Кіріспе
Сомерсеттегі өзен, Англия Брю өзенінің бастауы Сомерсеттегі Бруэм еншісінде, Англияда, және теңізге батысқа қарай Бернхэм-онда жетеді. Ол бастапқыда Гластонбериден теңізге басқа бағытпен жүрді, бірақ оны 12-ші ғасырда Гластонбери абатшылығы өзгертті. Өзен су тасқынына ұшыраған төменгі аймақтағы судың маңызды дренаждық жолы болып табылады, оны адам ғасырлар бойы риндар, арналар, жасанды өзендер мен шлюздер арқылы басқаруға тырысады. Брю алқабының тірі ландшафты - Сомерсет тегіс жерлері мен Моорс негізінде жасалған және Сомерсет жабайы табиғат қоры басқаратын экологиялық қорғау жобасы. Өзендікте бірнеше ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жерлер бар, соның ішінде Вестхей Мур, Шапвик Хит және Шапвик Мур. Бұл аймақтың көп бөлігі Сомерсет теңізінің алабында торф өндірудің орталығы болды. Брю алқабының тірі ландшафты жобасы 2009 жылдың қаңтар айында басталды. Мақсаты - климаттың өзгеруіне қарамастан, өзін-өзі ұстап тұру, сонымен бірге фермерлер мен басқа жер иелерінің өз жерлерін тиімді пайдалануын қамтамасыз ету. Бұл - Ұлыбританиядағы ландшафт масштабтарын сақтау жобаларының бірі.
The River Brue originates in the parish of Brewham in Somerset, England, and reaches the sea some west at Burnham on Sea. It originally took a different route from Glastonbury to the sea, but this was changed by Glastonbury Abbey in the twelfth century. The river provides an important drainage route for water from a low lying area which is prone to flooding which man has tried to manage through rhynes, canals, artificial rivers and sluices for centuries. The Brue Valley Living Landscape is an ecological conservation project based on the Somerset Levels and Moors and managed by the Somerset Wildlife Trust. The valley includes several Sites of Special Scientific Interest including Westhay Moor, Shapwick Heath and Shapwick Moor. Much of the area has been at the centre of peat extraction on the Somerset Levels. The Brue Valley Living Landscape project commenced in January 2009 to restore and reconnect habitat that will support wildlife. The aim is to be able to sustain itself in the face of climate change while guaranteeing farmers and other landowners can continue to use their land profitably. It is one of an increasing number of landscape scale conservation projects in the UK.
Курс
Брю өзені су жиналатын аймақтың оңтүстік-батысындағы төбелерден басталады, Дорсет шекарасына жақын. Осы төбелер - Уильи өзені мен Дорсет Стоурының ағысы ағып жатқан ағыстар ағысы. Ол тар аңғарда тез төмендеп, Брутоннан кейін Питт өзені қосылатын жерге дейін төмендейді. Бұл жерде ол Касл Кэри мен Альхэмптон арасындағы кең, жазық аңғар арқылы бұрылысты жолмен өтеді. Балтонсбороға жеткен кезде ол теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және айналадағы ауылдар көптеген риндар арқылы оған құйылады. Ол Гластонбериден өтеді, онда жақын маңдағы Стрит ауылымен табиғи шекара ретінде әрекет етеді, Сомерсет деңгейлері арқылы және Паррет өзеніне дейін суға құйылғанға дейін негізінен жасанды арнада ағады. Оған Солтүстік дренаж, Уайтс өзені (Шеппи өзенінің суын алатын), Криппс өзені (оны Хантспилл өзеніне жалғастыратын жасанды арна) және көптеген дренаждық риндар қосылады. Ол Акс өзеніне бірнеше арна арқылы қосылады, олар шлюздер арқылы бақыланады. Ол Highbridge қаласындағы New Clyce Bridge шлюзінің астында орналасқан. Bow Bridge - 15 ғасырдағы Плокс, Брутон қаласындағы Брю өзенінен өтетін Packhorse көпірі. Бұл I дәрежелі ғимарат және ескерткіш. Көпір бұрынғы Брутон абатшылығы мен оның Жоғары көшедегі сотының арасындағы байланыс ретінде салынған болуы мүмкін. Брю өзенінің су тасқыны ұзақ уақыттан бері орын алып келеді. Оның төменгі ағысы теңіз деңгейіне жақын, ал Брутоннан жоғары өзен бір аймақты тік және тар аңғарға құяды. 1984 жылы қаладан жоғары қорғаныс бөгеті салынды. Өзендікте бірнеше ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жерлер бар, соның ішінде Вестхей Мур, Шапвик Хит және Шапвик Мур. Бұл аймақтың көп бөлігі Сомерсет теңізінің алабында торф өндірудің орталығы болды. Сомерсет деңгейінде, әсіресе Брю өзені аңғарында, топырақтан жасалған кең аумақтар, мұздықтар ерігеннен кейін, Квартер кезеңінде орналастырылған. Моорлардан торфты өндіру Рим дәуірінде басталғаны белгілі, және ол Нивельдер алғаш рет сусыздалғаннан бері жүргізіліп келеді. Сомерсет Моорс жерінде бұршақ өндіру әлі күнге дейін жалғасуда, бірақ әлдеқайда азайды.
Тарих
Бұл аймақ неолиттен бері адамдар қамыс батпақтарын табиғи ресурстары үшін пайдаланып, Sweet және Post Tracks сияқты ағаш жолдарды салуға кіріскен кезде мекендегендігі белгілі. Sweet Track 1970 жылы оны ашқан торф қазушының есімімен аталған және б.з.б. 3800-жылдарға жататын, әлемдегі ең көне ағаш жол, бір кездері әлемдегі ең көне инженерлік жол деп саналған. Жол б.з.д. 4 мыңжылдықтың басында Вестхай аралы мен Брю өзеніне жақын Шапвиктегі биік жердің арасында салынған. Жақын жерде ұқсас жолдардың қалдықтары табылды, олар Торф батпағындағы елді мекендерді, соның ішінде Хонигор, Эбботтс Вэй, Беллс, Бейкерс, Вестхай және Нидонс жолдарын байланыстырады. Levels Ұлыбританиядағы ең жақсы сақталған тарихқа дейінгі ауылды қамтиды, 1892 жылы Артур Буллейд оны 14 дөңгелек үйде тұратын 200-ге жуық адам мекендеген және бұта, қоңыр, үйінді және балшықпен толтырылған жасанды ағаштан жасалған іргетасқа салынған. Роман-британ дәуірінде бұл аңғар тұз өндіру орны болған. Сол кезде Брю Гластонбери орналасқан төбелі жердің оңтүстігінде көл құрды. Аңыз бойынша бұл көл Артурдың аңызына сәйкес, көл ханымының мекені ретінде ұсынылған жерлердің бірі. Pomparles Bridge осы көлдің батыс шетінде тұрды, ол Гластонбериді оңтүстіктен қорғады, және бұл жерде сэр Бедивер король Артур Камлан шайқасында құлағаннан кейін Экскалибурды суға лақтырып жіберді деп болжанады. Джон Лиланд XVI ғасырда көпірдің төрт аркасы бар екенін атап өтті, ал В. Фелпс 1839 жылғы суретте тек екі аркасы бар екенін айтты, біреуі тік, мүмкін XIV немесе XV ғасырдан, ал екіншісі дөңгелек. 1912 жылы қазба жұмыстары кезінде 12 ғасырдың жұмысы деп саналатын екінші дөңгелек арканың қалдықтары табылды. Қазіргі бетон аркалы көпір 1911 жылы салынып, 1972 жылы кеңейтілген. Ол Брю арқылы А39 жолын алып өтеді.
Жолды өзгерту
13 ғасырдан бұрын Highbridge теңізге тікелей жолды Westhay маңындағы қиыршық тас пен шорма бұғаттары бұғаттаған. Өзен ағысы Glastonbury-ді оңтүстіктен, батыс жағы (Беккери арқылы) айналасында, содан кейін солтүстікке қарай Бледнидің солтүстігінде Бледни өзеніне қосылу үшін Wedmore Wookey Hills-тегі Panborough Bleadney ойығы арқылы айналдырды. Бұл жол Гластонбери абатшылығының қызметкерлеріне шеттегі иеліктерінен абатшылыққа өнім тасымалдауды қиындатты, ал Акс өзенінің аңғары су тасқыны кезінде оны Гластонберидің өзін су басу үшін қолдады. 1230 және 1250 жылдар аралығында батысқа қарай Меар тоғанына, солтүстіктегі Меарға және батысқа қарай Марк Мурға жаңа арна салынды. Содан кейін ол екі арнаға бөлінді, біреуі Пилроу кесіліп, Марк арқылы солтүстікке қарай ағып, Эдингворттың маңында балтамен қосылды, ал екіншісі Highbridge теңізге тікелей батысқа қарай. Монастырлық дәуірде өзеннің төменгі ағысында бірнеше балық бөгеттері болған. Олар ауларды немесе себеттерді қолданды, балық аулау құқығы Бат пен Уэллс епискобы мен Гластонбери абысына тиесілі болды.
Дренажды жақсарту
1774 және 1797 жылдар аралығында Брю аңғарында Полден мен Уэдмордың арасында бірнеше қоршаулар жасалды. 1794 жылы жыл сайынғы су тасқыны Брю аңғарының бүкіл бөлігін басып кетті. Каналдар комиссияларының жұмысы 1801 жылғы Брю дренаж актісіне әкелді, ол Хайбридж мен Крипп көпіріндегі бөлімдерді түзетуге және Солтүстік және Оңтүстік дренаждар сияқты жаңа қоректендіру арналарын салуға мүмкіндік берді. 1803 жылы 1485 жылға дейін салынған Хайбридждегі клейс ауыстырылып, өзеннен төмен қарай жылжытылды. Брутонның айналасындағы аймақ ғасырлар бойы азап шекті. Ең алғашқы зақымдану 1768 жылы, өзен өте тез көтерілгеннен кейін тас көпір қираған кезде болған. Бір сыраханада өзеннің қалыпты деңгейінен 6 метр жоғары су белгісі қалдырылды. 1982 жылы қалада су тасқыны орын алды, нәтижесінде 1984 жылы қаладан жоғары қорғаныс бөгеті салынды.
XIX, XX және XXI ғасырлар
Брю өзенінің сағасында римдіктер мен саксондықтар кезінде кең порт болған, орта ғасырларда ол топыраққа айналды. Ол 17-18 ғасырларда кішкентай порт ретінде қайтадан пайдаланылды, ал 1833 жылы өзенде Хайбридж порты ресми түрде ашылды. 1904 жылы өзен сағасының Хантспил жағында жаңа кемежай, Клайс-Уорф деп аталады, ол көмірді импорттау және кірпіш пен плитка мен ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттау үшін пайдаланылды. Порт 1949 жылы жабылды. XIX ғасырдың басында салынған Гальтон каналы мен Браун каналы да өзенге қосылған. Гластонбери каналы Брю өзенінің ағысын Хайбриджден Крипп көпіріне дейін және Оңтүстік дренаның бір бөлігін Ашкотт бұрышына дейін пайдаланды. Ол The Glastonbury Navigation & Canal Company компаниясымен жұмыс істеді. Оның көп бөлігі 1854 жылы, темір жол салынғанда, навигация ретінде тасталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Брю GHQ Line құрамына қосылды және өзен бойында көптеген пиллбокстар салынды. Брутонға жақын жердегі Питкомбтегі Гантс Милл - бұл сулы диірмен, ол әлі күнге дейін ірі қара мал азығын өңдеу үшін қолданылады. Жақында бұл жерге гидроэлектр турбинасы орнатылды. Бұл жерде 13 ғасырдан бері диірмен болған, бірақ қазіргі ғимарат 1810 жылы салынған. 1997 жылғы жазғы су тасқынынан кейін және 1999-2000 жылғы ұзақ су тасқынынан кейін Паррет бассейнінің жобасы құрылды, ол ішінара Еуропалық Одақтың Өңірлік даму қорынан қаржыландырылды. 30 ұйым, соның ішінде Британдық су жолдары, Ауылдық Англияны қорғау жөніндегі науқан, Ауылдық агенттік, Қоршаған орта, азық-түлік және ауыл шаруашылығы істері департаменті, Қоршаған орта агенттігі, Кингс Седгеммор және Кэри Вэйл ішкі дренаждық кеңесі (қазіргі Паррет ішкі дренаждық кеңесіне кіреді), Levels and Moors серіктестігі, Ұлттық фермерлер одағы, Седгеммор, Сомерсет округі кеңесі, Оңтүстік Сомерсет аудандық кеңесі, Таунтон Дине және Уэссекс су. Олар су тасқынының зиянды әсерін азайтуға айтарлықтай үлес қосатын он екі аймаққа бағытталған. Бұл жобаларға егістік жерлерді қайта өңдеу, дамыған аймақтардан жаңбыр суын ағызуды бақылау үшін тұрақты дренаждық жүйелерді (СДС) қабылдау, суды бұрғылау, өзен жағалауларын көтеру және сорғылау қондырғыларын жақсарту жатады. Сонымен қатар, орманның су басуды азайтудағы ықтимал тиімді әсері туралы қосымша зерттеулер жүргізілді. 2013-14 жылғы қысқы су тасқыны кезінде Сомерсет деңгейлерінде Брю өзені жаңа жылда, дауыл мен дауыл кезінде, көптеген тұрғындар Қоршаған орта агенттігін өзенді дренаждауды қайта бастауды сұрады. 2014 жылғы 24 қаңтарда Сомерсет Моорс жерін су басуы жалғасып жатқандықтан және 201314 жылғы Ұлыбританиядағы қысқы дауылдардың бір бөлігі ретінде жаңа жауын-шашын болжауын ескере отырып, Сомерсет округтік кеңесі де, Седжмур аудандық кеңесі де 2004 жылғы Азаматтық төтенше жағдайлар туралы заңда айқындалғандай, ірі оқиға деп жариялады. Осы уақытта бір айдан астам уақыт бойы су астында қалған ауыл шаруашылығы жерлерімен бірге Нортмур Грин, көбінесе Мурланд деп аталатын, қатты зардап шекті. Қаңтар айының соңында ауыл шаруашылығы жерлерінің, соның ішінде Солтүстік Моор, Карри және Хей Моорс және Грейлейк, бір айдан астам уақыттан бері су астында болды. 20 мың құм қаптары дайын болған кезде. 600-ден астам үйді су басты.
Гидрология және су сапасы
Брутон бөгеті - өзеннің бастауына жақын орналасқан өлшеу стансасында өзеннің қалыпты деңгейі 2007 жылы ең жоғары деңгеймен тіркелген. Брутон қаласында Брутон хирургиясында қалыпты деңгей және одан әрі төменгі ағыста Ловингтонда қалыпты деңгей және одан әрі төменгі ағыстағы бақылау станциясы Клайс-Холл көшесіне жақын жерде қалыпты диапазонды тіркейді және су сапасын бақылау мақсатында Брю және Акс бірге қарастырылады. 2013 жылы 19 су айдынының сапасы орташа деп танылды, оның екеуі нашар, ал төртеуі жақсы. Судың сапасына ең көп әсер ететін фактор ауыл шаруашылығы мен ауылдық жерлерді басқару болып табылады. Көлік, өнеркәсіп және өндіріс салалары да әсер етеді.
For the purposes of monitoring of water quality the Brue and Axe are considered together. In 2013 19 water bodies within the area were considered to have moderate water quality with two being poor and four good quality. Agriculture and rural land management is the largest factor affecting water quality followed by the water industry. Transport, industry and manufacturing also have an effect.
Экология
Брю алқабының тірі ландшафты - Сомерсет жабайы табиғат қоры басқаратын Ұлыбританияның қорғау жобасы. Жоба 2009 жылдың қаңтар айында басталды және оның мақсаты - тіршілік ортасын қалпына келтіру. Оның мақсаты - климаттың өзгеруіне қарамастан, жануарлар дүниесінің өмір сүруіне көмектесу, сонымен бірге фермерлер мен басқа жер иелерінің өз жерлерін тиімді пайдалануын қамтамасыз ету. Бұл - Ұлыбританиядағы ландшафт масштабтарын сақтау жобаларының бірі. Жобаның аумағы шамамен Брю өзенінің су тасқынынан басталып, Гластонбериден шығысқа қарай, батыста Кэткотт, Эдингтон және Чилтон Мурс СССИ-ден асып түседі. Жобалық аумақтың төрттен бір бөлігі ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жерлер (SSSI), ерекше қорғалатын аймақтар (SPA) және Рамсар аймағы болып табылады. Жоба аумағы Сомерсет тегіс жерлері мен Моорс арнайы қорғалатын аймағының жартысына жуығын құрайды. Бұл аймаққа Сомерсет жабайы табиғат қоры, Табиғи Англия, Соколь мен Буран қоры және Құстарды қорғау жөніндегі корольдік қоғам сияқты ұйымдар қорғауға арналған жерлер кіреді. Бұларға Шапвик Хит ұлттық табиғи қорығы, Вестхай Мур, Кэткотт Лоуз ұлттық табиғи қорығы, Хам Уолл және Шапвик Мур жатады. Жоба аумағында 25 ескерткіш және 746 тарихи қоршаған орта туралы жазба бар, оның ішінде Гластонбери көлінің ауылы мен Свитт Трек сияқты халықаралық маңызды орындар бар. Сомерсет тегіс жерлері мен Моорс туралы зерттеулер ылғалды жерлердің табиғи және адам тарихы туралы түсінік алу үшін маңызды болды. Жоба тек Сомерсет Моорс аймағының шөптесін топырағына негізделген. Ол батыс деңгейлердегі теңіз балшықты топырақтарға тарамайды. Жоба олардың негізгі мақсаттарын белгіледі. Бұған Брю алқабындағы карталар мен зерттеулер, жергілікті билік, фермерлер, табиғатты қорғау саласы және басқа да мүдделі қауым мүшелерімен бірлесіп, ортақ жергілікті көзқарас қалыптастыру кіреді. Бұл жоба жергілікті экономика мен ауыл шаруашылығының игілігін тигізіп, маңызды мекендердің үлкен және жақсы байланысқан жерлерін құруға мүмкіндік береді деп күтілуде. Жобаға Еуропалық өңірлік даму қорынан (WAVE жобасы арқылы), Natural England Wetland Vision және Viridor Credits схемасынан қаржы бөлінді. Жобаның мақсаттарының бірі - қамыс, жайылымдық батпақ, алап, көтерілген батпақ, жазық дала, қызғылт шөп, шөптесін жайылымдар мен ылғалды орманды жерлерді қорғау, қалпына келтіру және құру. Бұл жобадан пайда көретін қорғау мәселесі бар (Ұлыбританияның биологиялық әртүрлілік жөніндегі іс-қимыл жоспарының басымдыққа ие түрлері) өсімдіктер: бөлінген сазан (Carex divisa), ағылшын жабысқақ көзқарас (Euphrasia anglica), үлкен су паршнипі (Sium latifolium), кіші көбелек орхидеясы (Platanthera bifolia), батпақ тігіс (Stellaria palustris) және түтікше су тамшы (Oenanthe fistulosa). Флора омыртқасыздардың бірнеше түріне тіршілік ортасын қамтамасыз етеді. Бұларға аргенталық және сабельді шыбын (Rheumaptera hastata) және тар шекаралы аралық шыбын (Hemaris tityus) сияқты шыбын-шіркейлер жатады. Көпшілікке кішкентай көкпар (Coenonympha pamphilus), жемшікпен шектелген фритиллар (Boloria euphrosyne) және кішкентай жемшікпен шектелген фритиллар (Boloria selene) жатады. Өзенде кездесетін кеміргіштердің қатарына кіші күміс су кеміргіші (Hydrochara caraboides) және бір саңылаулы суға секіру кеміргіші (Bidessus unistriatus) жатады. Сонымен қатар, көк шыршалы шаяндар (Segmentina nitida) және қаққыр бал аралары (Bombus sylvarum) бар. Брю өзені мен оның қосалқы өзендері Еуропалық бақалардың (Ангилья ангилья) популяциясын қамтамасыз етеді. Табылған бауырымен жорғалаушылар арасында еуропалық жылан (Vipera berus) және шөпті жылан (Natrix natrix) бар. Көптеген құс түрлері: Бевиктің қарлығашы (Cygnus columbianus bewickii), Еуразиялық ащы (Botaurus stellaris), Еуразиялық бұқа (Pyrrhula pyrrhula), * Еуразиялық жабайы құс (Anas penelope), Еуропалық шырша (Sturnus vulgaris), Гадвал (Anas strepera), Шарап (Locustella naevia), Құршақ (Circus cyaneus), Үй құсқыры (Passer domesticus), Линнет (Carduelis cannabina), Саздық (Circus aeruginosus), Саздық (Poecile palustris), Балық (Falco columbarius), Солтүстік қанаты (Vanellus vanellus), Балық (Falco peregrineus), Қазық (Ezaeri schoeniclus), Қысқа құлақты құс (Amelious), Жалын (Alameus), Көк (Thrus throvella), Арық (Thrus arvensus), Арық (Acelimus), Арық (Acelimus) және сары (Poecileus citrinus) Емшекті жануарлар түрлеріне қоңыр қоян (Lepus europaeus), Еуразиялық егін тышқан (Micromys minutus), Еуропалық семіргіш (Lutra lutra) және су құйрығы (Arvicola terrestris) жатады.
Демалыс
Балықшылар 200-ден астам шұбарды табады, оның ішінде шұбар, шұбар, шұбар, шұбар, шұбар, шұбар, шұбар, шұбар және шұбар бар. Жоғарғы ағысында көкбалық бар. Өзен бойында каноэ жүруге жарамды бірнеше кіру нүктелері бар, ал өзен Брутонға дейін, бірақ Батыс Лидфордтан жоғары жақында жаңбырдан кейін ғана жүзілді. Өзеннің көптеген бөліктерінде қоғамдық жаяу жүргін жолдары бар. Өзеннің кейбір жерлері де құрғақ суға шомылу үшін қолайлы.
Темір жолға кіру
Highbridge және Burnham темір жол станциясы кіруді қамтамасыз етеді. Тағы 2 миль (3 км) батысқа қарай, негізінен Брю өзенінің бойында, бұрынғы S&DJR кеңейту жолының шамамен тегіс жолын ұстанған, саяхатшыны Бурнхэм-о-Сиге алып барады.