Артур Стэнли Линк: Вудро Вильсонға арналған зерттеулер сардары

Кіріспе

Американдық тарихшы Артур Стэнли Линк (8 тамыз 1920 жылы Вирджиния штатының Нью-Маркет қаласында дүниеге келген, 26 наурыз 1998 жылы Солтүстік Каролина штатының Адванс қаласында қайтыс болған) – американдық тарихшы және педагог, АҚШ президенті Вудро Вильсон туралы ең білікті маман ретінде белгілі.

Ерте өмір

Вирджиния штатының Нью-Маркет қаласында дүниеге келген, Вирджиния штатының Стаунтон қаласында, Уилсонның туған жерінен 50 миль қашықтықта, неміс текті лютеран пасторының ұлы Линк, Солтүстік Каролина Университетінің Чапел-Хилл қаласындағы түлегі. 1941 жылы бакалавр, ал 1945 жылы философия докторы ғылымын қорғады. Оның профессоры Флетчер Гриннің ықпалымен Вудро Вильсонның өмірі мен қызметін зерттеуге бейімделді.

Мансап

Оның алғашқы жазбалары Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін жеңілген Германиядан тым қатал өтемақы талап еткені үшін Уилсонды сынаса да, Линк оны жақсы көре бастады. Ол Уилсонның мамандығына толыққанды ие болды, бес томдық өмірбаянын (Бірінші дүниежүзілік соғыстың басына дейін) (алғашқы жоспарда сегіз том болуы тиіс еді) жариялады және Уилсонның барлық 69 томдық құжаттамасын редакциялады. Ол көптеген оқулықтар жазса да, Линк өзінің ғылыми еңбегін 1910-шы жылдардың саясаты мен дипломатиясына шоғырландырды. Линктің алғашқы маңызды еңбегі – Оңтүстікте прогрессивизмнің маңыздылығын, С. Ванн Вудворд дамытқан идеяны және Оңтүстіктің прогрессивті кезеңдегі ұлттық деңгейдегі маңызын атап көрсету болды. Линк Уилсонды оңтүстік негізі бар оңтүстік адамы ретінде қарастырды, ол прогрессивизм саясатының шеңберін кеңейтті. Екіншісі – прогрессивизмнің түпкілікті негізін Теодор Рузвельттің 1912 жылғы «Жаңа ұлтшылдық» платформасында, ал емес Уилсонның «Жаңа бостандығында» табу. Линктың пікірінше, Уилсон 1913 жылға дейін консерватор болды, содан кейін Рузвельттің экономиканы реформалау үшін федералды үкіметті пайдалану туралы ұсыныстарының негізгі принциптерін қабылдады. Үшіншісі – реформаторлар арасындағы ішкі қайшылықтар мен олардың мақсаттарын қалай іске асыруға қатысты белгісіздіктердің салдарынан Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін прогрессивизм құлдырады деп дәлелдеді. Прогрессивтер идеяларынан қол үзіп, саяси аренаны Уоррен Г. Хардингке қалдырды. Дегенмен, Линк прогрессивизмнің 1920 жылдары қабылданғаннан дамығандығын және оның құпия ағымдары 1930 жылдардағы «Жаңа саясаттың» ядросын құрағанын айтты. Линк қолжазбаларды зерттеу барысында көзқарасын өзгертіп, бірақ көбінесе кітаптарын қайта жазуға тырыспады. Бірден-бір ерекшелік – «Вудро Вильсон: Революция, соғыс және бейбітшілік» (1979) ( «Вильсон дипломат» еңбегінің қайта қаралуы). Линк Вильсонның Мексика революциясына және неміс суасты кемелеріне жасаған жауаптарына қатысты сын-ескертпелерін жұмсартты, сондай-ақ оны бұрынғыдан да жоғары бағалады. Линк бұрын Уилсонның Генри Кэбот Лоджтың шарттарымен Версаль келісімін ратификациялауға қарсы тұратынын, егер денсаулығы жақсы болғанда да, қабылдамайтынын айтқан болатын. Линктың қайта қаралуында Уилсонның жүрек-қан тамырларының нашарлауын және ауыр инсультты атап өтті. Денсаулығының нашарлауы Уилсонға Лоджпен келісімге келуді қиындатты және Версаль бейбітшілік конференциясындағы және келісімшарт бойынша АҚШ Сенатымен болған келісімдеріне әсер етті. Линк өзінің жаңа идеяларын «Құжаттамалар» басылымындағы кеңейтілген түсіндірмелерге енгізді. Бұл кітап Джордж Ф. Кеннанның «Америка дипломатиясы» (1951) еңбегін жоққа шығаруға жасалған әрекет. Линк Норт-Уэстерн университетінде (1949–1960) және Принстон университетінде (1945–1949 және 1958–1992) сабақ берді. Ол көптеген докторлық диссертацияларды жетекшілік етті, оның ішінде Джордж Макговерннің (1910 жылдары Колорадо кеншілерімен жұмыс істеген), Уильям Харбоның (Теодор Рузвельтпен жұмыс істеген) және Джеральд Гробтың (психикалық денсаулықты зерттеген) диссертациялары бар. Принстондағы әріптестерімен қарым-қатынасы кейде шиеленісті болды, мысалы Эрик Ф. Голдманмен. Бір кезде Линк Вилсонды медициналық тұрғыдан түсіндіргені үшін кейбір ғалымдардың шабуылына ұшырады, сондай-ақ Принстон университеті мен қаржыландыру агенттіктерінен қолдау алмады, бұл ұзақ жылға созылған қарым-қатынасты 1949 жылы жағымсыз аяқтады. Принстон 1958 жылы оның оралуын құлшынмен қабылдамады, бірақ Вудро Вильсон қоры Вудро Вильсонның құжаттамасын қаржыландыру шарты ретінде оның оралуын талап етті. Майкл Т. Кауфманның «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі некрологында айтылғандай: ол белсенді пресвитериан, Америкадағы Христиан шіркеулерінің ұлттық кеңесінің вице-президенті болды. Тарихты зерттемеген кезде Энтони Троллоптың романдарын оқып, қайта оқып отыратын.

Although his early writings were critical of Wilson for demanding overly harsh reparations from a defeated Germany after World War I, Link grew to love him. He became the leading specialist on Wilson, published a five volume biography (to the start of the First World War) (out of eight originally planned), and edited all 69 volumes of Wilson's papers. Although he published numerous textbooks, Link concentrated his scholarship on the politics and diplomacy of the 1910s. Link's first major contribution was to stress the importance of Progressivism in the South, a theme developed by C. Vann Woodward, and the importance of the South to Progressive Era nationally. Link saw Wilson as a southerner with a southern base, who thus broadened the scope of the politics of Progressivism. The second was to locate the heart of Progressivism in Theodore Roosevelt's New Nationalism platform of 1912, not in Wilson's New Freedom. Link's point was that Wilson was a conservative until 1913, when he suddenly accepted the core values of Roosevelt's proposals to use the federal government to reform the economy. The third was to argue that Progressivism collapsed after World War I because of internecine conflicts among reformers and uncertainties about how to pursue their agendas further. The Progressives ran out of ideas and so left the field to Warren G. Harding. Still, Link also argued that Progressivism was stronger in the 1920s than was generally acknowledged and that its underground currents formed the heart of the New Deal in the 1930s. As Link delved into the manuscripts, he changed his mind but usually did not try to rewrite his books. The one exception was Woodrow Wilson: Revolution, War, and Peace (1979) (a revision of Wilson the Diplomatist). Link softened his criticism of Wilson's responses to the Mexican Revolution and German submarine warfare and also gave Wilson higher marks than before as a war leader and articulator of war aims in the Fourteen Points. Link had previously stated that Wilson would have taken the same unbending stand against ratification of the Versailles Treaty with Henry Cabot Lodge's reservations if he had enjoyed perfect health. In Link's revision, he stressed Wilson's deteriorating cardiovascular condition and massive stroke. His medical deterioration made it hard for Wilson to compromise with Lodge and caused, in part, Wilson's earlier actions at the Versailles Peace Conference and his dealings with the US Senate over the treaty. Link incorporated his new ideas in elaborate notes in his edition of the Papers. The book is an attempt at a refutation of George F. Kennan's American Diplomacy (1951). Link taught at Northwestern University (1949–1960) and Princeton University (1945–1949 and 1958–1992). He directed numerous PhD dissertations, including those of George McGovern (who worked on Colorado mine workers during 1910s), William Harbaugh (who worked on Theodore Roosevelt) and Gerald Grob (who studied mental health). His relations with his colleagues at Princeton were sometimes strained, as with Eric F. Goldman. At one point, Link was attacked by some scholars for his medical interpretation of Wilson, and Princeton University and the funding agencies seemed unsupportive, which caused the long relationship to end on a sour note in 1949. Princeton did not eagerly invite his return in 1958, but the Woodrow Wilson Foundation insisted on it as a condition for financing The Papers of Woodrow Wilson. According to his obituary in The New York Times by Michael T. Kaufman: An active Presbyterian, he served as vice president of the National Council of Churches of Christ in America. When not doing history, he enjoyed reading and rereading the novels of Anthony Trollope.

Жеке өмір

Ол 1945 жылы Маргарет Дуглас Линкке (1996 жылы қайтыс болды) үйленді; олардың төрт баласы болды: тарихшы Уильям А. Линк, Уинстон-Салем, Солтүстік Каролина штатының тұрғыны доктор А. Стэнли Линк-младший, Флемингтон, Нью-Джерси штатының тұрғыны Джеймс Дуглас Линк; Чапел-Хилл, Солтүстік Каролина штатының тұрғыны Маргарет Линк-Вейл қызы және төрт немересі.

Өлім

Линк 77 жасында Солтүстік Каролина штатының Адванс қаласында өкпе рагынан қайтыс болды.

Ерекше цитаталар

Мен өмірімде көп тарих оқыдым, және менің ойымша, Әулие Павелден, Исадан және ұлы діни пайғамбарлардан бөлек, Вудро Вильсон – тарихта кездескен ең құрметті тұлға болды. "Мен танысқан Гитлер мен Сталин зерттеушілерінің көпшілігі көңілсіз адамдар."