Кіріспе

Прагадағы бұрынғы банк

Böhmische Escompte Bank (; ; ; BEB) – Прагадағы маңызды банк, Чехияның және кейін Чехословакияның көптеген ірі қалаларында филиалдары болған. 1919 жылы ол Böhmische Escompte Bank und Credit Anstalt (BEBCA) деп қайта аталды. 1939 жылы оның атауы қайтадан Böhmische Escompte Bank болып өзгертілді, ал 1945 жылы банк қызметін тоқтатты.

Тарих

Böhmische Escompte Bank 1863 жылы Венада орналасқан Niederösterreichische Escompte Gesellschaft демеушілігімен құрылды, мақсаты – неміс тілінде сөйлейтін және богемиялық еврейлердің негізгі клиенттерімен өнеркәсіпті дамыту. 1901 жылы ол Niederösterreichische Escompte Gesellschaft тарапынан толықтай сатып алынды. 1919 жылы ол Чехословакияның «нострификация» саясаты бойынша иелiктен шығарылды, ал Прагада орналасқан Živnostenská banka банктің бақылау акционеріне айналды. 1919 жылы Богемиялық дисконттық банк Чехословакия аймағындағы Creditanstalt (CA) бұрынғы қызметін қабылдады және 1924 жылы CA-ның бұрынғы Прага филиалының ғимаратын cs. жөндеуден өткізді. Кейіннен банк BEBCA деп аталды. Ол соғыстар аралық кезеңнің көп бөлігінде Чехословакияның акционерлік банктерінің арасында үшінші немесе төртінші орынды иеленді. Мюнхен келісіміне қол қойылғаннан кейін Bebca басшылығы 1938 жылдың қазан айының басында Deutsche Bank және Dresdner Bank-пен келіссөздер жүргізуге тырысты, мақсаты – Судет аймағындағы филиалдарын ең тиімді сату. Ол кезде саяси немесе нәсілдік факторлар Bebca басшылығының еврей және неміс богемиялық мүшелерімен бірлесіп жүргізілген сатып алу келіссөздерінде ешқандай рөл атқармады. Келіссөздер барысында қабылданған ұстанымдар тек банктік, бизнес ұйымдастыру және бәсекелестік саясатымен анықталды. Алайда, ірі неміс банктері Богемиялық Escompte Bank және Credit Anstalt-қа қарағанда әлдеқайда күшті және тартымды Živnostenská banka-ға көбірек қызығушылық танытты. Германияның саяси билігі Богемия мен Моравияны жаңа Ұлы Германия Рейхына экономикалық жағынан интеграциялау мақсатына жету үшін чех компанияларымен ынтымақтастық орнату қажеттігін түсінді. Осы себепті, банк саласындағы рейх комиссары Фридрих Эрнст неміс банктерінің Zivnobank-ті басып алу әрекеттерін қабылдамады. Богемия және Моравия протектораты құрылғаннан кейін Dresdner Bank BEBCA-ның көпшілік үлесін сатып алып, оны Böhmische Escompte Bank деп атады. Ол сондай-ақ бұрын Австрияның Länderbank-інің Чехословакиядағы филиалы болған Коммерциялық және өнеркәсіптік банкты (Bank für Handel und Industrie) да иеленді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рудольф Райнер басқарған банк, Рейнхардт қорына қатысқан мекемелердің бірі болды, яғни концлагерь тұтқындарынан зергерлік бұйымдар, күміс және алтынды тәркілеуге қатысты. Ол сондай-ақ SS және оның еншілес компаниясы DEST арқылы коммерциялық несиелер есебінен кейбір концлагерьлердің құрылысын қаржыландырды. Банк 1945 жылы Бенеш жарлықтарына сәйкес қызметін тоқтатты және кейіннен біртіндеп таратылды. 1945 жылдан 1960 жылға дейін Прагадағы банктің бұрынғы бас кеңсесі Чехословакия Коммунистік партиясының Орталық хатшылығының штаб-пәтері ретінде пайдаланылды. Содан кейін ол Чехословакия Жастар одағының пионерлеріне берілді. Барқыт революциясынан кейін ол жаңадан құрылған Komerční banka-ның бас кеңсесіне айналды, 2001 жылдан бері ол Францияның Société Générale компаниясының еншілес кәсіпорны болып табылады.