Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1796 жылғы шайқас Бірінші коалиция соғысы кезінде болды.
1796 battle during the War of the First Coalition
the battle in 1796
1796 жылғы 5 тамызда генерал Наполеон Бонапарт басқарған Италия армиясы фельдмаршал Дагоберт Зигмунд фон Вурмсер басқарған Габсбург монархиясының армиясына шабуыл жасады. Сан жағынан кем болған австриялықтар жеңіліп, Боргеттодағы өзенге дейін таулар бойымен кері шегінді, содан кейін Минчо өзенінен арғы жағаға шықты. Кастильон дельле Стивиер қаласы Италияның солтүстігінде, Гарда көлінің оңтүстігінде орналасқан. Бұл шайқас Француз революциялық соғыстарының бөлігі болған Бірінші коалиция соғысында Бонапарттың төрт маңызды жеңісінің бірі болды. Басқалары – Бассано, Арколь және Риволи шайқастары. Кастильон – австрия армиясының Солтүстік Италиядағы маңызды австриялық бекініс болған Мантуя қаласын француз қоршауынан босатуға жасаған алғашқы әрекеті. Осы мақсатқа жету үшін Вурмсер француздарға қарсы төрт бағыттан шабуылдайтын колонналарды жоспарлады. Ол белгілі бір дәрежеде сәтті болды, себебі Бонапарт қоршауды көтеріп, қауіпке қарсы тұру үшін жеткілікті күш жинады. Алайда, оның шеберлігі мен әскерінің жылдамдығы француз армиясының қолбасшысына австрия колонналарын бөліп, оларды шамамен бір апта ішінде жеке-жеке жеңуге мүмкіндік берді. Соңғы шабуыл мерзімінен бұрын жасалса да, ол жеңіспен аяқталды.
The Battle of Castiglione saw the French Army of Italy under General Napoleon Bonaparte attack an army of the Habsburg monarchy led by Feldmarschall Dagobert Sigmund von Wurmser on 5 August 1796. The outnumbered Austrians were defeated and driven back along a line of hills to the river crossing at Borghetto, where they retired beyond the Mincio River. The town of Castiglione delle Stiviere is located south of Lake Garda in northern Italy. This battle was one of four famous victories won by Bonaparte during the War of the First Coalition, part of the French Revolutionary Wars. The others were Bassano, Arcole, and Rivoli. Castiglione was the first attempt by the Austrian army to break the French Siege of Mantua, which was the primary Austrian fortress in northern Italy. To achieve this goal, Wurmser planned to lead four converging columns against the French. It succeeded insofar as Bonaparte lifted the siege in order to have the manpower sufficient to meet the threat. But his skill and the speed of his troops' march allowed the French army commander to keep the Austrian columns separated and defeat each in detail over a period of about one week. Although the final flank attack was prematurely delivered, it nevertheless resulted in a victory.
Өмірбаян
Кастильон 1796 жылғы шайқасқа қатысқан француз және австриялық әскерлер мен құрамалардың тізімін қараңыз.
See Castiglione 1796 Campaign Order of Battle for French and Austrian units and organizations.
Жоспарлар
Бонапарт Фомбио, Лоди және Боргетто шайқастарында жеңілгеннен кейін, фельджехенмейстер Иоганн Петер Болиудың басшылығындағы Австрия армиясы Мантуя бекінісінде шамамен 14 000 сарбазды қалдырып, солтүстікке қарай Трентоға шегінді. Мантуя – «Төртбұрыш» деп аталатын төрт танымал бекіністің бірі еді. Француз армиясы қалған үш бекініс – Легнаго, Верона және Пескьераны басып алды. 31 мамырда Бонапарт Мантуяға шабуыл жасауға тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 3 маусымда француз армиясы Мантуяны қоршауға алды, оны Иозеф Франц Канто д’Ирлес басқаратын австриялық гарнизон және 316 зеңбірек қорғады. Маусым айында Бонапарттың армиясы Папалық мемлекеттер, Тоскана, Парма және Моденаны үлкен сомада қаржы төлеуге мәжбүр етіп, бейбітшілікке келтірді. Француз генералы бағындырылған қалалардан артиллериялық құралдарды алып, Мантуяны қоршау үшін 179 зеңбірекпен жабдықталған қоршау жасау тобын құрды. Ресми қоршау 4 шілдеде басталды. Бонапарт Мантуяны қоршауды қамтамасыз ету үшін 46 000 сарбазын орналастырды. Пьер Франсуа Сауре Брешия мен Гарда көлінің батыс жағын бақылады. Андре Массена Гарда көлінің шығысындағы Адидже өзенінің жоғарғы ағысындағы солтүстік бағыттарды күшінің көп бөлігімен қорғады. Массена сонымен қатар Веронаны да гарнизонмен қамтамасыз етті. Пьер Ожеро Легнагоның екі жағындағы төменгі Адиджені бақылады. Жан Матье Филибер Серье Мантуяны қоршауға алған күштерге жетекшілік етті. Гьясинте Деспиной Пескьерада бір деми-бригадаға, тағы біреуі Массенамен бірге, ал қалған әскерлер жолға шықты. Чарльз Эдвард Дженнингс де Килменнің кавалериялық резерві Веронаның оңтүстік-батысында, Виллафранка ди Веронада орналасқан. Вурмсер төрт бағанды шабуыл жоспарын жасады. Ол екі орталық бағанды тікелей басқарды. Оң орталық (2-ші) бағанға Михаэль фон Мелас 14 000 сарбазымен Адидже өзенінің батыс жағалауымен оңтүстікке қарай шабуыл жасады. Пауль Давидович солтүстік жағалаумен солтүстік орталық (3-ші) бағанның 10 000 адамын бастап барды. Гарда көлінің батысында әрекет еткен Петр Квасданович Оң (1-ші) бағанның 18 000 адамына қолбасшылық етті. Иоганн Межарос фон Собошло Виченцада солтүстік-батыс (4-ші) бағанның 5 000 сарбазымен орналасқан. Оған француздар екі қаланы эвакуациялағаннан кейін Верона мен Легнагоны басып алу бұйрығы берілді.
After being defeated at the battles of Fombio, Lodi, and Borghetto by Bonaparte, the Austrian Army under Feldzeugmeister Johann Peter Beaulieu left almost 14,000 soldiers in the fortress of Mantua and retreated north toward Trento. Mantua was one of four famous fortresses known as the Quadrilateral. The French army occupied the other three, Legnago, Verona and Peschiera. On 31 May, Bonaparte tried to rush Mantua, but the attempt failed. By 3 June, the French army invested the place, which was defended by Joseph Franz Canto d'Irles's Austrian garrison and 316 cannons. In June, Bonaparte's army forced the Papal States, Tuscany, Parma and Modena to make peace, extorting large contributions. By taking artillery pieces from the subdued cities, the French general assembled a siege train of 179 cannons for his siege of Mantua. The formal siege began on 4 July. Bonaparte positioned his 46,000 soldiers to protect the siege of Mantua. Pierre François Sauret held Brescia and the western side of Lake Garda. André Masséna guarded the northern approaches with the bulk of his force in the upper Adige River valley on the east side of Lake Garda. Masséna also garrisoned Verona. Pierre Augereau covered the lower Adige on either side of Legnago. Jean Mathieu Philibert Sérurier led the force besieging Mantua. Hyacinthe Despinoy had one demi brigade at Peschiera, another with Masséna and more troops on the march. Charles Edward Jennings de Kilmaine's cavalry reserve lay at Villafranca di Verona, southwest of Verona. Wurmser devised a four column plan of attack. He retained direct control over the two central columns. Leading the Right Center (2nd) Column, Michael von Melas struck south with 14,000 soldiers down the west bank of the Adige. Paul Davidovich led the 10,000 men of the Left Center (3rd) Column down the east bank. Operating west of Lake Garda, Peter Quasdanovich commanded the Right (1st) Column's 18,000 men. Johann Mészáros von Szoboszló lay at Vicenza, with the 5,000 troops of the Left (4th) Column. His orders were to occupy Verona and Legnago as soon as the French evacuated the two cities.
Операциялар
Шілде айының соңында австрия армиясы Трентодан жорыққа шықты. 29 шілдеде Вурмсердің екі орталық колоннасы қиын жер бедері бар Риволи-Веронезе маңында Массенаны жеңді. 800 адамдық шығынмен австриялықтар 1200 адамды өлтіріп, жаралады, 1600 әскер мен 9 зеңбірек тұтқынға алды. Квасдановичтің бригадаларының бірі Саурет әскерін Гарда көліндегі Сало қаласынан ығыстырып шығарды. Екінші австрия бригадасы француздарды Гавардодан қуып шықты. 30 шілдеде Квасдановичке қарасты екі бригада Брешияны күтпеген шабуылмен басып алды. Аугеро Мантуяға қарай шегінді. Массена Гарда көлінің оңтүстігіне шегінді. 31 шілдеде Бонапарт Минчоның батыс жағалауына шегініп, Квасдановичке қарсы күштерін шоғырландыра бастады. Сол күні кешке Наполеон Серурийге Мантуя қоршауын көтеруді бұйырды. 31 шілдеден 2 тамызға дейін Бреша, Монтикиари, Гавардо, Лонато-дель-Гарда және Сало аудандарында күрделі операциялар тізбегі орын алды. Бонапарт Аугеро, Массена, Деспиной және Кильменді біріктіріп, 1 тамызда Брешияны қайта басып алып, батысқа соққан жолын ашты. Осы уақытта Вурмсер генерал-майор Адам Баяликс фон Баяхаза басқаруымен Пескьераны қоршау үшін күш жіберді. Оның орталық колонналары Мантуяға жетті, онда француз қоршауын бұзумен және тастап кетілген артиллерияны қалаға әкеумен айналысты. Бонапарт батысқа шегінуге жақын болды, бірақ Вурмсер жеңісін жылдам пайдаланбағанын түсінген соң, шайқасуға шешім қабылдады. Мезарос 1 тамызда Легнагоны басып алды. 2 тамызда Вурмсердің 4000 сарбазынан тұратын алғы шебі генерал-майор Антон Липтай де Кисфалуд басқаруымен Кастильонеде бригадалық генерал Антуан Валеттің бригадасын ығыстырып шықты. Келесі күні Аугеро 11000 әскермен Липтайға шабуыл жасады. Қаһарлы шайқаста француздар Липтайды Солфериноға кері шегіндірді, онда оған Давидвич күш қосты. Соңында Вурмсер өзінің барлық дала армиясымен келді және Аугероның шабуылын тоқтатты. Австриялықтар 1000 адамдық шығынға ұшырады, ал генерал-майор Франц Николетти жараланды. Француздардың шығыны 1000 адамнан асып кетуі мүмкін, оның ішінде бригадалық генерал Марсиал Бейран қаза тапты. Осы кезде Вурмсер мен Квасданович әскерлері арасында шамамен 8 шақырым қашықтық болды. 3 тамызда француздар Лонато шайқасында Австрияның оң колоннасына ауыр күйреуді сыйлады. Квасданович солтүстікке шегінуге бұйрық берді. Сауретті шегініп келе жатқан оң колоннаны бақылауға жіберген Бонапарт енді Вурмсерге қарсы күштерін шоғырландырды. 4 тамызда екі армия да шағын қақтығыстарға қатысты. Вурмсер Баяликске полковник Франц Вайденфельд басқаруымен төрт батальонды күшейтуді ұйымдастырды. Ол сондай-ақ Мезаросты Серурийдің Бонапартқа қосылуын тоқтатуға тапсырды. Осы күні француздар Лонатода Квасданович колоннасынан 2000 австриялықты тұтқынға алды.
In late July, the Austrian army advanced from Trento. Wurmser's two center columns defeated Masséna in the difficult rough terrain near Rivoli Veronese on 29 July. For a loss of 800 men, the Austrian inflicted 1,200 killed and wounded, and captured 1,600 men and nine cannons. One of Quasdanovich's brigades drove Sauret's men out of Salò on Lake Garda. A second Austrian brigade pushed a French force out of Gavardo. On 30 July, the other two brigades belonging to Quasdanovich surprised and captured Brescia. Augereau fell back toward Mantua. Masséna retreated to the southern end of Lake Garda. On 31 July, Bonaparte retreated to the west bank of the Mincio and began concentrating against Quasdanovich. That evening Napoleon ordered Sérurier to lift the siege of Mantua. From 31 July through 2 August, a complex series of operations occurred in the area of Brescia, Montichiari, Gavardo, Lonato del Garda and Salò. Bonaparte concentrated Augereau, Masséna, Despinoy, and Kilmaine and recaptured Brescia on 1 August, clearing his supply line to the west. Meanwhile, Wurmser dropped off a force under General major (GM) Adam Bajalics von Bajahaza to lay siege to Peschiera. His center columns reached Mantua where they spent time demolishing the French siege lines and dragging the abandoned siege guns into the city. Bonaparte nearly ordered a retreat to the west, but when he realised Wurmser was not quickly following up his success, he decided to fight it out. Mészáros finally occupied Legnago on 1 August. On 2 August, Wurmser's 4,000 man advance guard under GM Anton Lipthay de Kisfalud drove General of Brigade (BG) Antoine Valette's brigade out of Castiglione. The next day, Augereau attacked Lipthay with 11,000 troops. In a bitter fight, the French forced Lipthay back to Solferino where he was reinforced by Davidovich. At length, Wurmser came up with his entire field army and stopped Augereau's drive. The Austrians suffered 1,000 casualties and GM Franz Nicoletti wounded. French losses may have exceeded 1,000 men, including BG Martial Beyrand killed. At the time, Wurmser and Quasdanovich's forces were about eight kilometers apart. On 3 August, the French inflicted crippling defeats on the Austrian Right Column in the Battle of Lonato. Quasdanovich finally ordered a retreat to the north. Sending Sauret to watch the withdrawing Right Column, Bonaparte now massed against Wurmser. On 4 August, both armies skirmished. Wurmser arranged for Bajalics to send him a reinforcement of four battalions under Oberst Franz Weidenfeld. He also directed Mészáros to block Sérurier from joining Bonaparte. On this day, the French captured 2,000 Austrians of Quasdanovich's column in Lonato.
Шайқас
5 тамызға қарай Вурмсер Кастильонеде 20 000 сарбазды шоғырландырды, оның ішінде Мантуя гарнизонынан генерал-майор Йозеф Филипп Вукассовичтің бригадасы да болды. Ол әскерін екі қатарға бөліп, оң жақ қанатын Солферино ауылы мен қамалының жанындағы биікке бекітті. Австриялықтардың сол жағы Монте Медолано төбесін басып алды, онда бекініс және бірнеше ауыр зеңбірек орналасқан еді. Бонапарттың күштері 22 500-ге дейін өсті, Массена мен Ожере дивизияларында. Ол күні бойы Деспинойдан күшейте түсуді күтіп тұрды. Вурмсерді майдандық шабуылмен ұстап тұрғанда, француз армиясының қолбасшысы Серриер дивизиясының 5000 сарбазын австриялықтардың сол жақ тылына шабуыл жасау үшін жіберді. Австриялық қатарлар V пішінін алғанда, Бонапарт генерал Вердье бастаған Монте Медоланоға шабуыл жасап, жаудың алдыңғы қатарын бұзуды жоспарлады. Осы шайқаста Наполеон болашақтағы табысқа апаратын "арттан маневр" деп аталатын әйгілі тактиканы сынап көрді. Вурмсерді одан әрі тұзаққа түсіру үшін Бонапарт Массена мен Ожереге шегінуге бұйрық берді. Ол екі дивизияны кенеттен кері тартып алғанда, австриялықтар да олардың соңынан ерді. Серриер әскері, осы күні бригада генералы Паскаль Антуан Фиорелла басқарды, 5-атқыштар полкінің бастауымен пайда болды. Вурмсер өзінің екінші қатарын бұл қатерден қорғану үшін қайырды. Австриялықтар да бірінші қатарын жылдам кері тартты. Осы сәтте Бонапарт Монте Медоланоға қарсы күшін жұмсады. Батальон шебі Огюст Мармонт өзінің атты артиллериясын тікелей ату қашықтығына жеткізіп, атыс ашты. Содан кейін гранадерлер төбеге шабуыл жасады. Массена мен Ожере майданнан шабуыл жасағанда, Деспинойдың екі бригадасы, бригада шебі Шарль Леклерк басқарып, Солфериноны басып алды. Ауыр шайқастан кейін Вурмсер қоршаудан сақтану үшін шегінуге бұйрық берді. Вейденфельдтің күштері Массенаның австриялықтардың оң жақ қанатын айналып өту әрекетіне қарсы тұру үшін уақытында келді. Генерал Антон Шубирц фон Шобинин басқарған атты әскерлердің қолдауымен австриялықтар сол күні кешке Боргеттода Минчо арқылы шегінуге мүкіндік алды.
By 5 August, Wurmser had concentrated 20,000 soldiers at Castiglione, including GM Josef Philipp Vukassovich's brigade from the Mantua garrison. Drawing up his army in two lines, he anchored his right flank on high ground near the village and castle of Solferino. The Austrian left held Monte Medolano, a small hilltop crowned by a redoubt and some heavy guns. Bonaparte's forces had swollen to 22,500 in the divisions of Masséna and Augereau. He was expecting to be reinforced by Despinoy during the day. While he pinned Wurmser with a frontal attack, the French army commander arranged for 5,000 men of Sérurier's division to smash into the Austrian left rear. When the Austrian lines were bent into a V shape, Bonaparte would break the hinge of the enemy's front with an assault on Monte Medolano, led by general Verdier. During this battle Napoleon experimented with the famous "manoeuvre sur le derrières" that would become the key for future success. In order to draw Wurmser further into his trap, Bonaparte ordered Masséna and Augereau to retreat. When he suddenly pulled the two divisions back, the Austrians obligingly followed. Sérurier's troops, commanded this day by General of Brigade Pascal Antoine Fiorella, then appeared, led by the 5th Dragoons. Wurmser switched his second line to hold off this threat to his rear. The Austrian also quickly pulled back his first line. At this point, Bonaparte launched his masse de rupture against Monte Medolano. Chef de battalion Auguste Marmont galloped his horse artillery up to point blank range and opened fire. Grenadiers then stormed the hill. As Masséna and Augereau attacked in front, two of Despinoy's demi brigades led by Chef de Brigade Charles Leclerc arrived and captured Solferino. After tough fighting, Wurmser ordered a retreat to avoid being enveloped. Weidenfeld's force arrived in time to help fend off an attempt by Masséna to get around the Austrian right flank. Covered by some cavalry led by GM Anton Schübirz von Chobinin, the Austrians managed to retreat across the Mincio at Borghetto that evening.
Нәтижелер
Бұл шайқаста австриялықтар 2 мың адам өлтіріліп, жараланды, 1 мың адам және 20 зеңбірек тұтқынға алынды. Француздар шамамен 1100 мен 1500 аралығында адам жоғалтты. Липтай ауыр жарақат алды. Вурмсердің Мантуя маңында қалуына жол бермеуді нық қабылдаған Бонапарт, Аугеро дивизиясымен Боргеттоға шабуыл жасады. Бірақ нағыз шабуылды Мессена Пешиера арқылы жүргізді. Бұл күш-жігер Баяликс пен генерал-майор Антон Фердинанд Митровскийді кері шегінуге мәжбүр етті. Тироль облысына дейінгі байланыс жолы қауіпті ахуалға түскендіктен, Вурмсер солтүстікке шегінуге бұйрық берді, қажетті азық-түлік жіберіп, ауруларды эвакуациялады. Содан кейін Вурмсер Адидже өзенінің шығыс жағалауымен Трентоға шегінді. Бонапарт Мантуяны қайтадан қоршады. Бірақ, қоршау артиллериясы болмағандықтан, ол тек қана қаланы блокадалап, аштықтан бас беруге үміттенді. Науқан барысында француздар 6 мың адам өлтіріліп, жараланды, сондай-ақ 4 мың адам тұтқынға алынды. Австриялықтардың барлық жоғалтындары 16 700 адамды құрады.
In the battle, the Austrians suffered 2,000 killed and wounded, plus 1,000 men and 20 cannons captured. The French probably lost between 1,100 and 1,500 men. Lipthay was severely wounded. Determined not to let Wurmser remain near Mantua, Bonaparte feinted with Augereau's division against Borghetto. But the real attack was launched by Masséna through Peschiera. This effort forced back Bajalics and GM Anton Ferdinand Mittrowsky. His line of communications to the County of Tyrol threatened, Wurmser ordered a retreat to the north. sent in much needed food and evacuated the sick. Wurmser then retreated up the east bank of the Adige to Trento. Bonaparte invested Mantua again. But, without siege guns, he could only blockade the place and hope to starve it into surrender. In the campaign, the French lost 6,000 killed and wounded, plus 4,000 men and their siege train captured. Total Austrian casualties numbered 16,700.
Комментарийлер
Тарихшы Дэвид Чандлердің жазуынша, шайқастың жүргізілу формасы Наполеонның шеберлікпен жасалған әскери жоспарының оның санасында бұдан ертерек, 1796 жылдан бері анық болғандығын нақты көрсетеді. Ол кейінгі жылдары оның техникасын қатайтуға және жетілдіруге мүмкіндік алды – әсіресе, кезеңдерді дұрыс уақытта үйлестіру мәселесінде, – бірақ Аустерлиц, Фридланд немесе Баутцен шайқастарындағы сәтті шабуылдардың барлық құрамдас бөліктері Кастильон шайқасында-ақ қалыптасқан және қолданылған.
Historian David G. Chandler writes, The form of the battle proves beyond any doubt that Napoleon's master battle plan was already clear in his mind as early as 1796. In subsequent years he might polish and improve its technique—especially the crucial matter of timing the successive stages—but all the elements of the successful attacks carried out at Austerlitz, Friedland or Bautzen were already in existence and in operation at the battle of Castiglione.
Танымал мәдениетте
Кастильон шайқасын "Уақыт бандиттері" (1981) атты әзіл-қалжыңды фантастикалық фильмінің басты кейіпкерлері фильмнің басында көреді.
The Battle of Castiglione is witnessed by the title characters of the humorous fantasy movie Time Bandits (1981) in an early part of the film.