Кіріспе

Өсімдіктердегі көпжасушалы жыныстық органдар. Гаметангиум (:) – көптеген көпжасушалы протостарда, балдырларда, саңырауқұлақтарда және өсімдіктердің гаметофиттерінде кездесетін, гаметалар түзілетін орган немесе жасуша. Жануарлардағы гаметогенезбен салыстырғанда, гаметангиум гаплоидты құрылым болып табылады және гаметалардың түзілуі мейоз процесін қамтымайды.

Гаметангияның түрлері

Гаметанджиумда түзілетін гамета түріне қарай, бірнеше түрі ерекшеленеді.

Әйелдер

Әйелдік гаметаниялар көбінесе архегония деп аталады. Олар жұмыртқа жасушаларын өндіреді және ұрықтандыру орындары болып табылады. Архегониялар балдырларда, примитивті өсімдіктерде және жалаңаш тұқымды өсімдіктерде кең таралған. Гүлді өсімдіктерде олардың орнына аналық түйірдің ішіндегі эмбриондық қапшақ пайда болады.

Ерлер

Аталық гаметаңгиялар көбінесе антеридий деп аталады. Олар сперматозоидтарды өндіреді, оларды ұрықтандыру үшін шығарады. Қозғалмайтын сперматозоидтарды (сперматия) өндіретін антеридийлер сперматогендер деп аталады. Кейбір антеридийлер өз сперматозоидтарын шығармайды. Мысалы, оомицет антеридиі – көптеген сперма ядролары бар синцитий, ал ұрықтандыру антеридийден өсіп, жұмыртқа жасушаларымен жанасатын ұрықтандыру түтіктері арқылы жүзеге асады. Антеридийлер "төменгі" сатыдағы өсімдіктердің, мысалы, мүктердің, папоротниктердің, цикадалардың және гинкгоның гаметофиттерінде кең таралған. "Жоғары" сатыдағы өсімдіктерде, мысалы, қылқан жапырақтылар мен гүлді өсімдіктерде, олар тозаң дәндерімен алмастырылады.

Изогамды

Изогамияда гаметалар бір-біріне ұқсас келеді және оларды "еркек" немесе "әйел" деп жіктеу мүмкін емес. Мысалы, зигомицеттерде екі гаметангия (гифалардың ұш жағындағы жеке көп ядролы жасушалар) бір-бірімен тығыз жанасып, зигоспорангиумға бірігеді. Зигоспорангиумның ішінде бастапқы екі гаметангияның ядролары жұптасады.