Кіріспе
Jan Hanuš (2 мамыр 1915 - 30 шілде 2004) - XX ғасырдың танымал композиторы. Оның шығармаларында композицияның барлық санаттары бар, олардың көпшілігі ашық саяси, анти-фашистік және анти-коммунистік сезімдерді білдіреді.
Jan Hanuš (May 2, 1915 – July 30, 2004) was a prolific Czech composer of the 20th century. Almost every category of composition is represented among his works, many of which are overtly political, expressing anti Nazi, anti Fascist and anti Communist sentiments.
Өмірбаян
Хануш 1940 жылы Прага консерваториясында оқып жүргенде, Отакар Жеремиашпен композицияны өз бетінше оқыды. Кейін бизнес-мектепте оқыды, содан кейін бірнеше ірі баспаларда редактор және бас редактор болып жұмыс істеді, соның ішінде F. A. Urbánek & Sons және Panton (Müller 2001). Редактор ретінде ол Антонин Дворжак пен Зденек Фибичтің жинақталған шығармаларының басылымдарын қадағалауда маңызды рөл атқарды, кейінірек ол екеуін де өз шығармаларында, сондай-ақ Леош Яначектің толық шығармаларын да еліктеген (Мюллер 2001). Хануштың алғашқы шығармалары негізінен оның "Жалын" операсында көрсетілгендей, құмарлық, философиялық және патриоттыққа бағытталған. Соғыстан кейінгі алғашқы онжылдықта ұлттық дәстүрге жақын лиризм болды, бірақ елуінші жылдардың соңынан бастап оның шығармаларында драматургияның жаңа үрдісі пайда болды және дәстүрлі классиканы электроникамен біріктіруге дейін жеткен музыкалық экспрессивтік жаңалық пайда болды (прометейдің отшары операсында көрінгендей). Оның еңбектері жетпісінші және сексенінші жылдары оның бұрынғы әсерлерінің бәрін біріктірді. Хануш шығармаларының көп бөлігі чех авторларының, әсіресе Ярослав Сейферттің шығармаларынан (Мюллер 2001). 1989 жылы "Күмілді" революциядан кейін Хануш коммунистік режим берген барлық құрметтерді қайтарып берді. 1999 жылы Вацлав Гавел Ханушты "За zásluhy" медалімен марапаттады. 1950 жылдары Хануш Сланский ісі бойынша сотталған досы Рудольф Марголиусты батыл және ашық қорғады.
Опералар
Жалын, Хануш пен Дж. Покорный мәтіні бойынша опера рапсодиясы, op. 14 (1944) Алтыннан жоғары тұз, Божена Немцованың танымал ертегісі бойынша бес суреттегі балет, op. 28 (1953) Отелло, Шекспирден кейін 7 суреттегі би драмасы, оп. 36 (1955) Екі қожайынның қызметшісі, Голдони комедиясынан кейін 5 суреттегі опера, либретто J. Pokorny, op. 42 (1958) Прометейдің отшары, Эскилдің мотивтері бойынша 3 бөлімдегі опера, либреттосы Ж. Покорный, op. 54 (1961) Бір түннің ертегісі, "Мың бір түн" ертегісі бойынша опера, либреттосы Ж. Покорный, оп. 62 (1961) Лабиринт, Дантедің "Илаһи комедиясының" мотивтері бойынша билік ойланулары, оп. 98 (1980) Құдайым туралы дау, Прологтағы опера және Аристофаннан кейінгі үш сурет, либретто J. Hanuš, op. 105 (1983)
Salt above Gold, Ballet in five pictures after the popular fairy tale by Božena Němcová, op. 28 (1953)
Othello, Dance drama in 7 pictures after Shakespeare, op. 36 (1955)
The Servant of Two Masters, Opera in 5 pictures after the comedy by Goldoni, libretto J. Pokorny, op. 42 (1958)
The Torch of Prometheus, Opera in 3 parts on the motifs of Aeschylus, libretto J. Pokorny, op. 54 (1961)
The Fairy tale of One Night, Opera on the motifs of a fairy tale from A Thousand and one Nights, libretto J. Pokorny, op. 62 (1961)
Labyrinth, Dance meditations on the motifs of Dante's Divine Comedy, op. 98 (1980)
Contention over a Goddess, Opera burlesque in Prologue and three pictures after Aristophanes, libretto J. Hanuš, op. 105 (1983)
Симфониялар
Үлкен оркестр мен альт соло үшін Е мажордағы No 1 симфония, Жакопон да Тодидің Stabat mater тізбегінің мәтініне негізделген, op. 12 (1942) G мажордағы No 2 симфония, оп. 26 (1951) No3 ре минор симфониясы (Дүниелік шындық, досы Рудольф Марголиус есіне арналған), op.38 (1956) No4 симфония, op. 49 (1960) No 5 симфония, оп. 58 (1964) No6 симфония, оп. 92 (1978) Латынның қасиетті мәтіндері бойынша оркестр, аралас хор, сопрано және баритон соло үшін No 7 симфония, op. 116 (1989) " деген мақаласында
Symphony No.2 in G major, op. 26 (1951)
Symphony No.3 in D minor (The World's Truth, dedicated to the memory of his friend Rudolf Margolius), op.38 (1956)
Symphony No.4, op. 49 (1960)
Symphony No.5, op. 58 (1964)
Symphony No.6, op. 92 (1978)
Symphony No.7, for orchestra, mixed choir, soprano and baritone solo on Latin sacred texts, op. 116 (1989)
Оркестрлік шығармалары
Балеттен 1-ші сюита "Алтыннан жоғары тұз" оркестр үшін, оп. 28а (1952) Орган, арфа, тимпан және сыбызғылар үшін концертант симфониясы, op. 31 (1953) Питер және Люсия, Ролландтың Пьер және Люция әңгімесінен кейінгі симфониялық фантазия, оп. 35 (1955) "Отелло" балеті бойынша 1-ші сюита. 36а (1956) балет Отеллодан 2-ші сюита, оп.36б (1956) Галерия Голдони, кіші оркестр және дайындалған фортепиано үшін Partia buffa, оп. 42а (1977) Құпия кернейші, Уитманның тақырыбынан кейін керней солосы мен оркестр үшін овертура, op. 53 (1961) Симфониялық оркестр мен электронды дыбыстар үшін 1-ші сюита, "Прометейден" үзінділер, оп. 54а (1964) Обоэ, арфа және оркестр үшін доппио концерті, op.59 (1965) Үлкен жез оркестр үшін гроссо концерті, op. 71 (1971) Прагалық ноктурндар (Notturni di Praga) камералық оркестр үшін, оп. 75 (1972) Үш очерк, Симфониялық триптих, оп. 86 (1975) оркестр үшін "Лабиринт" балеті бойынша үш Дантеск прелюдиясы, оп. 98a (1983) Оркестр үшін Вариациялар мен коллаждар, оп. 99 (1982) Екі виолончель үшін Passacaglia concertante, Celesta және камералық жіптер, op. 102 (1984) Piccadilly әндерінен төмен ерлер дауысы мен оркестр үшін қосалқы, op. 103 (1984), Хед Марголиус Ковалиге арналған Аристофанның әдетіндегі вариациялар, шағын оркестр мен фортепиано үшін, оп. 105a (1987) Вавилон мұнаралары, оркестр үшін мақтаныш, құлау және танылу туралы симфониялық астарлы әңгіме, оп. 122 (1995) Еулоги, Идиллия оркестр және сопрано солосы үшін бір қимылдағы симфониета Л. Штехликтің сөзіне op. 16 (1945) жыл
Concertante Symphony for organ, harp, timpani and strings, op. 31 (1953)
Peter and Lucia, Symphonic fantasia after the story Pierre et Luce by Rolland, op. 35 (1955)
1st Suite from the ballet Othello, op. 36a (1956)
2nd Suite from the ballet Othello, op.36b (1956)
Galeria Goldoni, Partia buffa for small orchestra and prepared piano, op. 42a (1977)
The Secret Trumpeter, Overture for trumpet solo and orchestra after the theme of Whitman, op. 53 (1961)
Fragments from Prometheia, 1st Suite for symphonic orchestra and electronic sounds, op. 54a (1964)
Concerto doppio for oboe, harp and orchestra, op.59 (1965)
Concerto grosso for large brass orchestra, op. 71 (1971)
Prague Nocturnes (Notturni di Praga) for chamber orchestra, op. 75 (1972)
Three Essays, Symphonic triptych, op. 86 (1975)
Three Dantesque Preludes from the ballet Labyrinth for orchestra, op. 98a (1983)
Variations and Collages for orchestra, op. 99 (1982)
Passacaglia concertante for two violoncellos, celesta and chamber strings, op. 102 (1984)
Umbrella from Piccadilly songs for low male voice and orchestra, op. 103 (1984), dedicated to Heda Margolius Kovály
Variations in the Manner of Aristophanes, for small orchestra and piano, op. 105a (1987)
Towers of Babylon, symphonic parable about pride, fall and recognition for orchestra, op. 122 (1995)
Eulogy, Idyll one movement sinfonietta for orchestra and soprano solo to words by Ladislav Stehlik, op. 16 (1945)
Жеке және оркестрлік шығармалар
Скрипка мен оркестр үшін концерт, оп. 112 (1986) Виолончель мен оркестр үшін Концерт Фантазия, оп. 117 (1990) " деген мақалада көрсетілген .
Concerto fantasia for violoncello and orchestra, op. 117 (1990)
Камералық музыка
Виола мен фортепиано үшін сонатина, Оп.37 (1956) Виолончель немесе виола соло үшін диптикс, Оп.115 (1988 1989)
Diptych for cello or viola solo, Op.115 (1988–1989)