Кіріспе

Нигерияның Бас судьясы (1972–1975)

Таслим Олауэле Элиас (11 қараша 1914 – 14 тамыз 1991) – нигериялық заңгер, 1960–1966 жылдары Нигерияның әділет министрі және бас прокуроры, 1972–1975 жылдары Нигерияның Бас судьясы, ал 1982–1985 жылдары Халықаралық соттың президенті болған. Ол Нигерия заңдарын жаңғыртып, кеңінен қайта қараған ғалым.

Жастар және оқу

Элиас 1914 жылғы 11 қарашада Нигерияның сол кездегі астанасы Лагостағы дәстүрлі аристократия отбасында дүниеге келді. Орта білімін Лагостағы Чирк Миссионерлік Қоғамының грамматикалық мектебінде және Игбоби колледжінде алды. Ол Ганиат Етунде Фувосереге үйленді, олардың бес баласы болды (үш ұлы, оның ішінде адвокат Олуфеми Элиас және екі қызы). Кембридж мектебінің аттестаттық емтиханын тапсырғаннан кейін, ол мемлекеттік аудит бөлімінде көмекші болып жұмыс істеді. 1935 жылы Нигерия темір жолына орналасып, 9 жыл бас бухгалтерлік кеңседе қызмет етті. 1951 жылы Элиасқа ЮНЕСКО стипендиясы тағайындалып, Африканың құқықтық, экономикалық және әлеуметтік мәселелерін зерттеуге мүмкіндік берілді. Сол жылы ол алғашқы академиялық қызметке – Манчестер университетінің Саймон аға ғылыми қызметкеріне тағайындалды. Ол заң және әлеуметтік антропология пәнінен дәріс берді. Сондай-ақ 1951 жылы ол өзінің алғашқы кітабын – «Нигерия жер құқығы және әдет-ғұрыптары» жариялады. Нигерия заңдарын зерттеуді жалғастырып, сол жылы «Нигерия заңдарының негіздері» атты еңбегін жариялады. 1957 жылы Лондонға оралып, Шығыс және Африка зерттеулер мектебінің губернаторы болып тағайындалды. Нигерия және Камерунның Ұлттық кеңесінің (кейін Нигерия азаматтарының Ұлттық конвенциясы болып қайта құрылған) конституциялық және құқықтық кеңесшісі ретінде ол 1958 жылы Лондонда өткен Нигерия конституциялық конференциясына қатысты. Ол Нигерияның тәуелсіздік конституциясын жасаушылардың бірі болды және бүкіл бірінші республика кезеңінде осы қызметін атқарды. 1966 жылғы қаңтардағы мемлекеттік төңкерістен кейін қызметінен босатылғанымен, сол жылдың қараша айында қайта қызметке орналастырылды. Нигерия және Африка заңдарын дамытуға үлес қосумен қатар, Элиас халықаралық құқық саласында да белсенділік танытты. 1961 жылдан 1975 жылға дейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Халықаралық құқық комиссиясының мүшесі болды, 1965 жылдан 1966 жылға дейін Бас баяндамашы қызметін атқарды және 1970 жылы комиссия төрағасы болып сайланды. 1966 жылы Элиас Лагос университетінің заң факультетінің профессоры және деканы болып тағайындалды. Осыған дейін, төрт жыл бұрын, ол Африка және британдық отарлық заңдар бойынша жұмыстары үшін Лондон университетінен заң докторы (LLD) дәрежесін алған еді. (Ол әлемнің түрлі университеттерінен барлығы 17 құрметті докторлық дәрежесін алды.) Лагоста, Нигериядағы түрлі құқықтық тақырыптар бойынша көптеген еңбектерін жариялады.