Кіріспе
Боливариан революциясынан кейін, кең ауқымды вакцинация бағдарламалары және Венесуэланың Әлеуметтік қамсыздандыру институты арқылы ұсынылған төмен бағадағы немесе тегін медициналық көмек, Венесуэланың денсаулық сақтау жүйесін Латын Америкасындағы ең дамығандардың қатарына қойды.
1970 жылдар
Венесуэланың мемлекеттік үкіметтері 1979 жылы бар болғаны бес мекемеде жұмыс істеді, бұл көрсеткіш 1970 жылы шамамен алтымыш аурухананы құрады, себебі Денсаулық сақтау және әлеуметтік көмек министрлігі (MSAS) көптеген ауруханаларды өз басқаруына алды. 1978 жылы, президенттік сайлау өтетін жыл, Венесуэладағы медициналық тауарлардың сатылымы рекордтық деңгейге жетті, бірақ 1979 жылы төмендеді. 1979 жылы Венесуэлада шамамен 250 аурухана болды, олардың көпшілігін (58%) MSAS басқарды. 1970-ші жылдардың соңында Венесуэлада халық санының күрт өсуі және денсаулық сақтау мамандарының жетілмегендігі салдарынан медициналық қызметкерлер мен аурухана төсектерінің тапшылығы байқалды. Мамандар мен төсек-орынның жетіспеушілігі қалың қоныстанған қалалық аймақтарға қарағанда ауылдық жерлерде одан да жоғары болды. 1978 мен 1980 жылдар аралығында Венесуэлада 14 771 дәрігер, 8 805 медбике және 2 804 медбике көмекшісі жұмыс істеді. 1990 жылдары 100 000 адамға шаққандағы өлім-жітім көрсеткіші [жүрек-қан тамырлар жүйесі] ауруларынан 318 адамды, қатерлі ісіктерден 156 адамды, сыртқы факторлардан (суға бату, өзін-өзі зақымдау, зорлық-зомбылық, құлау, жол апаттары және т.б.) 634 адамды, жұқпалы аурулардан (өкпе қабынуы, сифилис, менингит) 1126 адамды және туылмас бұрын пайда болған жағдайлардан 654 адамды құрады.
Боливарлық революция
Боливарлық революциядан кейін және Боливар үкіметінің құрылуынан кейін денсаулық сақтау саласының жақсаруы тегін медициналық мекемелер мен бағдарламаларды орнату және Куба медицина қызметкерлерінің көмегімен үміттендірді. Алайда, Боливариандық үкіметтің денсаулық сақтауға назар аудармауы, денсаулық сақтауға жұмсалатын қаражатты қысқарту және мемлекеттік сыбайлас жемқорлық Венесуэладағы медициналық практикаға кері әсер етті, осының салдарынан алдын алуға болатын өлім-жітімдерге және медицина мамандарының басқа елдерге эмиграциясына әкелді. Венесуэланың импортталған тауарларға тәуелділігі және Уго Чавес бастамасымен енгізілген күрделі валюталық бағамдар 2000-шы жылдардың соңында және 2010-шы жылдарда елдегі дәрі-дәрмек пен медициналық жабдықтардың тапшылығын күшейтті. 2014 жылы Венесуэла экономикасы қиындыққа тап болғанда, елдің денсаулық сақтау жүйесі нашарлады. 2014 жылдың тамызында Венесуэла Латын Америкасында безгек ауруының көбеюі байқалатын жалғыз ел болды. Венесуэлада соңғы 50 жылда безгек ауруының ең көп саны тіркелді, 100 000 венесуэлалықтың 300-і осы ауруға шалдықты. Елдегі медициналық жабдықтардың жетіспеушілігі венесуэлалықтардың емделуіне де кедергі келтірді. ВИЧ/СПИД-ті емдеуге арналған антиретровирустық дәрілердің жетіспеушілігі шамамен 50 000 венесуэлалыққа әсер етті, бұл ВИЧ-пен ауыратын мыңдаған адамның СПИД-ке шалдығуына мүмкіндік берді. Венесуэлалықтар дәрі-дәрмектердің тапшылығына байланысты жаңадан пайда болған чикунгунья вирусын, қанды емізуші масалар арқылы жұғатын қауіпті аурудың белгілерін жеңілдетуге көмектесетін ацетаминофен табудың қиын екенін айтты. 2014 жылдың қыркүйегінде Денсаулық сақтау министрі Нэнси Перес 45 745 денге қызуының жағдайы тіркелгенін мойындады. Чикунгуньямен ауырған венесуэлалықтардың санына қатысты да әртүрлі бағалаулар болды. 2014 жылдың қыркүйегінде Венесуэла үкіметі тек 400-ге жуық венесуэлалықтың чикунгуньямен ауырғанын мәлімдеді. 2015 жылдың тамызында тәуелсіз денсаулық сақтау мониторингілері екі миллионнан астам адамның чикунгуньямен ауырғанын, ал үкімет 36 000 жағдай тіркелгенін хабарлады. 2014 жылдың қазан айында президент Мадуро Ғылым және денсаулық университетін құру жоспарын жариялады және Батыс Африкадағы Эбола вирусы эпидемиясына байланысты Эбола вирусы ауруына қарсы күресті талқылау үшін ALBA отырысын шақырды. Мадуроның президенттік кезеңінде үкімет медициналық қызметкерлерге медициналық жабдықтарды жеткізуге жеткілікті қаражат бөле алмады, дәрігерлер 10 ірі аурухананың 9-ында қажетті жабдықтардың тек 7% ғана бар екенін айтты, ал жеке дәрігерлер 2014 жылы «экономиканың төмендеуінен» оңай емделетін аурулардан қайтыс болатын науқастардың санын «санау мүмкін емес» деді. Көптеген венесуэлалықтар алдын алуға болатын өлімдерден көз жұмды, медицина мамандарының ресурстары шектеулі болды және ондаған жылдар бұрын қолданылған әдістерді пайдаланды. 2014 жылдың ақпанында Каракас университетінің медициналық ауруханасының дәрігерлері 3000-ға жуық адамға операция жасау қажет болғанымен, жабдықтардың жетіспеушілігіне байланысты операция жасауды тоқтатты. 2014 жылдың наурыз айында Венесуэланың ауруханалар мен клиникалар қауымдастығының атқарушы директоры бір айдың ішінде 53 медициналық өнімнің тапшылығы 109-ға дейін өскенін және CADIVI жүйесінің кінәлі екенін түсіндірді, себебі жабдықтардың 86% импортталады, ал жеке сектор ауруханалары жеткізушілерге миллиардтаған доллар қарыз екенін мәлімдеді. 2015 жылдың басында аурухана төсек-орындарының 35% ғана қолжетімді болды және операциялық бөлмелердің 50% жетіспеушілікке байланысты жұмыс істемеді. Сондай-ақ, 2015 жылы Америкада тіркелген барлық безгек жағдайларының 30% Венесуэлада тіркелді (Бразилиядан, халық саны әлдеқайда көп болса да, көп). Венесуэла үкіметінің мәліметінше, 2016 жылы 240 000 адам безгекпен ауырып, бір жылда 76% өсті. 2017 жылдың сәуір айында Венесуэланың денсаулық сақтау министрлігі 2016 жылы аналар өлімі 65%-ға, ал сәбилер өлімі 30%-ға өскенін хабарлады. Безгек ауруының саны да 76%-ға өскені айтылды. Денсаулық сақтау министрі Антониета Капорал 2017 жылы осы деректерді және 2016 жылы нәрестелер мен аналар өлімі мен жұқпалы аурулардың өскенін көрсететін денсаулық статистикасын жариялағаннан кейін Мадуро оны жұмыстан босатып, дәрігердің орнына вице-президент Тарек Эль Айсамиге жақын фармацевт Луис Лопес Чежадеді тағайындады. Бұл жарияланымдар министрліктің веб-сайтынан алынып тасталды және денсаулық сақтау туралы деректер ондаған жылдар бойы жарияланып келгенімен, енді қолжетімді болды. Министрлік екі жылдан бері денсаулық сақтау туралы деректерді жарияламады және одан бері жарияланған жоқ. 2018 жылы Венесуэла азық-түлік пен дәрі-дәрмектердің өте қанағаттандырмас тапшылығынан әрі де зардап шекті. 2019 жылдың наурыз айында The Wall Street Journal «бір кезде Латын Америкасының ең жақсы жүйелерінің бірі болған Венесуэланың денсаулық сақтау жүйесінің құлауы нәрестелер мен аналар өлімінің өсуіне және бұрын жойылған сирек аурулардың қайта оралуына әкелді» деп хабарлады. 2019 жылдың наурыз айында Қызыл Крест өкілдері «денсаулық сақтау жүйесінің құлауы» сарғыш суық ауруы, денге қызуы, безгек және туберкулез сияқты ескі және жойылған сирек аурулардың қайта оралуына және нәрестелер мен аналар өлімінің күрт өсуіне әкелді деп хабарлады. Емделмеген мигранттардың басқа елдерге ауру таратуы мүмкін деген алаңдаушылық болды. Біріккен Ұлттар Ұйымы 2019 жылы 2,8 миллион венесуэлалыққа денсаулық сақтауға мұқтаж екенін, 300 000-ы қатерлі ісік, диабет немесе ВИЧ-тан бір жылдан бері дәрі-дәрмек алмағандықтан өлу қаупінде екенін және дифтерия, безгек, қызылша және туберкулез сияқты алдын алуға болатын аурулар 2019 жылы, сондай-ақ санитарияның нашарлығы мен суға қол жетімсіздігі салдарынан гепатит А да көбейіп бара жатқанын бағалады. 2019 жылдың сәуір айындағы HRW/Johns Hopkins есебі жұқпалы және алдын алуға болатын аурулардың өсуін, сондай-ақ нашар тамақтану, нәрестелер мен аналар өлімі және ВИЧ-тің жеткіліксіз емделуін көрсетті. Инфляция және дәрі-дәрмектердің тапшылығы салдарынан пациенттерден өзімен бірге тамақ, су және сабын, сондай-ақ скальпельдер мен шприцтер сияқты медициналық жабдықтар әкелу сұралады.
2020 жыл
Венесуэла 2020 жылдың 13 наурызында COVID-19 пандемиясының әсеріне ұшырады.
Мемлекеттік және жеке
2008 жылы жекеменшік ауруханалар мен клиникалар және олардың медициналық қызметкерлерінің біліктілігі АҚШ стандарттарына сай келді. Жеке денсаулық сақтау қызметтері қымбатқа түсті және тым тоңғырақ болды. Венесуэла үкіметі жеке ауруханаларды пайдакөрушілікпен айыптады. 2006 мен 2008 жылдар аралығында екі мың дәрігер елден кетіп қалды. Бұған басты себеп – венесуэлалық дәрігерлердің өте төмен жалақысы. Венесуэладағы дәрігердің орташа айлық жалақысы қазіргі экономикалық дағдарыс кезеңінде бар болғаны 6 долларды құрайды.