Бристоль қалысының Норман қамалының тарихы

Кіріспе

Бристольдегі бұрынғы норман қамалы

Бристоль қамалы – Бристольді қорғау үшін салынған норман қамалы. Қалдықтары бүгін Касл Паркте, Бродмид сауда орталығының жанында, оның ішінде салли портында көрініп тұр. Вильгельм Жеңімпаздың тұсында салынған, кейін Роберт Фицхамонға тиесілі болған қамал маңызды патшалық қамалға айналып, бірнеше түрмеге қамаулар мен атылулар орын алған. 12-13 ғасырларда Глостердің Роберті мен король Генрих III тұсында қамал өзгертіліп, нығайтылған. 16 ғасырға қарай ол көбінесе ескере берілмеді; 1656 жылы Оливер Кромвельдің бұйрығымен бұзылып жатыр.

Сайт

Қаланың қабырғасымен қоршалған бөлігінің шығыс жағында, стратегиялық маңызды жерде салынған. Оңтүстікте Авон өзені, солтүстікте Фром өзені аралығында орналасқан. Шығыс жағында қамалдың орнына арналған канал салынған, ал солтүстікте екі өзеннің су деңгейін теңестіру үшін бөгет орнатылған. Бристоль қаласы осы екі өзеннің қосылған жерінде салынғандықтан, қамалдың орнының құрылысы қала мен қамалды толыққанды сумен қоршап, оларды қорғануға өте қолайлы етті.

Тарих

Бристольде салынған алғашқы қамал – ағаштан жасалған мотта және бейли, шамасы Вильгельм Жеңімпаздың бұйрығымен салынған. Ол Бристоль иелігін патшалық доменде сақтап тұрды. Вильгельмнің ең жақын одақтастарының бірі, Котанс епискобы Джеффри де Монбрей, Вильгельм атынан қаланы басқарған көрінеді. 1086 жылғы «Домсдей кітабында» ол король кірісінің бір бөлігін қаладан алғаны жазылған. Қамал туралы алғашқы жазба 1088 жылы кездеседі, онда Джеффри оны король Вильгельм II-ге қарсы көтерілісінде база ретінде пайдаланған. Вильгельм II жеңіске жеткен соң, көтерілісшілердің жерлері адал қолдаушыларына қайта бөлінді. Олардың арасында Роберт Фицхамон болды, ол Глостерширдің үлкен бөлігін, соның ішінде Бристоль қамалын иеленіп, Глостер феодалдық барониясын құрды. Оның үлкен қызы және мұрагері Мейбель Фицхамон король Генрих I-нің заңсыз ұлы, Глостердің 1-ші графы Робертке үйленді. 1107 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Мейбель күйеуіне Глостер феодалдық барониясын берді, сондықтан ол көбінесе «Глостердің Роберті» деп аталады. Бұл мықты қамал Генрих I-нің өлімінен кейін болған азамат соғыстарында маңызды рөл атқарды. Генрихтің жалғыз заңды ұлы Вильгельм 1120 жылы «Ақ кеме» апатында суға батып қайтыс болғандықтан, Генрих ақырында өзінің жалғыз заңды қызы Матильданы мұрагері деп жариялады. Бірақ оның туысы, Блуалық Стефан 1135 жылы Генрих қайтыс болғаннан кейін тақты басып алды. Матильданың жартылай бауыры Роберт Глостер оның сенімді оң қолы болды – әскерлерінің бас қолбасшысы. Көтерілісшілер Бристольдегі оның қамалына жиналды. 1138 жылы Стефан Бристольді барлап көрді, бірақ қаланың қолға түспейтініне көз жеткізді. Оның жылнамашысы хабарлағандай: «Оның бір жағында, қоршауға ұшырауға және қолжетімді болуға көбірек бейімделген жерде, қалың төбеде тұрған қамал қабырғалармен, қоршаулармен, мұнаралармен және түрлі қорғаныс құрылғыларымен нығайтылып, жаудың жақындауына кедергі келтірді». 1141 жылы Стефан тұтқындалғаннан кейін, Роберт Глостер де тұтқындалғанға дейін Бристоль қамалында түрмеге қамалған, содан кейін тұтқындар алмастырылды. Бристоль қамалы Роберт Глостердің Англиядағы басты резиденциясы болды. Ол қала сыртындағы бекіністерін нығайтып, ішкі құрылыстарын қайта жаңартты. Глостер графының атағы мен қамал Роберттің ұлы Уильямға өтті. 1173 жылы Генрих Жас патша мен оның бауырлары – Ричард және Джеффри ханзадалары Генрих II-ге қарсы көтерілгенде, граф Уильям олардың мүддесін қолдады. Көтеріліс келесі жылы басылды, ал Уильям Бристоль қамалын тәркілеу және патшалық бақылауға алу арқылы жазаланды. Бристоль елдегі ең маңызды патшалық қамалдарының біріне айналды. Жастық шағында осы қалада білім алған Генрих III оған көп қаржы жұмсады, батыс қақпасының алдына барбикан, қақпа мұнарасы және әсем зал салдырды. 1224 жылдан бастап Бретаньнің Элеонорасы салыстырмалы түрде жайлы жағдайда, қамалдың ішінде, мұнарада тұрып, 1241 жылы қайтыс болғанға дейін, 1225 және 1227 жылдар аралығында мұнарасында немесе бөлмесінде құлыпталған болуы мүмкін. Уэльстің соңғы ханзадасы Даффид ап Груффидтің екі жас ұлы, Эдуард I 1283 жылы Уэльсті жаулап алғаннан кейін, Бристоль қамалында өмір бойы түрмеге қамалған. Уильям Ле Скруп, сэр Джон Басси және сэр Генри Грин 1399 жылдың маусымында сотсыз, Англия королі Генри IV-ке, елден сәтті оралғаннан кейін, жазаланды. Қамалдың ең толық сипаттамасы 1480 жылы жазылған. 1540 жыл шамасында антиквар Джон Лиланд келген кезде Бристоль қамалы тоқырап қалған еді. Онда «екі ауласы бар, ал сыртқы ауланың солтүстік-батыс бөлігінде тұңғиық бар үлкен мұнара бар, ол Нормандиядағы Каннан Глостердің қызыл графы алып келген тастан салынған деп айтылады. Екінші аулада әдемі шіркеу және көптеген тұрғын үйлер, оңтүстік жағында үлкен қақпасы, тас көпір және сол жағалауда Фром сағасына апаратын үш қамал бар. Екі аулада да көптеген мұнаралар әлі де тұр, бірақ олардың барлығы құлауға жақын». XVI ғасырда қамал қолданылмай қалды, бірақ қалалық билік патшалық мүлікке бақылау жасай алмады, ал аймақ заң бұзушыларға пана болды. 1630 жылы қала қаланы сатып алды, ал Азамат соғысы басталғанда қала Парламент жағына шығып, қаланы ішінара қалпына келтірді. Бірақ Роялист әскерлері Бристольді басып алды, және 1645 жылы ол қайтадан қолға алынғаннан кейін, Оливер Кромвель қаланы қиратуға бұйрық берді. Миллердтің Бристоль картасына сәйкес, қамал 1656 жылы қиратылды. Бірақ 1927 жылы бұзылғанға дейін сегізбұрышты бір мұнара сақталды. Оны 1907 жылы Сэмюэл Локстон суретке түсірген. Қамалдың банкет залының қалдықтары бүгінде қолданыстағы ғимаратқа енгізілген, ол «Қамалдың жертөлелері» деп белгілі. 1938 жылы «Қамалдың жертөлелері» темекі дүкені ретінде пайдаланылды. Қамалдың ор қазылған жері 1847 жылы жабылған, бірақ әлі де бар және көбінесе қайықпен жүзуге болады, Қамал паркінің астынан өтіп, «Жүзбелі портына» құяды. Батыс бөлігі құрғақ ор және қазба орнатылысы әлі де Петр шіркеуінің жанында сақталған. Оңтүстік-батыс бөлігінің астынан ұзын постерн туннелі өтеді.

The first castle built at Bristol was a timber motte and bailey, presumably erected on the command of William the Conqueror, who retained the manor of Bristol within the royal demesne. One of William's closest allies, Geoffrey de Montbray, Bishop of Coutances, appears to have had control of the castle in William's name. The Domesday Book of 1086 records that he received part of the king's income from the borough. The castle is first mentioned in surviving records in 1088, when Geoffrey used it as a base in his rebellion against King William II. After William II triumphed, the English lands of the rebels were redistributed to his loyal followers. Among the recipients was Robert FitzHamon, who having thus gained a large swathe of Gloucestershire, including Bristol Castle, founded the feudal barony of Gloucester. His eldest daughter and heiress Mabel FitzHamon married Robert, 1st Earl of Gloucester, illegitimate son of King Henry I. On the death of her father in 1107, Mabel brought to her husband the feudal barony of Gloucester: thus he is generally known as "Robert of Gloucester". This great fortress was to play a key role in the civil wars that followed the death of Henry I of England. Henry's only legitimate son William drowned in the wreck of the White Ship in 1120, so Henry eventually declared his one legitimate daughter Matilda his heir. However her cousin, Stephen of Blois, usurped the throne on Henry's death in 1135. Matilda's half brother Robert of Gloucester became her trusted right hand man – the commander of her troops. Rebels rallied to his castle at Bristol. Stephen reconnoitred Bristol in 1138 but decided that the town was impregnable. As his chronicler reported: "On one side of it, where it is considered more exposed to siege and more accessible, a castle rising on a vast mound, strengthened by wall and battlements, towers and divers engines, prevents an enemy's approach." After Stephen was captured in 1141, he was imprisoned in Bristol Castle until Robert of Gloucester was also captured and an exchange of prisoners was made. Bristol Castle was Robert of Gloucester's principal seat in England. He added greatly to its exterior fortifications and rebuilt the interior. The castle and title of Earl of Gloucester passed to Robert's son, William. When Henry the Young King and his brother – princes Richard and Geoffrey – rebelled against King Henry II in 1173 Earl William supported their cause. The rebellion was put down the following year, and William was punished by having Bristol Castle confiscated and taken under royal control. Bristol became one of the most important royal castles in the country. Henry III, educated there in his youth, spent lavishly on it, adding a barbican before the main west gate, a gate tower, and magnificent great hall. From 1224, Eleanor of Brittany was strictly confined to the castle under relatively comfortable conditions, with accommodation in the keep, almost to her death in 1241, except for sometime between 1225 and 1227 when she was presumably locked in her tower or room. The two young sons of Dafydd ap Gruffydd, the last princes of Gwynedd, were imprisoned for life in Bristol Castle after Edward I's conquest of Wales in 1283. William le Scrope, Sir John Bussy and Sir Henry Green were executed there without trial in June 1399 by the Duke of Hereford, soon to be King Henry IV of England, after the latter's successful return from exile. The first detailed description of the castle was written in 1480. By the time the antiquary John Leland visited c.1540, Bristol castle was showing signs of neglect. It had "two courts, and in the north west part of the outer court there is a large keep with a dungeon, said to have been built of stone brought by the red Earl of Gloucester from Caen in Normandy. In the other court is an attractive church and many domestic quarters, with a great gate on the south side, a stone bridge and three ramparts on the left bank leading to the mouth of the Frome. Many towers still stand in both the courts, but they are all on the point of collapse". By the sixteenth century the castle had fallen into disuse, but the City authorities had no control over royal property and the precincts became a refuge for lawbreakers. In 1630 the city bought the castle and when the Civil War broke out the city took the Parliamentary side and partly restored the castle. However Royalist troops occupied Bristol and after it was recaptured in 1645, Oliver Cromwell ordered the destruction of the castle. The castle was demolished in 1656, according to Millerd's map of Bristol. However one octagonal tower survived until it was torn down in 1927. It was sketched by Samuel Loxton in 1907. There are some remains of the banqueting hall incorporated in a building which still exists above ground today, known as the Castle Vaults. In 1938 the Castle Vaults was used as a tobacconist's shop. The castle moat was covered over in 1847 but still exists and is mainly navigable by boat, flowing under Castle Park and into the Floating Harbour. The western section is a dry ditch and a sally port into the moat survives near St Peter's Church. A long postern tunnel runs underneath the south west part of the castle.

Бүгін

Бұл аймақ сауда үшін қайта жаңартылды, бірақ кейін Бристоль шабуылында көп бөлігі қиратылды. Содан кейін бұл орын Castle Park деп аталған, халыққа арналған ашық кеңістік ретінде қайта жаңартылды. Қамалдың күмбезді бөлмелері – қорғалатын ежелгі ескерткіш.