Кіріспе

Куба испан тілі - Кубада қолданылатын испан тілінің әртүрлілігі. Кариб теңізі испан тілінің түрі ретінде Куба испан тілінде жақын маңдағы испан тілдерімен бірқатар ерекшеліктер бар, соның ішінде коданың әлсіреуі мен нейтралдануы, Wh сұрақтарының кері бұрылмауы және басқа испан тілдеріне қарағанда тақырып алмастыруының төмендеуі. Латын Америкасында айтылатын сорт ретінде, ол seseo бар және vosotros сын есімінің болмауы.

Шығу тегі

Куба испан тілі Канар аралдары мен Андалусияда қолданылатын испан тіліне өте ұқсас және көбінесе олардан шыққан. Кубаның көптеген тілдік үлгілері 19-шы және 20-шы ғасырдың басында Канар аралдарының көпшілігінің көшіп кетуіне байланысты. Ла-Пальманың акценті Канар аралдарындағы акценттердің ішіндегі Кубаның акцентіне ең жақын. Көптеген кубиндер мен Канар аралдарына оралған адамдар Канар аралдарына 1959 жылғы революциядан кейін қоныстанды. Басқа испан қоныстанушыларының (астуриялықтар, каталондықтар, кастилиялықтар) және әсіресе галициялықтардың көші-қоны да болды, бірақ акцентке аз әсер етті. Кубаның әдеттегі сөздік қорының көп бөлігі Канар тілінен алынған. Мысалы, гуагуа ("автобус") стандартты испандық автобустан ерекшеленеді. Канар тілінде испан сөзін қолданудың мысалы - fajarse ('жарысу') етістігі. Испанияда бұл етістік pelearse болады, ал fajar - бұл шымның жиегіне байланысты рефлексиялық емес етістік. Куба испан тіліне тән сөздіктің көп бөлігі аралдағы әртүрлі тарихи әсерлерден пайда болды. Көптеген сөздер Канар аралдарынан шыққан, бірақ кейбір сөздер Батыс Африка, француз немесе жергілікті таино тектес, сондай-ақ Канар аралдарынан тыс жарым арал испан ықпалы, мысалы Андалусия немесе Галисия. Батыс Африканың ықпалы көптеген афро-кубалықтардың, олардың көпшілігі 19-ғасырда әкелінген африкалық құлдардың ұрпақтары. Африкадан шыққан кейбір кубалық сөздер: chévere 'шеберлік', asere 'дос' және [[orisha 'йоруба құдай'. Сонымен қатар, әр түрлі африкалық кубалық діндер мен құпия қоғамдар өздерінің іс-әрекеттері мен литургияларында әр түрлі африкалық тілдерді қолданады. XIX ғасырдағы көптеген афро-кубалықтар да бозаль испан тілінде сөйледі, бұл термин бозаль деген терминден алынған, ол бастапқыда жабайы иттер мен жылқылардың тұмсықтарын білдірді, ал аз испан тілінде сөйлейтін құл африкалықтарға қатысты қолданыла бастады. Бозаль испан тілінің кейбір элементтерін әлі күнге дейін алыс ауылдарда тұратын қарт афрокубалықтардың сөйлеуінде, Пало Майомбе әндерінде және Сантериядағы иелену рәсімдері кезінде транс күйінде кездестіруге болады.

Фоналогия

Куба испан тілінің ерекшелігі - дауыссыздардың, әсіресе, үтірдің соңында әлсіз айтылуы. Соңғы буыны аспирацияланып, "а" деп айтылуы немесе толық жоғалуы мүмкін, бұл процесс элизия деп аталады. Сөз соңғы болады; сөз тіркесі соңғы немесе , немесе тіпті мүлдем үндемей қалуы мүмкін. Соңғы жиі Кубаның шығыс және орталық аймақтарында болады. Жоғарыда келтірілген мысалдағы кез келген немесе барлық жағдайларды алып тастауға болады, бұл мүмкін басқа мысалдар: disfrutar ("бақылау") айтылады және fresco ("жаңа") болады Гаванада, después ("егер [кейін]") әдетте айтылады (de'pué'/despué'). Куба испан тілінде (көптеген басқа диалекттердегідей) ырғақсыздықтың ("lenition") тағы бір мысалы - бұл "адо" (ао / а'о) аяқталатын қатысушының аралық дауыстылығын жою, мысалы, " cansado" (cansao / cansa'o) "толғанған"). Куба мен Кариб теңіздеріне көбірек тән кейбір етістіктің infinitives-те соңғысының жойылуы немесе; мысалы parar, 'тоқтату', немесе (paral / pará) ретінде жүзеге асырылуы мүмкін. Үнсіз велалық фрикатив [x] (бұрын немесе және деп жазылады) әдетте аспирацияланады немесе айтылады [], бұл Андалусия мен Канар аралдары диалекттерінде және Латын Америкасының көптеген диалекттерінде жиі кездеседі. Кубаның кейбір аймақтарында дауыссыз африкате [] (ch деп жазылады) [] деп ауыстырылады. Шығыс провинциялардың испан тілі (бұрынғы Ориенте провинциясын құрайтын бес провинция) Гаванада сөйленетін испан тіліне қарағанда Доминикан Республикасындағы испан тіліне жақын. Батыс Кубада және бір ырғақта кода бір-бірімен бірігіп, келесі ырғаққа теңелуі мүмкін, нәтижесінде geminates пайда болады. Сонымен қатар, ассимиляцияланбаған және біріктірілмеген айтылу жиі кездеседі. Үлгілік айтылу, оның талдауына сәйкес біріктірілген, негізгі фонеманы былайша транскрипциялайды: +/l/ немесе /r/ + /f/ > /d/ + /f/: [ff] a[ff]iler, hue[ff]ano (Sp. "alfiler", "huérfano")/l/ немесе /r/ + /s/ > /d/ + /s/: [ds] fa[ds]a, du[ds]e (Sp. "falsa немесе farsa", "dulce") /l/ немесе /r/ + /h/ > /d/ + /h/: [ɦh] ana[ɦh]ésico, vi[ɦh]en (исп. "analgésico", "virgen") /l/ немесе /r/ + /b/ > /d/ + /b/: [bb] si[bb]a, cu[bb]a (Sp. "silba немесе sirva", "curva") /l/ немесе /r/ + /d/ > /d/ + /d/: [dd] ce[dd]a, acue[dd]o (Sp. "celda немесе cerda", "acuerdo") /l/ немесе /r/ + /g/ > /d/ + /g/: [gg] pu[gg]a, la[gg]a (Sp. "pulga немесе purga", "larga") /l/ немесе /r/ + /p/ > /d/ + /p/: [bp] cu[bp]a, cue[bp]o (Sp. "culpa", "cuerpo") /l/ немесе /r/ + /t/ > /d/ + /t/: [dt] sue[dt]e, co[dt]a (Sp. "suelte o suerte", "corta") /l/ немесе /r/ + // > /d/ + //: [d] co[d]a, ma[d]arse (Sp. "colcha o corcha", "marcharse") /l/ немесе /r/ + /k/ > /d/ + /k/: [gk] vo[gk]ar, ba[gk]o (Sp. "volcar", "barco") /l/ немесе /r/ + /m/ > /d/ + /m/: [mm] ca[mm]a, a[mm]a (Sp. "calma", "alma o arma")/l/ немесе /r/ + /n/ > /d/ + /n/: [nn] pie[nn]a, ba[nn]eario (Sp. "pierna", "balneario") /l/ немесе /r/ + /l/ > /d/ + /l/: [ll] bu[ll]a, cha[ll]a (Sp. "burla", "charla") /l/ немесе /r/ + /r/ > /d/ + /r/: [r] a[r]ededor (Sp. "алуоредо")

Морфологиясы мен синтаксисі

Куба испаншасы әдетте ico және ica (стандартты ito және ita орнына) деген кішірек аяқталуларын қолданады. Мысалы, plato ("plate") > platico (platito орнына) және momentico орнына momentito; бірақ cara ("face") carita болады. Бұл түрі Венесуэла, Куба, Коста-Рика, Доминикан және Колумбия диалектілерінде жиі кездеседі. Эро жұрнағы көбінесе сол жердің адамдарына сілтеме жасау үшін жер атауымен бірге қолданылады; сондықтан хабанеро, гуантанамера және т.б. Сантьяго-де-Кубадан келген адам - сантьягуэро (сантьягуэстерді "Сантьяго-де-Компостеладан (Галиция, Испания)", сантьягуино "Сантьяго-де-Чилиден" салыстырыңыз). Субъект сын есім болған кезде Wh сұрақтары әдетте кері бұрылмаған. Онда испан тілінің басқа түрлерімен сөйлейтіндер "Qué quieres?" деп сұрайды. немесе "Че quieres tú? ", деген сұрақтар қойылса, "Qué tú quieres?" деген сұрақтар жиі қойылады. (Бұл форма доминикан, ислен, пуэрто-рико испан тілдеріне де тән.) Куба испаншасы сондай-ақ жиі жеке инфинитивтер, біріктірілген алғы сөз, есім немесе сын есім және басқа диалекттердегі сөйлеушілер әдетте конъюнктивті форманы қолданатын сөздік инфинитивті қолданады. Мысалы, "Мен осында келгенше" дегеннің орнына "Мен осында келгенше" дегенді келтіріңіз. Бұл құрылыс түрі Кариб теңізінің басқа жерлерінде кездеседі және барлық сөйлеу стильдерінде кездеседі. Ол тарихи тұрғыдан алғанда Шығыс Кубаның ауылдарында кездесті. Педро Хенрикес Уреня бұл тілде жиі те және туио орнына ос және вуэстро деген зат есімдерді және иеленуші алмастықты қолданғанын мәлімдеді. Оның қазіргі уақыттағы конъюгациялары аис, еис және ес-ке аяқталады, ал болашақтағы конъюгациялары еис-ке. Елдің социалистік саясатына сәйкес, ертеректе сеньор / сеньора деген терминнің орнына compañero / compañera ("жолдас" немесе "дос") термині жиі қолданылады. Алайда, compañero термині халық тіліне енбейді және оны қазіргі режимге қарсы көптеген кубалықтар қабылдамайды, себебі ол compañera деп аталудан бас тартқан кубалықпен түсініспеушілікке ұшырады.