Кіріспе
Литвалық жазушы, ақын, романист, драматург және филолог Винкас Миккевичус (пол. Винсент Мицкевич, 19 қазан 1882 – 17 шілде 1954), көбінесе Винкас Креве-Миккевичус псевдонимімен танымал, литвалық жазушы, ақын, романист, драматург және филолог. Ол АҚШ-та қолданған Винкас Креве деген қысқартылған атымен де белгілі.
Vincas Mickevičius (pl. Wincenty Mickiewicz, October 19, 1882 – July 17, 1954), better known by his pen name Vincas Krėvė Mickevičius, was a Lithuanian writer, poet, novelist, playwright and philologist. He is also known as Vincas Krėvė, the shortened name he used in the United States.
Өмірбаян
Винкас Миккевичус 1882 жылғы 19 қазанда Литваның Дзүкия этнографиялық аймағындағы Субартонис ауылында шаруа отбасында дүниеге келген. Жергілікті ауыл тұрғындары оның отбасын Креве деп атаған, ол кейіннен өзінің псевдонимі ретінде пайдаланған. Туған жерінің әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрі оның әдеби шығармашылығына үздіксіз шабыттандырған. 1898 жылы Вильнюс семинариясында Рим-католик діни қызметкері болу үшін оқуға түсті, бірақ 1900 жылы семинариядан қуылды. 1904 жылы Киев университетіне қабылданды. Бірақ бір жылдан кейін Ресей империясындағы революциялық жағдайларға байланысты университет уақытша жабылды, ал Крейва Миккевичус оқуын үзуге ниеттенбеді, сол себепті Австрия империясының бір бөлігі болған Галисиядағы Львов университетіне оқуға түсіп, 1908 жылы филология ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Сол жылы Киев университеті оған Үнді-Еуропалықтардың бастапқы отаны туралы диссертациясы үшін алтын медаль табыстады. 1913 жылы Киев университеті Будда және Пратжекабудда есімдерінің шығу тегі туралы диссертациясы үшін салыстырмалы тіл білімі магистрі дәрежесін берді. 1909 жылы Крейва Миккевичус Әзірбайжанның Баку қаласындағы орта мектепте мұғалім болып жұмыс істеді. Үш жылдан кейін Баку Халық университетінің құрылуына көмектесті және онда лекциялар оқыды. Литва 1918 жылы тәуелсіздікке қол жеткізді, ал бір жылдан кейін Крейва Миккевичус Әзірбайжандағы Литва консулы болды. 1920 жылы Литваға оралып, сол кезде уақытша астана болған Каунас қаласына қоныстанды. 1922 жылы Литва университеті құрылған кезде Винкас Крейва Миккевичус славян тілдері мен әдебиеттерінің профессоры болды және келесі екі онжылдық бойында факультет құрамында қызмет етті. Оның жазуға жасаған алғашқы тынысы он бес жасында болды, алдымен орыс және поляк тілдерінде, бірақ 1902 жылдан кейін литва тілінде жазды. Оның жинақталған шығармаларының бірінші томы 1921 жылы жарық көрді, ол кезде ол бірнеше академиялық және әдеби журналдардың редакторы болып қызмет етіп, жақсы танылған және құрметке ие болған тұлға еді. 1940 жылғы 24 маусымда әрекет етуші президент Юстас Палецкис оны Литваның премьер-министрі етіп тағайындады. Ол негізінен Литваның Кеңес одағына қосылуына қолдау көрсету үшін құрылған «Литваның халық үкіметіне» жетекшілік етті. 1940 жылғы 1 шілдеде ол басқа коммунистермен бірге Вячеслав Молотовқа (КСРО Сыртқы істер министрі) Литваны КСРО-ға толық қосу туралы өтінішпен барды (бұл сапар кейіннен Литваның заң жүзінде аннексиялануына себеп болды, бірақ оккупация мен де-факто аннексия одан бұрын болған). Оралғаннан кейін ол отставкаға кетті, бірақ ол кезде ол қабылданбады. 1941 жылы Литва нацистер басып алғаннан кейін және 1943 жылы жоғары оқу орындары жабылуынан кейін Крейва Миккевичус жасырын өмірге көшті. 1944 жылы Литваға Кеңес әскері қайтадан басып кірген кезде ол елден қашып, Австрияның Зальцбург қаласына жақын орналасқан Глассенбахтағы босқындар лагеріне қоныстанды. Ол жерде жергілікті лагерьдегі орта мектепте сабақ берді. 1947 жылы Пенсильвания университеті оны факультетіне шақырды. Ол 1953 жылға дейін славян тілдері мен әдебиеттерінің доценті болып қызмет етті. 1954 жылғы 17 шілдеде Винкас Крейва Миккевичус Пенсильвания штатының Брумолл қаласында қайтыс болды. Ол әдебиет саласындағы Нобель сыйлығына үміткер ретінде қарастырылған.
Мұра
1997 жылы Крива Миккевичустың мұражайы Литваның Вильнюс қаласында, эмиграцияға кеткенге дейінгі соңғы тұрғын үйінде ашылды. Литваның Каунас қаласындағы Дайнава ауданындағы бір көше (Vinco Krėvės prospektas) оның құрметіне аталды.