Кіріспе

Австралиялық көпұлтты банк.

Бұрынғы құрамдас бөліктері Австралияның Ұлттық сауда банкі, Австралияның Ұлттық жинақ банкі және Ұлттық даму банкі болды. 1911 жылы Австралия үкіметі құрған және 1996 жылы толық жекешелендірілген Commonwealth Bank Австралияның "үлкен төртеуі" банктерінің бірі болып табылады, соның ішінде Ұлттық Австралия банкі (NAB), ANZ және Westpac. Банк 1991 жылдың 12 қыркүйегінде Австралия қор биржасында тіркелді. Commonwealth Bank-тің бұрынғы жаһандық штаб-пәтері Питт көшесі мен Мартин Плейс қиылысында орналасқан Ұлттық сауда банкі ғимараты болды, ол 2012 жылдан бастап бөлшек сауда және коммерциялық мақсаттар үшін қайта жаңартылды, ал (1984 жылдан 2012 жылға дейін) Мартин Плейстегі Ұлттық жинақ банкі ғимараты 2012 жылы Macquarie Bank-ке сатылды. Штаб-пәтер 1-мұнараға, 201 Сассекс көшесіне және Сидней қаласының батыс жағындағы Дарлинг гаваньдағы бұрынғы Sega World Sydney орнында салынған екі жаңа тоғыз қабатты ғимаратқа көшірілді. 2018 жылы Банктік, зейнетақы және қаржылық қызметтер саласындағы қанағаттандырмас әрекеттер туралы Корольдік комиссияның қорытындылары банктегі жағымсыз мәдениетті көрсетті, сондай-ақ алдау, көсеу және ақша жылыстыру сияқты түрлі қылмыстар туралы айыптаулар да болды. 2022 жылы Commonwealth Bank "Әлемдегі 1000 ең ірі банк" тізімінде 49-шы орынды иеленді.

Негізгі (19111919)

Австралияның Коммуналдық банкі 1911 жылғы 22 желтоқсанда банктерді мемлекеттік меншікке алуды қолдаған Эндрю Фишердің Еңбек үкіметі ұсынған 1911 жылғы Коммуналдық банк туралы заңмен құрылды. Ол кезде сирек кездесетін жағдай ретінде, банк жинақ және жалпы банк операцияларын жүргізуге тиіс болды. Сондай-ақ, бұл банк Австралияда федералды үкіметтің кепілдігін алған алғашқы банк еді. Банктің алғашқы және белсенді жақтаушысы – америкалық австралиялық лейборист саясаткері Кинг О’Малли, ал алғашқы губернаторы – сэр Денисон Миллер болды. Банк 1912 жылғы 15 шілдеде Мельбурндағы алғашқы филиалын ашты. Австралия Поштасымен бүгінге дейін сақталған келісімге сәйкес, банк пошта агенттіктері арқылы да жұмыс істеді. 1912 жылы ол Тасманияның Мемлекеттік жинақ банкін өзіне қаратып алды, ал 1913 жылға қарай барлық алты штатта филиалдары болды. 1916 жылы банк бас кеңсесін Сиднейге көшірді. Сонымен қатар, банк Австралия армиясымен бірге Жаңа Гвинеяға да барды, онда Рабаулда филиалдар мен басқа да жерлерде агенттіктер ашты.

Орталық банк (1920-1959 жж.)

1920 жылы банк Австралия банкноттарын шығару жауапкершілігін Қазынашылық департаментінен алған кезде орталық банк өкілеттіктерін ала бастады. Сондай-ақ 1920 жылы Коммуналдық банк Квинсленд үкіметтік жинақ банкін сатып алды. 1924 жылы Стэнли Брюстің федералды үкіметі банк әкімінің өкілеттіктерін одан әрі бақылауға және шектеуге тырысты және 1924 жылғы Коммуналдық банк туралы заңды қабылдады, ол жеті мүшелік директорлар кеңесін құрды, олар губернатордан, қазынашылық хатшысынан және егіншілік, сауда, қаржы немесе өнеркәсіппен белсенді айналысатын алты директордан тұрады, сондай-ақ кеңес мүшелерінен жыл сайын сайланатын Басқарма төрағасы кірді. Алғашқы алты басқарма мүшесі 1924 жылғы 10 қазанда тағайындалды: сэр Джон Гарван, сэр Роберт Гибсон, сэр Сэмюэл Хордерн, Роберт Маккомас, Ричард Сэмюэл Драммонд және Джон Маккензи Лис. Гарван 1924 жылғы 13 қазанда бірінші төраға болып тағайындалды. 1931 жылы банк басқармасы Джеймс Скуллиннің лейбористік үкіметімен қақтығысқа түсті. Банк төрағасы сэр Роберт Гибсон Ұлы депрессияға жауап ретінде несие беруді кеңейтуден бас тартты, егер үкімет зейнетақыны қысқартпаса, қазынашы Эдвард Теодор ұсынғандай, бірақ Скуллин бұған келіспеді. Бұл мәселенің тудырған қақтығыс үкіметтің құлауына және лейбористердің банк реформасын және ақша-несие саясатын тікелей бақылауға алуын талап етуіне әкелді. Сондай-ақ 1931 жылы ол 1871 жылы құрылған Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік жинақ банкінің, НСУ Ауылдық банкінің ағымдағы шоттары мен салымдарын, сондай-ақ 1863 жылы құрылған Батыс Австралия мемлекеттік жинақ банкінің қызметтерін қабылдады. 1942 жылы Коммуналдық банктік корпорация (CBC) Папуа-Жаңа Гвинеядағы қызметін тоқтатты, себебі Жапон императорлық армиясы көптеген қалаларды басып алды және Порт-Морсбиді бомбалады. Банк кейінірек, шамамен 1944 жылы қайта жұмыс істеуге кірісті. Банктің Папуа-Жаңа Гвинеяда Порт-Морсби, Бороко, Рабаул, Лае, Вау, Булоло, Горока, Кавиенг, Маданг, Маунт-Хаген, Кундиава, Попондетта және Вейвак сияқты көптеген филиалдары болды. Бугенвильде Киета, Пангуна, Арава және Лолоходада маусымдық бөлімше болды. Ол сауданы, жергілікті кәсіпкерлікті, үкіметті және шағын жинақтаушыларды қолдау үшін осы нысандарды сақтап келді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қабылданған төтенше жағдай заңнамасы бойынша Коммуналдық банк орталық банк өкілеттіктерінің көп бөлігін алды және соғыс аяқталғаннан кейін бұл өкілеттілікті экономиканы күрт кеңейту үшін пайдаланды. Бұл сол кездегі федералды үкіметтің де мақсаты болды, ол 1945 жылғы Банктік заңға (Cth) сәйкес австралиялық штаттарды өз банктік қызметтерін Коммуналдық банк арқылы жүргізуге мәжбүрлеуге тырысты, бірақ Мельбурн корпорациясы мен Одақ (1947) 74 CLR 31 ісіндегі Жоғарғы сот бұл әрекетке кедергі келтірді. 1945 жылдың тамызында Бен Чифлидің федералды үкіметі 1925 жылғы заңды жойған және директорлар кеңесін таратып, банкке толық атқарушы билікті губернаторға қайтарған 1945 жылғы Коммуналдық банк туралы заңды қабылдады. Үкімет иммиграциялық бағдарламаларды да кеңейтті. Осыған жауап ретінде банк Көшіп келушілер туралы ақпараттық қызмет (кейіннен Австралияның қаржылық және көшіп келушілер туралы ақпараттық қызметі немесе AFMIS) құрды. Осы кезеңде банк кеңейді, бес жыл ішінде Австралия бойынша жүздеген филиалдар ашылды және 1951 жылы Соломон аралдарында филиал құрылды. 1958 және 1959 жылдары ұйымның екі функциясы – орталық банк және коммерциялық банк ретінде жұмыс істеуіне байланысты дау туды. Нәтижесінде үкімет осы екі рөлді бөліп, орталық банк функциясын жүзеге асыру үшін Австралия резервтік банкін құрды және Коммуналдық банктік корпорацияны таза коммерциялық банк ретінде жұмыс істеуге қалдырды. Бұл коммерциялық функцияларды ұйымның құрамдас бөлімдері – Австралия Коммуналдық Сауда Банкі, Австралия Коммуналдық Жинақ Банкі және жаңадан құрылған Коммуналдық Даму Банкі жүзеге асырды. 1958 жылдан 1976 жылға дейін Коммуналдық банк Жаңа Гебридтерде жинақ банкі агенттіктерін ұстады.

Диверсификация (1960-1991)

1960 жылы жаңа Ұлттар Достастығы Даму Банкі құрылды және 1970 жылдары банк өз бизнесін сақтандыру және туризм сияқты салаларға кеңейтті. 1974 жылы CBFC қаржы компаниясын құрды. Банк сондай-ақ шетел валютасымен сауда-саттық және жалпы халықаралық банк ісіне белсенді түрде қатысты. Банк 1966 жылға дейінгі жылдары ондық валюта жүйесін енгізуді ынталандырды және көптеген банктер сияқты, қағаз жүйесін жаңа компьютерлік жүйеге біртіндеп ауыстырды. 1974 жылы Bankcard құрған кезде банк Австралияда алғашқы кредит картасын жасады. Кейінірек банк MasterCard (1984) және Visa (1993) карталарын да ұсына бастады. 1974 жылы Папуа-Жаңа Гвинея тәуелсіздікке жақындағанда, банк өзінің ПНГ операцияларын жаңадан құрылған және үкіметке тиесілі Папуа-Жаңа Гвинея Банк Корпорациясына (PNGBC) ресми түрде тапсырды. Банк Порт-Морсбидегі шектеулі филиалын 1982 жылы жапты. 1981 жылы банк Соломон аралдарындағы операцияларын Соломон аралдарының Ұлттық банкіне берді, ол бірлескен кәсіпорын ретінде жұмыс істеді (51% Commonwealth Bank, 49% Соломон аралдары үкіметі). 1989 жылы банк Жаңа Зеландиядағы ASB банкінің 75 пайызын сатып алды. 1991 жылы банк банкротқа ұшыраған Виктория штатының үкіметтік State Bank of Victoria банкін (құрылған 1842 ж.) сатып алды.

Жекешелендіру (1991 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1991-1996 жылдар аралығында Австралия үкіметі Китинг үкіметімен бірге Комонвелл банкін толықтай жекешелендірді. 1991 жылы бірінші акция ұсынысы 1,292 миллион долларға бағаланды, 1993 жылы екіншісі 1,700 миллион долларға, ал үшіншісі 1996 жылы 5,000 миллион долларға сатылды. Бұл – ашық акционерлік қоғам, бірақ Австралиядағы ресми атауы «Limited» дегенмен аяқталмайтын сирек компаниялардың бірі. 1994 жылы Commonwealth өзінің Соломон аралдарының Ұлттық банкіндегі акцияларын Гавайи банкіне сатты. 1994 жылы Commonwealth PT Bank International Indonesia компаниясының 50% үлесін иеленді. 2000 жылдың 10 наурызында Комонвелл Банкі мен Colonial Limited бірігу ниеті туралы мәлімдеді, онда Комонвелл Банкінің жеті акциясы жиырма Colonial акциясына ұсынылды. Бірлесуге Виктория Жоғарғы соты 2000 жылдың 31 мамырында соңғы мақұлдау берді және 2000 жылдың 13 маусымында аяқталды. Бұл Фиджидің бұрынғы Ұлттық банкі Colonial National Bank-тағы Colonial-дың үлесін қосты. Банк сондай-ақ ASB банкінің қалған 25% акциясын сатып алды. Азиядағы банктік мүмкіндіктерге байланысты, 2000 жылы Банк PT Bank International Indonesia толық меншігін сатып алып, оны PT Bank Commonwealth деп атады. Бұл банктің қазіргі кезде 16 филиалы бар және Балидегі туристерге Комонвелл Банкінің клиенттерін қамтамасыз ету үшін бірнеше валюта сату орталықтарын ашты. 2005 жылы Банк екі қытай банкімен – Цзинань қалалық коммерциялық банкімен және Ханчжоу қалалық коммерциялық банкімен стратегиялық ынтымақтастық туралы келісім жасасты. Ол Цзинань коммерциялық банкінің 11% және Ханчжоу коммерциялық банкінің 19,9% үлесін алды. Сондай-ақ, Банк Индияның Бангалор қаласында өкілдік офисін ашты. 2006 жылдың 27 қаңтарында Банк Colonial National Bank (Фиджи) банкінің қалған 49% үлесін сатып алды. [[Файл:Tumbalong Park DSC08472 (кесілген).jpg|thumb|Комонвелл Банкінің Дарлинг Кварталындағы екінші бас кеңсесі]] Сатып алу реттеуші органдардың келісіміне байланысты 2009 жылдың басында аяқталуы жоспарланған. Соңында, 24 желтоқсанда, Commonwealth Aussie Home Loans компаниясымен бірлесіп Wizard Home Loans компаниясын сатып алғанын мәлімдеді. Келісімнің бір бөлігі ретінде, Commonwealth Bank Wizard ипотекасын 4 миллиард австралиялық долларға дейін сатып алады. 2009 жылдың қаңтар айында банкротқа ұшыраған кезде, Commonwealth Bank қаржы кеңесші компаниясы Storm Financial-дың несие бизнесінің шамамен 30 пайызына ие болды. 2009 жылдың желтоқсанында Commonwealth Colonial National Bank-ты Bank of South Pacific-ке сатты. Банк 2012 жылдың наурызында Аделаидадағы HP Enterprise Services банкоматтық қызмет көрсету бөлімін Сиднейдегі ITS (Armaguard) банкоматтық қызмет көрсету бөліміне ауыстырды. Банк алдағы жылдары NCR және Diebold банкоматтарын Wincor Nixdorf банкоматтарына алмастырады. Банк 2010 және 2011 жылдары Dream Employers-тің ең жақсы жұмыс берушілердің 20 тізіміне енген жалғыз қаржылық қызметтер ұйымы. Банк, зейнетақы және қаржылық қызмет көрсету саласындағы заңсыздықтарды зерттеу комиссиясы кезінде Commonwealth Bank-тің қайтыс болған адамдарға қаржылық кеңес беру қызметтері үшін ақы алғаны анықталды. 2018 жылдың 9 мамырында Commonwealth Bank ASIC ұсынған пайыздық мөлшерлемені манипуляциялау ісін 25 миллион долларға реттеу туралы келісімге келді. Келісімге сәйкес, Банк «әдепсіз мінез-құлық» жасағанын және 2012 жылдың ақпан және маусым аралығында банктік вексельдерді айырбастау бағамын бес рет өзгерткенін мойындады. 2023 жылдың 16 қарашасында Банк PT Bank Commonwealth-ты Bank OCBC NISP-ке сату туралы мәлімдеді.

2016 жылы 76 млн долларлық Понци схемасы

2016 жылы CBA қызметкерлерінің бір бөлігі 76 миллион долларлық көлемдегі Понци схемасы деп саналатын алаяқтыққа қатысқандығы белгілі болды. Алаяқтықтың ұйымдастырушылары ретінде кәсіби покерші Билл Джордано және есепші Роберт Заиа көрсетілді.

Сақтандыру бөлімшесінің жанжалы

CBA сақтандыру бөлімшесінде жүйелік мәселелер болғандығы туралы хабарлама тарады. Жүрек талмасына ұшырап, өліміне жетіп келген азаматтың сақтандыру полисіндегі ескірген медициналық анықтамаға сүйене отырып, өтініші қабылданбады. Компания бұл шешімнің қате болғанын мойындады. Сақтандыру компаниясы сондай-ақ, "ағза алмастыру арқылы өмірі сақталатын орган жетіспеушілігіне ұшыраған адамның өміріне және егер екі дәрігердің қорытындысы бойынша 12 ай ішінде қайтыс болуы мүмкін болса, өмірлік сақтандырудан пайда табуға мүмкіндік бар деген үмітпен толық мүгедектік (ТПД) және өлімге дейінгі аурулар бойынша төлемдерді төлеуден бас тартты". 2016 жылдың наурыз айында ASIC бұл айыптаулар бойынша CBA-ны тергеуді бастайтынын мәлімдеді. "Төрт бұрыш" бағдарламасының бір бөлімінде жарияланған ауыр айыптаулардан кейін екі парламенттік сауалдама жүргізілді. Бірі өмірді сақтандыру секторына, екіншісі – құпия ақпарат берушілерді қорғауға қатысты. Сауалдамалардың нәтижесінде, бұзылықтарға қатысқан қызметкерлердің ешқайсысы жұмыстан шығарылмағаны анықталды. Жазаланған жалғыз адам – дұрыс әрекет етуге тырысқан құпия ақпарат беруші болды. Сондай-ақ, сақтандыру саласындағы тәуелсіз комиссия құру туралы талаптар да болды. Қаржылық қызметтер жөніндегі тәуелсіз комиссия ақыры құрылып, кең таралған мәселелерді анықтады. Комиссияға көмек көрсеткен кеңесшілер "Коммунельдік банкты" клиенттерді алдағандығы үшін "алтын жүлдегер" деп атады.

Ақшаны адал пайдалану туралы жанжал

2017 жылдың тамызында қаржы барлау агенттігі – Австралияның мәмілелер туралы есептер мен талдау орталығы (AUSTRAC) Австралияның Федералды сотында азаматтық іс қозғады, CBA 53 700 рет ақшаны жылыстату және терроризмді қаржыландыру заңдарын бұзды деп айыптады. Бұзушылықтар банк 2012 жылдың қарашасынан 2015 жылдың қыркүйегіне дейін интеллектуалды депозиттік машиналарды (IDM) пайдаланған кезде болды. Банк бағдарламалық қате салдарынан салымдарды қабылдаушылардың ақшалай депозиттерін шоттарына дереу түсіруге мүмкіндік бергенін, бірақ 10 000 доллардан асатын сомаларды AUSTRAC-ке хабарламағанын және транзакциялар санына ешқандай шектеу қоймағанын мәлімдеді.

Банк вексельдерінің своп-пайыздық мөлшерлемесі туралы мәлімдемелер

ASIC 2018 жылдың 30 қаңтарында банк вексельдерін айырбастау мөлшерлемесін (BBSW) манипуляциялау фактісі бойынша Федералды сотта сот процесін бастады. BBSW мөлшерлемесі – банктердің бір-біріне қаржы беру үшін қолданатын пайыздық мөлшерлеме, сондай-ақ көптеген өнімдердегі пайыздық мөлшерлемелердің негізгі эталоны болып табылады, ең бастысы – бизнес несиелері, валюталық деривативтер және өзгермелі пайыздық мөлшерлемелі облигациялар. Манипуляциялар 2012 жылы үш белгілі бір жағдайда жасалғаны айтылуда.

BankWest коммерциялық несиелер портфелі

Базель I-ден Базель II капиталдану талаптарына көшу, 2009 жылғы 1 қаңтарда күшіне енуі тиіс болды, BankWest-тің Tier 1 капиталын (акционерлік капиталын) қосымша 17 миллиард австралиялық долларға арттыруды қажет етті. BankWest-тің иесі HBOS бұл ақшаны Bankwest-ке берді, бірақ HBOS-тің өзінің капиталдық талаптарын орындау үшін ақшаны қайтаруды талап етті. Сондықтан HBOS 2008 жылдың қазан айында BankWest-ті Commonwealth Bank-қа (CBA) сатуға келісті. Сату 2008 жылғы 19 желтоқсанда 2,1 миллиард австралиялық долларға аяқталды және Commonwealth Bank-тің HBOS-тің Bankwest-ке берген капиталын қайтаруын талап етті, бұл туралы 2016 жылғы 4 мамырда хабарланды. Комитет несиелердің құнсыздануының BankWest сатып алу бағасының бір бөлігін "қайтарып алу" әрекетімен байланысты екенін көрсететін ешқандай дәлел жоқ деген қорытындыға келді. Алайда, ол "кейбір жағдайларда" банк пен қарыз алушы арасындағы билік теңсіздігінің теріс пайдаланылғанын анықтады. Виктория және кейін Квинсленд үкіметтері мемлекеттік мектептерде осы бағдарламаларға рұқсат беруді тоқтатуды жоспарлады. Choice тұтынушылар тобы мемлекеттік мектептердегі банктік бағдарламаны тыйым салу үшін басқа да штаттардың үкіметтеріне үгіт жүргізуді жалғастырды. Ақыры, 2021 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі де оны тыйым салғаннан кейін, Commonwealth Bank бағдарламаның тоқтатылғанын жариялады.

Премиум бизнес қызметтері

Premium Business Services 2009 жылы ресми түрде екі бөлімге бөлінді: Institutional Banking & Markets (IB&M) және Business & Private Banking (B&PB). IB&M институционалдық клиенттерге және жаһандық нарықтарға қызмет көрсететін банк бөлімшелерін қамтиды. B&PB бизнес клиенттерге және жеке банк клиенттеріне қызмет көрсететін банк бөлімшелерін қамтиды.

Байлықпен басқару

Wealth Management топтың қорларды басқару платформасын, бас қорларды, зейнетақы қорларын, сақтандыру және қаржылық кеңес беруге қолдау білдіретін бизнесті біріктіреді. Colonial First State, Colonial First State Global Asset Management және CommInsure – бұл компаниялардың барлығы Wealth Management құрамына кіреді. CBA-ға MySuper өкілеттігі берілді, осы арқылы ол 2014 жылдың 1 қаңтарынан бастап автоматты түрде зейнетақы жарналарын қабылдауды жалғастыра алады.

Өнімдер мен қызметтер

Commonwealth Bank – Австралияның ең ірі бөлшек банкі және тұтынушыларға несиелер, несие карталары, айналым және жинақ шоттары сияқты түрлі өнімдер мен қызметтер ұсынады. Онда ең көп филиалдық және банкомат желісі бар. Сонымен қатар, Австралияға көшуді жоспарлап отырған адамдарға да қызмет көрсетеді.

NetBank

Коммерциялық банк NetBank арқылы онлайн банкинг қызметтерін ұсынады. NetBank клиенттерге қаражат аударуға, шоттарды басқаруға, активтері мен міндеттемелеріне қол жеткізуге, сондай-ақ жинақтарды және жинақтау мақсаттарын басқаруға мүмкіндік береді. NetBank iOS және Android үшін қолжетімді мобильді қосымшасымен де ұсынылады.

Бұрыштап

Beem – Commonwealth Bank, NAB және Westpac банктеріне тиесілі, кейін Eftpos Australia-ға сатылған, тегін жүктеліп алуға болатын жылдам төлемдерге арналған мобильді қосымша. Ол тіркелген пайдаланушылар арасында, олардың қай банкте екендігіне қарамастан, дереу төлемдерді жүзеге асыру қызметін ұсынады. Қолданбаның негізгі мүмкіндіктеріне төлеу, аударым жасау, ақша сұрау және бөлісу опциялары кіреді.

Демеушілік

Коммуналдық банк 1990 жылдардан бері әйелдер крикетіне Австралия крикет федерациясын демеушілік етіп келеді. 2021 жылдың сәуірінде Commonwealth Bank Football Australia компаниясымен әйелдер ұлттық футбол командаларының атау құқығы үшін төрт жылдық серіктестік келісіміне қол қойды, осылайша командалар Commonwealth Bank Matildas, Commonwealth Bank Young Matildas және Commonwealth Bank Junior Matildas деп аталды. 2022 жылдың қарашасында ФИФА Commonwealth Bank-тің 2023 жылғы ФИФА әйелдер әлем чемпионатының ресми демеушісі болғанын жариялады.

Жыл бойынша пайда

Жылдық табыс2010 $6.1 млрд 2011 $6.8 млрд 2016 $9.4 млрд 2017 $9.8 млрд 2018 $9.2 млрд 2019 $8.4 млрд 2020 $7.3 млрд 2021 $8.65 млрд 2023 $10.16 млрд