Кіріспе

1299 жыл - Моңғолдар мен мамлюктер арасындағы қақтығыс. Уәди әл-Хазнадар шайқасы, сондай-ақ Хомс үшінші шайқасы деп аталады.

Өмірбаян

1260 жылы Хулагу хан Таяу Шығысты Палестинаға басып кірді. Мысырды жаулап алуды жалғастыра алмастан, ол Моңғолияға қайта шақырылды. Ол генерал Китбуканың қол астында екі туменді (20 000 адам) қалдырды. Бұл әскер Айн-Джалут шайқасында жеңілді және монғолдар Палестина мен Сириядан қуылды. Хулагу басқа күшпен оралды, бірақ оның басып кіруі Алтын Ордадан туған ағасы Берке (Ислам дінін қабылдаған) құпия түрде мамлюктермен одақтасып, Кавказда азаматтық соғыс бастағаннан кейін тұрақты түрде кешіктірілді. Левантты қайтадан басып алғаннан кейін, мамлюктер Арменияның Киликия патшалығына және Рум Сәлжұқ сұлтанына, монғолдардың екі протекторатына шабуыл жасады, бірақ олар жеңілді, оларды Сирияға қайтаруға мәжбүр етті. 1299 жылы, Хомс екінші шайқасында Сириядағы соңғы монғол жеңілісінен кейін 20 жылдай өткен соң, Газан хан мен монғолдар, грузиндер мен армяндар әскері Евфрат өзенінен (мамлюк Ильханидтер шекарасы) өтіп, Алеппоны басып алды. Моғол әскері солтүстіктегі Хомстан бірнеше шақырымға дейін оңтүстікке қарай жүрді. Сол кезде Сирияда болған Мысыр сұлтаны Әл-Насыр Мұхаммед 20 000 - 30 000 мамлюктерден тұратын әскермен (басқа деректерге сәйкес, көбірек) Дамаскіден солтүстікке қарай жүріп, 1299 жылы 22 желтоқсанда таңғы сағат 5-те Хомстың солтүстік-шығысында монғолдармен кездескенше, екі-үш араб фарсах (69 миль) аралығында болды.

Салдары

Мамлюк әскері оңтүстікке қарай Дамаскке қарай қашып кетті. Алайда жол жүрісімен олар 12000 маронит пен друз садақшыларының қатарынан қашып жүрді. Мұнан кейін генерал Мулайдың қол астындағы бір топ моңғолдар Газанның негізгі күшінен бөлініп, мамлюктерді Газаға дейін қуып, оларды Мысырға итеріп жіберді. "Ұлы жеңіске" қол жеткіздік деп есептеген монғолдар оңтүстікке қарай Дамаскіге дейін жорығын жалғастырды. Көп ұзамай қала тоналып, оның бекінісі қоршауға алынды. Моғол жеңісінің арқасында христиандықтардың біріккен күш-жігері болмағандықтан, мамлюктер көп ұзамай Сирия мен Палестинаны қайтадан иеленді. Грузия мен Армения әскерлерінің осы жорыққа қатысуы Батыс христиан крест жорықтарына қатысы жоқ еді. Вади әл-Хазнадар шайқасынан кейін монғолдар Палестинаға қарай алға жылжи берді, ақырында Иерусалимге жетті. Кішкентай шабуылдаушылар тобы Палестинаның барлық жерінде Газаға дейін шабуыл жасады, содан кейін 1300 жылы монғол армиясы ат азығына мұқтаж болғандықтан және Шағатай хандығының шабуылдауын теріске шығару үшін кері шегінді.