Кіріспе

Ulmus "Nanguen" (сату атауы) – төртінші буынның Нидерландыда орман және ландшафтты жоспарлау жөніндегі Доршкамп ғылыми-зерттеу институтында өсірілген күрделі гибридтік сорт. "Plantyn" × ("Bea Schwarz" өзімен өсірілген, клон 336) айқасынан алынған, оның тегіне төрт далалық шұбар (U. minor), шырыш шұбар (U. glabra), қызықты Эксетер шұбары ("Exoniensis") және Гималай шұбарының (U. wallichiana) аязға төзімді селекциясы кіреді. Бастапқыда 812-клон ретінде анықталған, голландиялықтар оны кораллдық дақ саңырауқұлағына (Nectria cinnabarina) сезімтал болуы мүмкін деген негізсіз қорқыныштан қауіптенгендіктен кеңінен таратқан жоқ. Оның орнына 812 француздық Institut National de la Recherche Agronomique (INRA) сатып алды, ол ағашты 20 жыл бойы Париждің Винсенс ормандығында сынақтан өткізді, содан кейін 2002 жылы патенттеліп, "Nanguen" деген атпен шығарылды – ол еуропалық шұбарлардың табиғи түрлеріне ең жақын сорт деп есептеледі. Certificat d'Obtention Végétale (COV) EU 17197 бойынша 2036 жылдың 31 желтоқсанына дейін рұқсатсыз көбейтуге тыйым салынады.

Сипаттама

Сабағы әдетте 1-2 м биіктікте екіге бөлінеді, онда 3-5 тік өсетін бұтақтар, төменгі бұрышты бұтақтармен бірге аморфты ашық тәжді құрайды. Бұл сорттың нақты мөлшері мен пішіні әлі белгісіз, бірақ оның тегін ескеретін болсақ, ол үлкен ағашқа айналуы керек. Винсенс орманына отырғызылған ағаштар 20 жасқа келгенде орташа есеппен 12,5 м биіктікке жеткен, ал діңінің диаметрі 22 см болған. Ылғалды, жақсы дренаждалған топырақта жылдам өседі, биіктігі жылына орташа 80 см артады, ағаш жеті жасқа келгенде наурыздың соңында гүлдей бастайды. Жапырақтары эллипстік немесе дөңгелек, ұзындығы < 11 см × ені 9 см, ұшы сүйір, бірақ көптеген басқа шұбарлардағыдай айқын емес, жиектері ірі, екі тісті; үстіңгі беті жалпақ. Жапырақтар салыстырмалы түрде кеш жайнап, Англияда көбінесе мамырдың ортасынан бұрын ашылмайды. Самаралары ұзындығы 14-22 мм, ені 11-17 мм, сыртқы жағында сәл ойықпен сопақша келген. Тұқымы орталықта емес, ойыққа жақын орналасқан және мамырдың соңында піседі. Францияда INRA жүргізген сынақтар ағаштың «өте төзімді» екенін растады. IRSTEA француз Ulmus minor клондарының сынақтарында бақылау ретінде қолданғанда, бірде-бір дана DED-тен туындаған табиғи инфекцияға ұшырамады. Атап айтқанда, Париж және Францияның ауылдық аймақтарында. Франциядағы сату 2022 жылы жылына шамамен 30 000 данаға дейін өсті. 2001 жылы Ұлыбританияда Hampshire & Isle of Wight Branch, Butterfly Conservation, DED-ге төзімді сорттарды бағалау барысында, жоғалып бара жатқан ақ қанатты шұбардың (White letter Hairstreak) қоректенуіне мүмкіндік беретін сорттарды іздеу үшін таныстырды. Өсімдіктерді SAPHO (әсемдікке арналған бау-бақша өсімдіктерін жақсарту жөніндегі синдикат) коммерциялық мақсатта қолдануға беру алдында сыйға берді. Ұлыбританиядағы қалалық егістердің арасында 2014 жылы Broad Walk, Christ Church Meadow, Оксфордтың батыс жағында отырғызылған үш дана бар. 2010 жылы Солтүстік Америкаға әкелінді, екі кішкентай дана USDA, Вашингтонға жеткізіліп, 2013 жылы карантиннен босатылды. Австралияға әкелінгені белгісіз. Жас сүрлерден көбейту салыстырмалы түрде оңай, бірақ донор ағаштар жетілген сайын олардың тірі қалу қабілеті төмендейді. Бірнеше француз питомниктері «Sapporo Autumn Gold» тамырларына қадау жасады, бірақ бұл тәжірибе 2022 жылы тоқтатылды. Станмер балабақшасы. Grange Farm Arboretum, Sutton St James, Spalding, Lincolnshire, Ұлыбритания. А.К. белгісіз. Great Fontley Farm, Fareham, Ұлыбритания. Бөлшектерді қорғау, шұбарларды сынақтан өткізу плантациясы, үй алаңы және Плат, 2002 жылы SAPHO сыйға берген бес кішкентай сүр. Longstock Park Leckford Estate, Hampshire | Фермалық өнімдер | The Waitrose Farm Arboretum, Ұлыбритания. Бір жас үлгісі 2010 жылы отырғызылған. Корольдік ботаникалық бақ Эдинбург, Ұлыбритания. А.К. 20042084. Сэр Харольд Хиллиер бақтары, Ұлыбритания. А.К. 2004.0515. Виддемерен қалалық кеңесі, Нидерланды. Шұбар коллекциясы. Ankeveen 2009 жылғы сынақтарда қолданылған.

Солтүстік Америка

Ұлттық Арборетум, Вашингтон, АҚШ. 2010 жылы импортталған екі кішкентай ағаш.

Суреттер

Уайт аралындағы Island 2000 қорының еліктер отырғызу фотосуреттерін Flickr веб-сайтында мына жерде көруге болады: Арнайы елік ағаштары және жаңа еліктер отырғызылуда.