Кіріспе

Америка тарихшысы (1908–1999)

Комер Ванн Вудворд (13 қараша 1908 – 17 желтоқсан 1999) – американдық тарихшы, ол негізінен Американың оңтүстігі мен нәсілдік қатынастарды зерттеді. Ол Чарльз А. Бородтың ұстанымдарын ұзақ уақыт қолдады, саясатта жасырын экономикалық ықпалдың маңыздылығын баса көрсетті. Вудворд 1930 жылдары тарих саласының солшыл жағында болды. 1950 жылдары ол жетекші либерал және азаматтық құқықтарды қолдаушыға айналды. Оның "Жим Кроудың ерекше тағдыры" атты кітабында нәсілдік сегрегацияның Азамат соғысынан кейін туындаған қажеттілік емес, 19 ғасырдың соңында жасалған жаңалық екені көрсетілді. Мартин Лютер Кинг кіші бұл кітапты "азаматтық құқықтар қозғалысының тарихи қасиетті кітабы" деп атады. 1960 жылдардың соңында Жаңа солшылдардың сынға ұрынғаннан кейін ол саяси спектрде оңға жылды. Ол Мэри Честнаттың Азамат соғысы кезеңіндегі күнделіктеріне түсіндірмелер жазғаны үшін Пулитцер сыйлығын жеңіп алды.

Ерте өмір және білім

С. Ванн Вудворд Арканзас штатының Ванндел қаласында дүниеге келді, бұл қала оның анасының туған туыстарының құрметіне аталған және 1886 жылдан 1903 жылға дейін округ орталығы болды. Ол Арканзас штатының шығысындағы Крос округінде орналасқан. Вудвард Арканзас штатының Моррилтон қаласындағы орта мектепті бітірді. Ол екі жыл бойы Аркадельфиядағы шағын методистік колледж – Хендерсон Браун колледжінде оқыды. 1930 жылы ол Атлантадағы Эмори университетіне ауысты, онда оның еңбектес інісі студенттердің деканы және социология профессоры болып жұмыс істеді. Бітіргеннен кейін ол Атлантадағы Джорджия Техникалық институтында екі жыл ағылшын тілінен жазуды оқытты. Сол жерде ол расааралық ынтымақтастық комиссиясының төрағасы Уилл В. Александрмен және Атланта университетінің тарихшысы Дж. Саундерс Реддингпен танысты. Вудвард 1931 жылы Колумбия университетінің аспирантурасына түсіп, 1932 жылы сол оқу орнынан магистр дәрежесін алды. Нью-Йоркте Вудвард В.Е.Б. Дюбуа, Лэнгстон Хьюз және Харлем Ренессансы қозғалысымен байланысты басқа да тұлғалармен кездесіп, олардың ықпалына ішкі ден қойды. 1932 жылы магистрлік диплом алғаннан кейін Вудвард диверсиялық қызметпен айыпталған жас афроамерикандық коммунистік партия мүшесі Анджело Херндонды қорғауға қатысты. Ол сондай-ақ 1932 жылы Кеңес Одағы мен Германияға сапар шекті. Солтүстік Каролина университетінде тарих және әлеуметтану салаларын оқыды. 1937 жылы тарих ғылымдарының докторы ғылымын қорғады, ал диссертациясы ретінде бұрын аяқтаған Томас Э. Уотсон туралы қолжазбасын пайдаланды. Вудвардтың диссертация жетекшісі Ховард К. Бил болды, ол идеология мен идеяларды екінші орынға қойып, тарихты экономикалық тұрғысынан түсіндіретін Беардиандық бағытты қолдады, материалдық мүдделерді мотивациялық фактор ретінде баса назарға алды. Екінші дүниежүзілік соғыста Вудвард Әскери-теңіз күштерінде қызмет етіп, маңызды шайқастардың тарихын жазумен айналысты. Оның "Лейте шығанағы үшін шайқас" (1947) еңбегі тарихындағы ең ірі теңіз шайқасы туралы стандартты зерттеу болып саналады.

Мансап

Вудвард саяси көзқарастары сол жақтан басталып, тарихты наразылықты зерттеу үшін пайдалануға ниеттенді. Ол В.Э.Б. Дю Бойсқа өзі туралы жазуды ұсынды және Уотсонның өмірбаянынан кейін Юджин В. Дебстің өмірбаянын жазуды жоспарлады. Ол 1890 жылдары кедей ақтардың ашуын және жеккөрушілігін банктерге, теміржолдарға және кәсіпкерлерге қарсы бағыттаған популисттік көшбасшы болған Джорджия саясаткері Том Уотсонды таңдады. Уотсон 1908 жылы Популистік партиядан президенттікке кандидат болды, бірақ бұл жолы сол кедей ақтардың қараларға деген жеккөрушілігін қоздырушы және линчтеуді қолдаушы болды.

Джим Кроудың таңғажайып мансабы

Вудвардтың ең ықпалды кітабы – «Джим Кроудың таңғажайып мансабы» (1955) болды, ол сегрегацияның салыстырмалы түрде кеш пайда болғанын және оның болатыны алдын ала белгіленбегенін түсіндірді. 1954 жылғы көктемде «Браун против Білім беру жөніндегі кеңес» ісі бойынша Жоғарғы Сот шешімінен кейін Вудвард Вирджиния университетінде Ричардс лекцияларын оқыды. Лекциялар 1955 жылы «Джим Кроудың таңғажайып мансабы» деген атпен жарияланды. 1965 жылғы наурыз айында Монтгомериде (Алабама штаты) Вудвардтың қатысуымен Мартин Лютер Кинг кіші осы кітапты «Азаматтық құқықтар қозғалысының тарихи қасиетті кітабы» деп атады.

Жаңа Оңтүстіктің шығу тегі, 18771913

Жаңа Оңтүстіктің пайда болу тарихы, 1877–1913 жылдары 1951 жылы Луизиана мемлекеттік университетінің баспасында Оңтүстік тарихының көп томдық еңбегі ретінде жарияланды. Онда тарихты қалыптастыратын экономикалық күштер туралы Беардтың идеясымен, трагедия мен құлдыраудың Фолкнерлік мәнері үйлесім тапқан. Ол осы дәуірдің үзілісін қатаң мойындап, «Жоғалған себеп» мектебінің романтикалық антебеллум кезеңінен жасалған танымал суреттемелерін де, Жаңа Оңтүстік идеологиясының артық оптимизммен мақтанған кәсіпкерлік көзқарасын да қабылдамады. Вудвордтың шәкірті Шелдон Хакни бұл кітапты жоғары бағалады.

Оң жаққа ауысу

Питер Новик былай деді: "Ван Вудвард өзінің жұмысының 'қазіргі уақытқа қатыстылығы' туралы үнемі қайшылыққа түсіп, оны жоққа шығарып, шектеулер қойып, кешірім сұрап жатты". 2013 жылы Вудвардтың хаттарының редакторы, британдық тарихшы Майкл О'Брайен, 1970 жылдары Вудвардтың қара күш қозғалысының күшеюіне қатты алаңдағанын, оңды-солды әрекеттерді ұнатпағанын, феминизммен ешқашан толыққанды таныспағанын, "теория" деп аталатын жаңа бағытқа күмәнмен қарағанын және көпмәдениеттілік пен "саяси дұрыстыққа" қарсы күрескенін айтады. 1969 жылы Американдық тарихи қауымдастығының президенті ретінде Вудвард ұйымды саясаттастыруға бағытталған Жаңа солшыл тарихшылардың ұсынысын жеңу үшін күресті жетектеді. Кейін ол қызына: "Дайындықтар нәтежесін берді және мен 'Радтарды' әр қадамда озып кеттім" деп жазды. 1975–1976 жылдары Вудвард Йель университетінде коммунист тарихшы Герберт Аптекердің курсты оқытуына уақытша тағайындалуын тоқтатуға бағытталған сәтсіз күресті басқарды. Радикалдар оның әрекеттерін сынады, бірақ Америка тарихшылары ұйымы мен Америка тарихи қауымдастығының бірлескен комитеті процестің заңдылығын растады және саяси критерийлер қолданылғанына ешқандай дәлел таба алмады. 1987 жылы ол академиялық солшылдарға қарсылық білдіретін Ұлттық ғалымдар қауымдастығына қосылды. Вудвард Динеш Д'Сузаның "Illiberal Education: The Politics of Race and Sex on Campus" кітабына жағымды пікір жазды, ол Дьюк университетінің Джон Хоуп Франклинді жұмысқа алу кезінде нәсілдік критерийлерді қолданғанын айтты, ал Франклин Вудвардпен ашық түрде дауласып жүрген еді. Хакни: "Вудвард саяси дұрыстықтың ашық сынышысы болды және басқа да жолдармен саяси аренадағы өз орнын ауыстырғандай көрінді".

Өлім және мұра

1999 жылдың 17 желтоқсанында Коннектикут штатының Хамден қаласында 91 жасында дүниеден озды. Вудвард академиктердің өздері әңгімеші рөлінен бас тартқанын ескертті: Маман тарихшылар өздерінің шеңберінен тыс қалған тарихшыларды "әуесқой" деп атағанда сақтық танытуы керек. Бұл сөз кейде кері нәтиже беретін, кемсітушілік және жоғарыдан қараушылық мәнге ие. Бұл әсіресе, кәсіби емес адамдар иеленген, повесть түріндегі тарихқа қатысты. Кәсіби академик тарихшылардың арасында талдауға ұмтылыстың үстемдігіне байланысты повесть айтуға деген құлшыныс бірте-бірте жойылып, тарихшының ең ежелгі және ең құрметті рөлінен – әңгімеші рөлінен бас тартуға алып келді. Өз орнынан бас тарған маман, ол тастап кеткен қажетті функцияны орындайтын әуесқойларды қолдауға лайықсыз. Оңтүстік тарихи қауымдастығы Оңтүстік тарихы бойынша ең үздік диссертацияға жыл сайын берілетін С. Ванн Вудвард диссертациялық сыйлығын тағайындады. Йель университетінде Питер В. және С. Ванн Вудвард атындағы Тарих кафедрасы бар; қазіргі таңда оны оңтүстік тарихшысы Гленда Гилмор басқарады. (Питер Вудвардтың ұлы еді, ол 1969 жылы 26 жасында қайтыс болды.) Ол Оңтүстік жазушылар қауымдастығының негіздеуші мүшесі болды.

Үлкен журнал мақалалары

"Том Уотсон және аграрлық саясаттағы негрлер". Оңтүстік тарихы журналы, 4-том, № 1 (1938 жылғы ақпан), 14–33 бб. "Оңтүстік тарихының ирониясы". Оңтүстік тарихы журналы, 19-том, № 1 (1953 жылғы ақпан), 3–19 бб. "Қайта құрудың саяси мұрасы". Негр білімі журналы, 26-том, № 3, Оңтүстіктегі негр сайлаушысы (1957 жылғы жаз), 231–240 бб. "Тұжырымдаманың дәуірі". Америка тарихи шолу журналы, 66-том, № 1 (1960 жылғы қазан), 1–19 бб. "Радикалды нәсілдік саясаттағы сәтсіздік тұқымдары". Америка философиялық қоғамының мәліметтері, 110-том, № 1 (18 ақпан 1966 жыл), 1–9 бб. "Тарих және үшінші мәдениет". Қазіргі заман тарихы журналы, 3-том, № 2, Қайта қарау (1968 жылғы сәуір), 23–35 бб. "Пуритан әлеміндегі оңтүстік этикасы". Уильям мен Мэри тоқсаны, 25-том, № 3 (1968 жылғы шілде), 344–370 бб. "Жанды Клио". Америка тарихы журналы, 56-том, № 1 (1969 жылғы маусым), 5–20 бб. "Болашақтың өткені". Америка тарихи шолу журналы, 75-том, № 3 (1970 жылғы ақпан), 711–726 бб. "Академиялық жеңілдіктер мен иммунитеттердің ыдырауы". Дейдалус, 103-том, № 4 (1974 жылғы күз), 33–37 бб. "Американың қартаюы". Америка тарихи шолу журналы, 82-том, № 3 (1977 жылғы маусым), 583–594 бб. "Америкалық Адамның құлауы". Америка өнер және ғылым академиясының бюллетені, 35-том, № 2 (1981 жылғы қараша), 26–34 бб. "Көрнекті мансап сыншылары: олар ұзақ жылдар бойы табандылық танытады". Америка тарихы журналы, 75-том, № 3 (1988 жылғы желтоқсан), 857–868 бб. "Айналып қара, айналып қара". Оңтүстік тарихы журналы, 59-том, № 3 (1993 жылғы тамыз), 487–504 бб.