Ибадандық алғашқы Англикан епископы Александр Акинйеле
Alexander Akinyele
Александр Акинйеле – Нигериялық Англикан шүкіршісі, Ибаданның алғашқы діни басшысы. Бірінші университет бітіруші, Ибадан гимназиясын құрған. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигерияның англикандық епискобы Александр Бабатунде Акинеле, CBE (5 қыркүйек 1875 – 1 қазан 1968) Нигерияның Ибадан қаласының алғашқы англикандық дін аймағының епископы болды. Ол Ибадан қаласының университеттік білім алған тұңғыш өкілі және Ибадандағы алғашқы орта мектеп – Ибадан грамматикалық мектебінің негізін қалаушы.
Anglican bishop of Nigeria
Alexander Babatunde Akinyele, CBE (5 September 1875 – 1 October 1968) was the first Anglican Diocesan Bishop of Ibadan, Nigeria. He was the first indigene of Ibadan to obtain a university degree, and the founder of the first secondary school, Ibadan Grammar School in Ibadan.
Бастапқы бастамасы
Ибаданның жауынгерлік дәуірінде белгілі бір беделге ие болған, жалған дінді ұстанған Ибадандық жауынгер және емші Болуданың тұңғыш ұлы Жосия Акинеле болды. Жосия, 1851 жылы Ибаданға христиан дінін алғаш рет әкелген Шіркеу Миссионерлік Қоғамының (CMS) неміс басшысы Дэвид Хиндерер және оның алты миссионерлік тобының қолдауымен христиан дініне бірінші болып кіргендердің қатарында болды. Жосия Акинеле 1870 жылы Кукомидің қызы, тағы бір күшті Ибадандық жалған дінді ұстанған жауынгер Абигейл Лапеноны екінші әйелі етіп алды. Ол өзінің тұңғыш ұлын, Александр Бабатунде Акинелені дүниеге әкелді. Оның төрт бауырласы болды, бірақ олардың ішінде тек біреуі ғана оның дәрежесі мен атағымен теңесе алды – Исаак Бабалола Акинеле. Екі бауыр да 19 ғасырдың соңғы тоқсанынан бастап білім, дін, қоғамдық жауапкершілік және саясат салаларында Ибадан аймағында үлкен ықпалға ие болды, әрқайсысы алыптай биік тұрды.
Bolude, a pagan Ibadan warrior and herbalist of repute in the years of Ibadan militocracy, had Josiah Akinyele as his first son. Josiah was one of the early converts under the auspices of David Hinderer, the German leader of the Church Missionary Society (CMS) and his team of six missionaries that first brought Christianity to Ibadan in 1851. Josiah Akinyele took Abigail Lapeno, the daughter of Kukomi, another powerful Ibadan pagan warrior, who also was converted to Christianity through Hinderer; as his second wife in 1870. She gave birth to her first son; Alexander Babatunde Akinyele. He had four siblings, but only one of them compared to him favourably in eminence and prominence; Isaac Babalola Akinyele. Between the brothers, they bestrode the environment of Ibadan in the fields of education, religion, social responsibility and politics, each like a colossus as from the last quarter of the nineteenth century.
Білім
Александр Акинеле Ибаданның әскери табыстарының шарықталу кезінде дүниеге келгендіктен, сол кезде Ибаданнан мектепке жіберу еуропалық миссионерлерді қуанту мақсатында ғана жасалатын және көбінесе қауіпті кәсіп болып саналатын. Бұл британдықтар құлдықты ресми түрде тыйым салған, бірақ Ибадан қаласында оның әлі де кең таралған кезі еді, сондықтан бала ұрлау және ритуалдық кісі өлтіруден қауіп сезімі қоғамдық атмосфераны биледі. Осы жағдайға байланысты, сол кездегі мектеп оқушыларын жауынгерлер мектепке алып жүрген. Александрдың жағдайында, оның күзетшілерінің басшысы Бабамбони есімді жауынгер болды; ол болашақ епископты қауіпсіздігі үшін мектепке иығында көтеріп апарып отырды. Ол 1880 жылдар шамасында Ибадан қаласындағы Санкт-Петер мектебінде оқыды, содан кейін Аролоя, Лагостағы Абобаде мектебінде бастауыш білімін аяқтады. Ол сыныпта бірінші болып бітіріп, келесі жылы Лагостағы танымал CMS грамматикалық мектебіне қабылданды, бұл мектеп Шіркеу Миссионерлік Қоғамымен құрылған. Епископ кейінірек Лагостағы мектептегі достарының оны "бетінде тайпалық белгілері бар бала" деп қысым көрсеткенін, мазақтап, келекелегенін еске алатын. Содан кейін ол мұғалімдерді даярлау үшін Ойодағы Сент-Эндрюс колледжіне оқуға барып, кейін мұғалім болып жұмыс істеді, сабақ берумен қатар катехист, органшы және хор жетекшісінің міндеттерін де орындады. 1903 жылы Абеокутаға епископтық сапармен келген епископ Тугвелл Александр Акинеленің Акедегі шіркеудегі органшы ретіндегі шеберлігіне, әсіресе оның Еуропалық епископтың сүйікті әнұранын мінсіз орындауына қатты әсер етті. Сондықтан ол Александрға Сьерра-Леонедегі Фурах Бэй колледжіне емтихан тапсыруға бұйрық берді. Ол 1904 жылдың 25 қаңтарында колледжге қабылданды. 1906 жылы ол теология бойынша лиценциат алды, ал кейін 1912 жылы бакалавр дәрежесін алды, осылайша университет дипломын алған алғашқы Ибадандық азамат атанды.
Since Alexander Akinyele was born during the height of Ibadan military exploits, to be sent to school in those days in Ibadan was merely to please the European missionaries and it was often a perilous endeavour. It was a period when slavery, though officially outlawed by the British, was still in vogue in Ibadan, therefore the fear of child kidnapping and ritual murders pervaded the social atmosphere. Given the stated scenario, the few school boys of the time were led to school by warriors. In Alexander's case, the leader of his security escort was a warrior called Babamboni; who always carried the future bishop on his shoulders, for safety to school. He attended St. Peter's school Ibadan around 1880, and later completed his primary school education at Abobade school, Aroloya Lagos. He graduated first in his class, and was admitted the following year to the famous CMS Grammar School in Lagos, founded by the Church Missionary Society. The Bishop would recall in later life how he was jeered, taunted and ridiculed by his schoolmates in Lagos as "that boy with tribal marks". He then left to attend St. Andrews College, Oyo for teacher training. Subsequently, he became a teacher, and combined teaching with the duties of a catechist, organist and choirmaster. Bishop Tugwell in his Episcopal visit to Abeokuta in 1903, was so impressed with Alexander Akinyele's expertise as the organist at a church in Ake, particularly his flawless rendition of the visiting European Bishop's favourite hymn; that he ordered Alexander to sit for the entrance examination to Fourah Bay College, Sierra Leone. He entered the college on 25 January 1904. In 1906 he was awarded Licentiate in Theology (LTh), and later he obtained his Bachelor of Arts (Dunelm) in 1912, thus becoming the first Ibadan indigene to obtain a University degree.
Пасторальдық жұмыс
1909 жылы 6 маусымда диякондыққа бекітіліп, Ибадан қаласына көмекші дін қызметкері ретінде жіберілді. 1911 жылы 12 қаңтарда Мириан Дэвис деген қызға үйленді, олардың төрт баласы болды. Ол Шіркеу миссионерлік қоғамын Ибадан қаласында гимназия ашуға ынталандырды, нәтижесінде 1913 жылғы 31 наурызда Ибадан гимназиясы құрылды; алғашқы директоры Александр Акинеле болды. Мектепте жиырма жыл (1913–1933) басшылық еткен кезеңінде кемсітусіз қабылдау саясатын жүргізіп, Нигер және Бенуе өзендерінің оңтүстігіндегі Нигерияның барлық аймақтарына көмек қолын созды. Александр Акинеле 1931 жылғы 17 мамырда каноник болып тағайындалды және 1933 жылғы 25 шілдеде Лондонның Ламбет сарайындағы шіркеуде салтанатты түрде көмекші епископқа бекітілді. 1952 жылғы 24 наурызда Ибадан қаласындағы Әулие Джеймс соборында 77 жасында Ибаданның жаңа епархиясының алғашқы епископы болып тағайындалды. Бұл Құдайға адал қызмет еткен өмірінің ең жарқын жетістігі болды. Ибаданның дамуына қосқан өлшеусіз үлесі үшін оған Ибадан жерінің Ааре атағы берілді. Оның кіші інісі, Корольдік билігі Оба Исаак Бабалола Акинеле, кейін Ибадан тағына отырып, Ибаданның алғашқы білімді Олубадан атанды. Екеуі де Ибаданды шын сүйістікпен жақсы көрді. 1949 жылы Александр Акинеле Британ империясының Ең жоғары орденінің командирі болып тағайындалды. Тазалық пен туралық жолын ұстанған епископ барлық христиандарға – 1956 жылғы 12 ақпанда Нигерияға мемлекеттік сапармен келген Королева Елизавета II Әулие Джеймс соборында, Оке Бола, Ибадан қаласында құлшылық еткен кезде айтқан атақты уағызында – Иса Мәсіхтің дәрежесін көтеру үшін өздерінің көздерін, ақылдарын, қолдарын, дауыстарын және жүректерін пайдалануға кеңес берді. Александр Бабалола Акинеле 1968 жылы 92 жасында мәңгілікке шақырылды.
On 6 June 1909, he was ordained a Deacon, and posted to Ibadan as an assistant priest. He married Miss Marian Davies on 12 January 1911, and together had four children. He put pressure on the Church Missionary Society to establish a grammar school in Ibadan, consequently on 31 March 1913, Ibadan Grammar School was established; with Alexander Akinyele, as its first principal. During his administration of the school, a tenure that spanned twenty years (1913–1933), he employed a non discriminatory admission policy, and catered for all sections of Nigeria south of the Niger and Benue rivers. Alexander Akinyele became a Canon on 17 May 1931, and was consecrated as Assistant Bishop on 25 July 1933 at a solemn ceremony at Lambeth Palace Chapel, London. On 24 March 1952 at St. James Cathedral Church Ibadan, at the age of 77; he was enthroned as the first Bishop of the new Diocese of Ibadan. It was a crowning glory to a life of dedicated service to God. Because of his inestimable contribution to the progress and development of Ibadan, he was honoured with the chieftaincy title of the Aare of Ibadanland. His younger brother, HRH Oba Isaac Babalola Akinyele, later ascended the throne of Ibadan, becoming the first educated Olubadan of Ibadan. They both passionately loved Ibadan. In 1949, Alexander Akinyele was appointed as a Commander of the Most Excellent Order of the British Empire. The Bishop who lived a life of purity and uprightness enjoined all Christians – as in his famous sermon delivered on 12 February 1956, when Queen Elizabeth II on state visit to Nigeria; worshiped at St. James Cathedral, Oke Bola, Ibadan – to use their eyes, heads, hands, voices and hearts for uplifting Jesus Christ. Alexander Babalola Akinyele was later called to join the Church triumphant in 1968, aged 92.