Кіріспе
Кубадағы денсаулық сақтау жүйесінің жалпы сипаттамасы Куба үкіметі ұлттық денсаулық сақтау жүйесін басқарады және барлық азаматтарының денсаулық сақтау үшін салықтық және әкімшілік жауапкершілікті мойнына алады. Алайда, қиындықтарға дәрігерлердің жалақысының төмендігі, ғимараттардың нашарлығы, жабдықтардың нашарлығы және қажетті дәрі-дәрмектердің жиі болмауы жатады. Жеке ауруханалар мен емханалар жоқ, өйткені барлық денсаулық сақтау қызметтерін мемлекет басқарады. Кубаның қазіргі денсаулық сақтау министрі Хосе Анхель Портал Миранда. Кубаның басқа экономикасы сияқты, Кубаның медициналық көмегі де 1991 жылы Кеңес одағының субсидиясының аяқталуынан кейін зардап шекті. АҚШ-тың Кубаға қарсы эмбаргосы да әсер етеді. Кубада көптеген әлемдік деңгейдегі дәрігерлер болды, соның ішінде Карлос Финлей, оның сары қызылшаның серуендеу теориясы Уолтер Рид, Джеймс Кэрролл және Аристид Аграмонте басшылығымен соңғы дәлелденді. 1950 жылдары мың адамға шаққандағы дәрігерлер саны Ұлыбритания, Франция және Нидерландынан жоғары болды. Латын Америкасында ол Уругвай мен Аргентинадан кейін үшінші орынға ие болды. Өлім-жітім көрсеткіші әлемдегі ең төменгі үшінші орында тұрды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметінше, Латын Америкасында нәресте өлім-жітімі ең төменгі деңгейге ие болды. Бұл мақсаттарға Кубаның дәрігерлерінің жартысы АҚШ-қа көшіп кеткендіктен, дереу кедергі келтірілді. Бұл елде Гавана университетінің медициналық колледжінде тек 3000 дәрігер мен 16 профессор қалды. 1976 жылы Кубаның денсаулық сақтау бағдарламасы Кубаның қайта қаралған конституциясының 50-бабында бекітілген. Мемлекет бұл құқықты қамтамасыз етеді: тегін медициналық және ауруханалық көмек көрсету арқылы ауылдағы медициналық қызмет желісінің қондырғылары, емханалар, ауруханалар және алдын алу және мамандандырылған емдеу орталықтары арқылы; тегін стоматологиялық көмек көрсету арқылы; денсаулықты насихаттау науқанын, денсаулыққа қатысты білім беруді, жүйелі медициналық тексерулерді, жалпы вакцинация және аурудың алдын алудың басқа да шараларын қолдау арқылы. Барлық халық әлеуметтік және бұқаралық ұйымдар арқылы осы іс-шаралар мен жоспарларға қатысады". Кубада денсаулық сақтауды жекешелендіру заңсыз және қажетсіз, өйткені жоғары сапалы, тең, мемлекет қамтыған денсаулық сақтау Куба конституциясы талап еткендей, әркімге қол жетімді. Кубадағы дәрігерлер мен науқастардың арақатынасы ХХ ғасырдың екінші жартысында айтарлықтай өсті, 1958 жылы 10 000 тұрғынға шаққанда 9,2 дәрігерден 1999 жылы 10 000 тұрғынға шаққанда 58,2 дәрігерге дейін. Кейбір сарапшылар бұл статистика жүкті әйелдерге қатысты қатаң шараны көрсетеді деп айтады. Оклахома университетінің антропология кафедрасының доценті Тасси Кэтрин Хиршфельд дәрігерлердің статистиканы бұрмалауға ынтасы бар екенін айтты, өйткені нәресте өлім-жітімі жоғарыласа, олар жұмыстан шығарылуы мүмкін. Оның айтуынша, егер ұрықта түйсік аномалиясы байқалса, жүкті әйелдерге аборт жасатуға қысым жасалуы мүмкін немесе егер асқынулар пайда болса, оларды бақылауға алуға мәжбүрлеуге болады. 1992 жылы АҚШ-тың ембаргосы Куба демократиясы туралы заңның қабылдануымен қатаңдатылды, нәтижесінде АҚШ-тың барлық қосалқы саудасына, соның ішінде азық-түлік пен дәрі-дәрмектер саудасына тыйым салынды. The Lancet және British Medical Journal журналдары да 90-шы жылдары ембаргоны айыптап шықты. Эмбарго Кубаны медициналық импортқа өзінің шектеулі ресурстарын көбірек пайдалануға мәжбүр етті, өйткені АҚШ фирмаларының шетелдік еншілес компанияларынан немесе АҚШ-тан тыс көздерден алынған жабдықтар мен дәрі-дәрмектер жоғары бағаға ие және тасымалдау шығындары жоғары. 1992 жылғы Демократиялық заң Кубаның медициналық жүйесіндегі проблемаларды одан әрі күшейтті. Ол АҚШ корпорацияларының шетелдік еншілес компанияларына Кубаға сатуды тыйым салды, осылайша Кубаның дәрі-дәрмек пен жабдықтарға қол жеткізуін одан әрі шектеп, бағаны көтерді. Сонымен қатар, Куба порттарына кіретін кемелерге АҚШ порттарына кіруге алты айға тыйым салынады. Бұл тасымалдауды күрт шектеп, тасымалдау шығындарын шамамен 30%-ға арттырды. 1997 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау жөніндегі американдық қауымдастық ембаргоның тамақтанудың нашарлауына, судың нашар болуына, дәрі-дәрмек пен басқа да медициналық заттардың жетіспеушілігіне ықпал еткенін айтып, "гуманитарлық апаттың алдын алу тек қана Куба үкіметі барлық азаматтарына алғашқы және алдын алу дәр...
The Cuban government operates a national health system and assumes fiscal and administrative responsibility for the health care of all its citizens. although challenges include low salaries for doctors, poor facilities, poor provision of equipment, and the frequent absence of essential drugs. There are no private hospitals or clinics as all health services are government run. The current public health minister of Cuba is José Angel Portal Miranda. Like the rest of the Cuban economy, Cuban medical care suffered following the end of Soviet subsidies in 1991. The United States embargo against Cuba also has an effect. Cuba has had many world class doctors, including Carlos Finlay, whose mosquito based theory of yellow fever transmission was given its final proof under the direction of Walter Reed, James Carroll, and Aristides Agramonte. In the 1950s the number of doctors per thousand of the population ranked above Britain, France and the Netherlands. In Latin America it ranked in third place after Uruguay and Argentina. The mortality rate was the third lowest in the world. According to the World Health Organization, the island had the lowest infant mortality rate of Latin America. These aims were hampered almost immediately by an exodus of almost half of Cuba's physicians to the United States, leaving the country with only 3,000 doctors and 16 professors in the University of Havana’s medical college. In 1976, Cuba's healthcare program was enshrined in Article 50 of the revised Cuban constitution which states "Everybody has the right to health protection and care. The State guarantees this right:
by providing free medical and hospital care by means of the installations of the rural medical service network, polyclinics, hospitals and preventive and specialist treatment centers;
by providing free dental care;
by promoting the health publicity campaigns, health education, regular medical examinations, general vaccinations and other measures to prevent the outbreak of disease. All of the population cooperates in these activities and plans through the social and mass organizations." Privatization of healthcare in Cuba is illegal and unnecessary as high quality, equal, care covered by the state is available to everyone as made necessary by Cuba's constitution. Cuba's doctor to patient ratio grew significantly in the latter half of the 20th century, from 9.2 doctors per 10,000 inhabitants in 1958, to 58.2 per 10,000 in 1999. Some experts have said that these statistics may reflect heavy handed treatment of pregnant patients. Tassie Katherine Hirschfeld, an associate professor at the department of anthropology of the University of Oklahoma, said that doctors have incentives to falsify statistics, as a spike in infant mortality may cost them their jobs. She also said pregnant women may be pressured to undergo abortions if fetal abnormalities are detected or forcibly placed under monitoring if complications arise. In 1992 the US embargo was made more stringent with the passage of the Cuban Democracy Act resulting in all U. S. subsidiary trade, including trade in food and medicines, being prohibited. The Lancet and the British Medical Journal also condemned the embargo in the 90s. The embargo forced Cuba to use more of its limited resources on medical imports, both because equipment and drugs from foreign subsidiaries of U. S. firms or from non U. S. sources tend to be higher priced and because shipping costs are greater. The Democracy Act of 1992 further exacerbated the problems in Cuba's medical system. It prohibited foreign subsidiaries of U. S. corporations from selling to Cuba, thus further limiting Cuba's access to medicine and equipment, and raising prices. In addition, the act forbid ships that dock in Cuban ports from docking in U. S. ports for six months. This drastically restricted shipping, and increased shipping costs some 30%. In 1997, the American Association for World Health stated that the embargo contributed to malnutrition, poor water access, lack of access to medicine and other medical supplies and concluded that "a humanitarian catastrophe has been averted only because the Cuban government has maintained a high level of budgetary support for a health care system designed to deliver primary and preventative medicine to all its citizens." In 2000, the Trade Sanctions Reform and Export Enhancement Act was passed. The US became Cuba's single largest source for imported food. The Cuban American National Foundation (CANF) states that should Cuba choose not to purchase from the U. S., it can purchase any medicine or medical equipment it needs from other countries. In a 2006 report to the U. N. Secretary General, Cuba acknowledged the authorization of medicines, though stated that they were subject to severe restrictions and complicated procedures. Cuba is obliged to make payments in cash and in advance, and is precluded from obtaining credit funding, even from private sources. The sale and transportation of the goods require licenses to be obtained for each transaction. Cuba cannot use its own merchant fleet for transporting these goods, but has to make use of vessels from third countries, primarily the United States. Payments are made through banks in third countries, since direct banking relationships are prohibited. The Cuban delegation concluded that restrictions on importing medical products were "so extensive that they make such imports virtually impossible". The World Health organization/PAHO and UNFPA concurred that it was impossible for Cuba to purchase equipment, medicines and laboratory materials produced by the United States or covered by United States patents, even though those products were purchased through multilateral cooperation. Cuba was not able to purchase the isotope I 125 that is used to treat eye cancer in children. The companies manufacturing reagents and equipment are 70 per cent United States owned, which makes it difficult to purchase necessary medical equipment and other items. One effect of the embargo has been to make it necessary for Cuba to create its own biotech industry to produce drugs which it is unable to access. One of its innovations is the drug CimaVax, which is used to treat lung cancer. While the embargo forbids US citizens from seeking medical treatment in Cuba, some cancer patients from the US have defied the embargo and travelled to Cuba for treatment with CimaVax.|| 33.2 || 35.3 || 37.4 || 41.5 || 47.5 || 55.8 || 63.9 || 69.8 || 73.8 || 74.6 || 76.6 || 78.9
|
| Increase per decade || || 2.1 || 2.1 || 4.1 || 6.0 || 8.3 || 8.1 || 5.9 || 4.0 || 0.8 || 2.0 || 2.3
|
| Latin America|| || || || || || || 56.0 || 60.4 || 64.2 || 67.7 || 71.5 || 74.0
|
| Difference with L. A. || || || || || || || 7.9 || 9.4 || 9.6 || 6.9 || 5.1 || 4.9
|}
Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі
Кубаның ұлттық денсаулық сақтау жүйесі бірнеше деңгейден тұрады: 1) жеке адамдар мен отбасыларды қамтитын қоғамдастық, 2) отбасылық дәрігерлер мен медбикелер ұжымы, 3) негізгі жұмыс ұжымы, 4) қоғамдастық поликлиникалары, 5) ауруханалар және 6) медициналық институттар. Кубаның отбасылық дәрігерлер мен медбикелер бағдарламасы жеке адамдарға, отбасыларға және олардың қауымдастықтарына қызмет көрсететін дәрігерлер мен медбикелер командаларынан тұрады. Олар үкімет салған отбасылық медицина кеңселерінің үстінде тұрады, олар қызмет көрсететін қоғамда өмір сүреді және күніне 24 сағат қол жетімді. Поликлиникалар - бұл алғашқы медициналық көмек көрсететін мамандарды орналастыратын қоғамдық клиникалар. Олар барлық Куба қауымдастықтарында бар және олар қызмет көрсететін адамдармен және қауымдастықтармен жақсы танысады. Олар қоғамның денсаулығына әсер ететін әлеуметтік факторлар мен қоршаған ортаны көре алады, бұл олардың пациенттерге қызмет көрсету қабілетін жақсартады. Кубаның денсаулық сақтау жүйесі онжылдықтар бойы үкімет тарапынан халықаралық үлгі ретінде танымал болды, себебі оның тегін қолжетімділігі мен кең қамтылуы. Алайда тәжірибеде ауруханалардың жай-күйі нашарлау және науқастардың негізгі қажеттіліктерін қамтамасыз ету қажеттілігі сияқты мәселелерді көрсететін мәліметтер бар. Кубада денсаулық сақтау саласының қиындықтары дәрігерлердің төмен жалақысы, нашар ғимараттар, жабдықтармен қамтамасыз етілудің нашарлығы және қажетті дәрі-дәрмектердің жиі болмауы. 2024 жылға қарай Куба өзінің ЖІӨ-нің 11,4%-ын денсаулық сақтау саласына жұмсайды, бұл Латын Америкасының көптеген елдерінен екі есе көп және мың тұрғынына тоғыз дәрігер бар. 2023 жылы бала өлім-жітімі мыңға 4 баладан құралған, бұл бай индустриалды елдердің деңгейіне ұқсас.
Денсаулық сақтау статистикасы
Көрсеткіштер Статистикалық Ақпарат күні Туған кездегі өмір сүру ұзақтығы 79 (жыл) 2012 6022 жастағы өмір сүру ұзақтығы (жыл) 2012 Ұрпақтылық деңгейі 1,4 (балалар/әйел) 2013 Тірі туғандардың саны 107,1 (мың) 2013 Ана өлімі көрсеткіші 80 (әр 100 000 тірі туғанға) 2013 Бес жасқа дейінгілер өлім-жітімі 6 (өлім-жітімі 1000 тірі туғанға) 2013 Өлім-жітімі 95,9 (мың) 2013 АИТВ/СПИД-тен болған өлім-жітімі 2,6 (әр 100 000 халыққа) 2012 Бір адамға шаққандағы денсаулық сақтау шығыстары 2,475 (Intl $) 2014 ДДСҰ-ның барлық статистикасынан алынған денсаулық сақтау шығыстарының жалпы көлемі 11.12014 ЖІӨ-нің %-і. 1957 жылы Кубада әр 100 000 адамға 128 дәрігер мен стоматолог тиесілі еді. Бұл көптеген еуропалық елдермен салыстырмалы және Латын Америкасында ең жоғары деңгейге жетті. 2005 жылы Кубада 100 000 адамға шаққанда 627 дәрігер мен 94 стоматолог бар еді. Сол жылы АҚШ-та 100 000 адамға шаққанда 225 дәрігер мен 54 стоматолог, ал Орталық Америкада 100 000 адамға шаққанда 123 дәрігер мен 30 стоматолог болды. 2005 жылы Куба дәрігерлердің халыққа шаққандағы қатынасы бойынша әлемдегі көшбасшы болды, бұл көрсеткіш Ресей Федерациясындағы 43 және АҚШ-тағы 24 дәрігерге қарағанда 10 000 адамға шаққанда 67 дәрігерге тең. Кубада жоғары деңгейдегі аборттар саны 1980-ші жылдары күрт өсті, бірақ 1999 жылы жартысына дейін азайды және 1970-ші жылдардағы деңгейге дейін төмендеді, яғни 1000 жүктілікке 32,0-ға дейін. Бұл көрсеткіш әлі де Латын Америкасындағы ең жоғары көрсеткіш болып табылады.
All statistics from World Health Organization figures. Cuba had 128 physicians and dentists per 100,000 people in 1957. This was comparable to the levels in many European countries and allegedly the highest in Latin America. In 2005, Cuba had 627 physicians and 94 dentists per 100,000 population. That year the United States had 225 physicians and 54 dentists per 100,000 population; the Central American isthmus had 123 physicians and 30 dentists per 100,000. As of 2005, Cuba became the world leader in the ratio of doctors to population with 67 doctors per 10,000 population as compared with 43 in the Russian Federation and 24 in the United States. Abortion rates, which are high in Cuba, increased dramatically during the 1980s, but had almost halved by 1999 and declined to near 1970s levels of 32.0 per 1000 pregnancies. The rate is still among the highest in Latin America.
Ұрықтық
2022 жылы отбасылық кодекс бойынша референдум өткізілгеннен кейін Кубада ақша алмаспаған жағдайда бала алмастыру заңды болып табылады.
Дәрігерлерді оқыту
Кубаның денсаулық сақтау жүйесі медициналық білім беру жүйесіне байланысты өмір сүреді. Кубада медициналық университет денсаулық сақтау қызметінен бөлек емес, ол жүйе ішінде бар, бұл дамушы әлемнің қалған бөлігінде кең таралған модель. Кубада бұл үлкен ауруханаларға қарағанда көп қауымдық орталықтарды қамтиды. Медицина және медбикелік білім алушылар алғашқы оқу жылынан бастап ұлттық жүйеде, әсіресе ауруханаларда емес, алғашқы медициналық көмек көрсету мекемелерінде оқытушы және тағылымдамадан өтуші болып табылады. Бұл әдіс ауруханалық әдіс емес, жергілікті қоғамда қолданылатын әдіс ретінде қарастырылуда. Бастапқы медициналық көмек, науқаспен алғашқы байланыс деңгейі, идеалдық жағдайда науқастың үйіне және жұмысына жақын орналасқан. Бастапқы медициналық көмек мекемелерінде Кубаның денсаулық сақтау жүйесінің негізгі бөлігі ретінде Куба үкіметінің этикасы мен құндылықтары міндетті түрде оқытылады, содан кейін ғылым мен технология. Кубада әлемдегі ең ірі медициналық университеттердің бірі - Латын Америкасының медицина мектебі бар. 1970-ші жылдары Куба мемлекеті екіжақты қызмет көрсету келісімшарттарын және түрлі ақша табу стратегиясын бастады. 68 елдегі Кубаның миссияларында 25000 Кубалық дәрігер жұмыс істейді. Медициналық топтар Оңтүстік Азиядағы цунами мен 2005 жылғы Кашмир жер сілкінісі сияқты дағдарыстарда жұмыс істеді. Қазіргі уақытта Африканың Оңтүстік Африка, Гамбия, Гвинея-Бисау және Мали сияқты елдерде 2000-ға жуық кубалық дәрігер жұмыс істейді. 1986 жылы Чернобыль атом электр стансасы жарылғаннан бері Украина, Беларусь және Ресейден 20 000-нан астам бала радиациялық аурудан және радиациялық апатпен байланысты психологиялық проблемалардан ем алу үшін Кубаға барған. 2005 жылы Катрина дауылынан зардап шеккендерге жауап ретінде Кастро АҚШ-қа гуманитарлық көмек көрсету үшін 1500 дәрігерден тұратын "бригада" жіберуді ұсынды, бірақ АҚШ оны қабылдамады. Куба қазіргі уақытта Венесуэлаға субсидиялы мұнайға алмасу үшін денсаулық сақтау қызметі мен кадрларын жеткілікті экспорттайды. Бұл елге күніне 100 000 баррельден астам мұнайға айырбастау үшін 30 000-ға жуық медицина қызметкері жіберілді. Operación Milagro (ағылшын тілінде, "Әрекет Керемет") арқылы Куба 2004 жылы көру қабілетін қалпына келтіру үшін тегін операция жасау үшін Кубаға саяхаттайтын көру қабілетін қалпына келтіретін көру қабілетін жоғалтқан венесуэлалықтарға ақы төлей бастады. 200 мыңнан астам венесуэлалық тегін операция жасады.
Денсаулық сақтау туризмі
Кубаға 20 мыңға жуық медициналық туристер келеді, бұл Куба экономикасына жылына 40 миллион доллар табыс әкеледі. Куба 20 жылдан астам уақыт бойы әлемнің түкпір-түкпірінен келген сауықтыру туристеріне қызмет көрсетіп келеді. Елде шетелдіктер мен дипломаттарды емдеу үшін арнайы ауруханалар бөлімдері жұмыс істейді. Шетелдік науқастар Кубаға көзге операция жасау, неврологиялық аурулар, мысалы, көпқабатты склероз және Паркинсон ауруы, косметикалық хирургия, тәуелділікпен емдеу, пигментті ретинит және ортопедия сияқты көптеген ем-домдар үшін саяхаттайды. Аурулардың басым көпшілігі Латын Америкасынан, Еуропадан және Канададан келеді, сонымен қатар америкалықтардың саны да артып келеді. Латын Америкасы мен Кариб бассейні бойынша Экономикалық Комиссияның мәліметінше, 1998 жылы Кубаның денсаулық сақтау саласы жалпы туризмнің 2 пайызын құрады. Бұл табыстардың кейбіреулері қарапайым кубалықтардың денсаулық сақтау саласына аударылады, бірақ бұл трансферттердің көлемі мен маңызы белгісіз және даулы. Ұлттық деңгейдегі бір ауруханада/зерттеу институтында шетелдіктер қатты валютамен төлеген ақшадан көкбауыр хирургиясының бөлімшесінде жаңа ванна бөлмесі салынды; анекдоттық деректер Куба ауруханаларында мұндай жағдай жиі кездесетінін көрсетеді.
Кубалық медициналық маманның шартты түрде босатылу бағдарламасы
Президент Джордж Буш 2006 жылы "Кубалық медициналық кәсіби шарт бойынша босату бағдарламасы" деп аталатын бағдарламаны бастады. Бұл бағдарлама Кубадан тыс жерде қызмет ететін кез келген кубалық дәрігерге саяси баспана және АҚШ-та тұрақты тұрғылықты мәртебесіне ие болуға мүмкіндік берді, егер тек Куба азаматы әлемнің кез келген жеріндегі АҚШ елшілігіне бара алса. Бағдарламаны Обама әкімшілігі АҚШ пен Куба үкіметі арасындағы қарым-қатынасты жылыту мақсатында тоқтатты. 2006 жылдан бері шетелде жұмыс істейтін кубалық дәрігерлердің 7117 өтініші мақұлданды.
Халықаралық медициналық миссиялар
Медициналық қызметтердің сапасы үшін танымал болған Куба денсаулық сақтау жүйесі халықаралық медициналық миссиялар арқылы денсаулық сақтау мамандарын экспорттау бойынша өз әдісін негізінен стратегиялық тұрғыдан қалыптастырды. Бұл миссиялар Кубаға әлемнің әртүрлі аймақтарында, әсіресе денсаулық сақтау жетіспеушілігі бар аймақтарда медициналық қызмет көрсетуге мүмкіндік берді. COVID-19 пандемиясы кезінде медициналық бригадалар 41 аймаққа жіберілді, олар Латын Америкасы, Кариб бассейні, Африка және Еуропа елдерін қамтиды. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл мамандар миллиондаған операцияларды жүргізді және әлемдік денсаулыққа елеулі әсер етті. Санчес 2006 жылдан бері 7000-нан 8000-ға жуық дәрігердің шетелге барып, шетелдік азаматтарға медициналық көмек көрсету үшін "еріктілік" көрсетуі нәтижесінде жасырынған немесе Кубаға қайтып келмегенін жазды. Кубалық дәрігерлер медициналық миссияға көмек көрсету үшін шетелге жіберілсе, денсаулық сақтау саласындағы жалақы соңғы жылдары өскенімен, Кубадағы негізгі тауарлардың бағасына қарағанда әлі де төмен болып саналады. АҚШ үкіметі Кубаға АҚШ компаниялары мен олардың филиалдары инвестицияларына шектеу енгізгендіктен, Куба институттары зерттеулер мен даму серіктестіктеріне кіру мүмкіндігі шектеулі болды, бірақ елеулі дәрі-дәрмектер үшін ерекшеліктер жасалды. 1980 жылдары Куба ғалымдары бактериялық meningitis B штаммына қарсы вакцина жасады, бұл аралдағы ауыр ауруды жойды. Куба вакцинасы бүкіл Латын Америкасында қолданылады. АҚШ-та менингит В ауруының таралуынан кейін, АҚШ-тың Қаржы министрлігі 1999 жылы SmithKline Beecham фармацевтикалық компаниясының американдық еншілес компаниясына АҚШ-та және басқа жерлерде қолдануға арналған вакцинаны әзірлеу туралы келісімге қол қоюға лицензия берді. Молекулалық иммунология орталығы (CIM) рак ауруын емдеуге арналған моноклоналық антидене - нимотузумабты әзірледі. Нимотузумаб - көптеген қатерлі ісіктерде экспрессиясы жоғары эпидермалық өсу факторы рецепторының (EGFR) ингибиторы. Нимотузумаб қазір халықаралық серіктестермен бірге әзірленуде. 2007 жылдың сәуір айында Кубаның ИПВ зерттеулер тобының "New England Journal of Medicine" журналында жазылған мәліметке сәйкес, тропикалық аймақтарда балаларды вакциналауда полиовирусты инактивациялаған (өлтірген) вакцина тиімді болды. Бұл топқа Кубаның Денсаулық сақтау министрлігі, Кури институты, АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары, Пан Америка денсаулық сақтау ұйымы және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы кірді. Бұл маңызды, себебі полиомиелит жиі кездесетін елдерде тірі полиомиелит вирусына қарсы вакцина қолданылуда. Бір елде полиомиелит жойылған кезде, олар тірі вакцинаны қолдануды тоқтатуы керек, өйткені оның қауіпті полиомиелитке айналу қаупі бар. Бірлескен топ полиомиелит жұртшылықтан жойылған кезде, олар қауіпсіз түрде вакцинаны қолдануды ауыстыра алады және қайталап келетін эпидемиялардан қорғалады деп тапты. Куба 1963 жылдан бері полиомиелитке шалдыққан жоқ, бірақ жаппай иммундау науқанын жалғастыруда. COVID-19 пандемиясы кезінде Куба екі COVID-19 вакцинасын әзірледі. Soberana 02 вакцинасын Иранның Пастер институты мен Кубаның эпидемиологиялық зерттеу институтының Финлей институты өндіреді. Абдаланы Кубадағы Генетикалық инженерия және биотехнология орталығы әзірледі.
Мақтау
Кубаның медициналық жүйесі туралы бес кітапты Family Medicine журналына қарап, Уильям Вентерс Кубаның мемлекеттік медициналық жүйесі өте сәтті болды деген қорытындыға келді, негізінен оның отбасылық медицина моделіне байланысты. 2006 жылы BBC-дің Newsnight бағдарламасында Кубаның денсаулық сақтау жүйесі "әлемдегі ең жақсы мемлекеттік қызметтер" сериясының бір бөлігі ретінде көрсетілген. Есепте "Американың экономикалық блокадасының арқасында, сонымен қатар Кубаның өмірін қиындататын таңғажайып ережелер мен ережелердің желісі арқасында экономика өте қиын жағдайда: жан басына шаққандағы ұлттық табыс өте аз, ал ресурстар таңғажайып тығыз. Алайда денсаулық сақтау - ең басты ұлттық басымдық" деп атап өтті. Оның дәрігерлер мен науқастар арасындағы қатынасы Батыс Еуропаның кез келген елдерімен салыстырғанда жоғары. Алайда, оның денсаулық сақтау саласына жұмсалатын шығындар жылына 251 долларды құрайды; бұл Ұлыбританияның оннан бір бөлігін құрайды. Есепте халықтың керемет денсаулығы Кастроның билікте қалуының басты себептерінің бірі болып табылады деп қорытындыланды. 2006 жылы Гэллап ұйымының Коста-Рикадағы филиалы Consultoría Interdisciplinaria en Desarrollo (CID) жүргізген сауалнамада, қала тұрғындарының төрттен үш бөлігі "сендер өз елінің денсаулық сақтау жүйесіне сенім артасыңдар ма?" деген сұраққа оң жауап бергенін анықтады. 2000 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннан "Куба көптеген басқа ұлттардың қызғанышы болуы керек" деп мәлімдеді. "Куба, егер олар дұрыс басымдықтарға назар аударса, өздерінің бар ресурстарымен қаншалықты көп нәрсе жасай алатынын көрсетеді денсаулық, білім және сауаттылық". 2000 жылы Кубаның денсаулық сақтау жүйесін бағалаған үкіметтік емес ұйым Кайзер отбасы қоры Кубаны "алдын алу және медициналық ресурстарды мұқият басқару арқылы бүкіл елдің денсаулығын өзгертуге арналған қоғамдық денсаулық сақтаудың жарқын үлгісі" деп сипаттады. Дүниежүзілік банк президенті Джеймс Вольфенсон да Кубаның денсаулық сақтау жүйесін мақтады 2001 жылы "Куба білім беру мен денсаулық сақтау саласында үлкен жұмыс жасады" деп атап өтті. АҚШ-тың Гаванадағы мүдделер бөлімінің бұрынғы басшысы Уэйн Смит кубалықтардың денсаулық сақтау саласына деген "өте үлкен құлшынысын" атап өтіп, "Кубадағы дәрігерлер такси жүргізушілерін және қонақ үйлерде жұмыс істеушілерді көбірек таба алады, бірақ олар мұны істемейді. Олар өте адал". Нью-Йорктегі Халықаралық ұзақ өмір сүру орталығының президенті, сонымен қатар Пулитцер сыйлығын алған қартаю мәселесі бойынша жазушы Роберт Батлер дәрігерлердің қалай оқытылып жатқанын өз көзімен көру үшін Кубаға барды. Оның айтуынша, Кубада денсаулық сақтаудың кейбір стандарттары жоғары американдық деңгейге жетуінің басты себебі - Куба жүйесінде ерте араласуға баса назар аударылады. Клиникаға бару тегін, ал оның басты мақсаты - ауруды емдеу емес, алдын алу. Сондай-ақ, 2007 жылдың 12 қыркүйегінде Лондонның "Гардиан" газетінде Кубаның денсаулық сақтау жүйесінің жоғары сапалы екені мақталған. 2001 жылы Ұлыбританияның Қоғамдық палатасының денсаулық сақтау жөніндегі комитеті Кубаға барып, "аурудың алдын алуға баса назар аудару" және "қоғамда медицинаны қолдану" негізінде "Куба денсаулық сақтау жүйесінің табысына" құрмет көрсеткен баяндама шығарды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бұрынғы директоры Маргарет Чан басқа елдерге де денсаулық сақтау саласында Кубаның үлгісін ұстануды ұсынды.
Қара нарықтағы денсаулық сақтау
Кейбір дәрі-дәрмектер мен емделу әдістерін табудың қиындығы Кубаның қарқынды дамып келе жатқан қара нарық экономикасында денсаулық сақтау саласының рөлі артуына әкелді, кейде оны "социализм" деп атайды. Кубаның бұрынғы жетекші нейрохирургы және диссидент доктор Хильда Молинаның айтуынша, "емханалардағы дәрігерлер пациенттерге жақсы немесе жылдам қызмет көрсету үшін үстелдің астынан ақы төлеп жатыр". Операциядан тыс рентген сәулелерінің бағасы 50-60 долларға бағаланады. Мұндай "шешеден астындағы төлем" 1970-ші жылдардан басталады, сол кезде кубалықтар денсаулық сақтау саласына көмек алу үшін сыйлықтар мен ұсақ ақшаларды қолданған. 1990 жылдары "Ерекше кезең" деп аталатын қатал экономикалық құлдырау бұл төлемдерді күшейтті. "Доллар экономикасының" пайда болуы, долларды заңдастыру, бұл кейбір кубалықтарды Кубадан тыс туыстарынан доллар алуға итермеледі, бұл кубалықтардың бір класы дәрі-дәрмек пен денсаулық сақтау қызметтерін алуға мүмкіндік алды, олар басқа жағдайда оларға қол жетімді болмас еді.