінде пайдаланды. Кейіннен олар 1er Division Légère Mécanique (DLM) дивизиясының құрамында қолданылды. 1939 жылдың 2 қыркүйегінде бұл бөлімшелерде 74 P 16 болды, ал 10 мамырда бұл көрсеткіш 54-ке дейін төмендеді. Бұл кезде барлық көліктер тозған және жеңіл Hotchkiss танкілерінің орнына шығарылатын болды. Кейбір бөлімшелердің экипаждары танктарды пайдалану бойынша қайта оқуға кетіп, шабуыл басталғанда оларды шұғыл түрде қайта шақыруға тура келді. Дегенмен, олар шабуылдаушы күштерге қарсы белгілі бір тиімділікпен күресті: мысалы, 14 мамырда 1-ші GRDI-нің екі P 16 машинасы 5-ші танк дивизиясына жататын неміс жаяу әскерінен Haut le Wastia-ны қайтарып алуда маңызды рөл атқарды. Моторландырылған дивизиялардың үлкен қашықтықтарды жүріп өтуіне байланысты, көптеген P 16 машиналары механикалық бұзылулар салдарынан тасталып кетті. Соғыстан кейін Солтүстік Африкадағы көліктерді француз бөлімшелері пайдалануға рұқсат алды, бірақ олар Алжирдегі 5e Régiment de Chasseurs d'Afrique құрамына ауыстырылды. 1940 жылдың наурыз айында 11 машинасы 6-шы DLC (Légère de Cavalerie Division) құрамындағы 2-ші RCAP (Régiment de Chasseurs d'Afrique Portés) бөліміне берілді. Немістер қолға түскен P 16 машиналарын пайдаланбаған сияқты. AMC Schneider P 16 машинасының сақталған түрі жоқ.