Кіріспе
Авторға негізделген ойдан шығарылған кейіпкер – әдеби тәсіл ретінде авторлық суррогат (кейде автор аватары деп те аталады) – авторына ұқсас ойдан шығарылған тұлға. Бұл кейіпкер басқа есіммен жасырынуы мүмкін, немесе авторға өте жақын, тіпті сол есіммен берілуі де мүмкін. Кейбір авторлар философиялық немесе саяси көзқарастарын көркемдеу үшін авторлық суррогаттарды пайдаланады. Авторлар өздерінің туындыларына өздерінің атын қолданып енуі де мүмкін.
As a literary technique, an author surrogate (also called an author avatar) is a fictional character based on the author. The author surrogate may be disguised, with a different name, or the author surrogate may be quite close to the author, with the same name. Some authors use author surrogates to express philosophical or political views in the narrative. Authors may also insert themselves under their own name into their works.
Көркем әдебиет
Көбінесе автордың орнын басатын кейіпкер бас кейіпкермен және/немесе басты рөлдегі тұлғамен бірдей болады, сондай-ақ ол көбінесе баяндаушы болып табылады. Мысалы, автордың орнындағы тұлға саяси айқай-шуды жеткізуші, автордың сенімдерін білдіруші немесе басқа кейіпкерлердің күшті және әлсіз жақтарын баяндап, осылайша автордың аталған кейіпкерлер туралы пікірін тікелей жеткізетін болуы мүмкін. Философтар мен жазушылар өздерінің жеке ұстанымдарын білдіру үшін автордың орнын басатын тұлғаларды қолданады, әсіресе егер олар кеңінен танымал болмаса немесе қалыптасқан көзқарастарға қайшы келсе. Британ жазушысы Дэвид Юм «Табиғат діні туралы диалогтарда» автордың орнына «Филонды» пайдаланды. Филонус ирландиялық философ Джордж Берклидің «Хилас пен Филонус арасындағы үш диалог» атты еңбегінде автордың орнындағы тұлға болды. Романшы Майкл Крайтон өзінің кейіпкері Иан Малкольмды «Юралық парк» романындағы апатты жүйелік қателік туралы ойларын білдіру үшін пайдаланды. Бәлкім, ең танымал философиялық автордың орнындағы тұлға – Платонның жазбаларындағы Сократ. Автордың орнын басатын тұлғаның өмірі автордың өміріне өте ұқсас болуы мүмкін. Оның авторы сияқты Питер Марлоу – Джеймс Клавеллдің романдарындағы кейіпкер – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтармен тұтқын ретінде болған тәжірибесі туралы жазды, Голливуд сценарисі болды және Гонконгқа барып, оның сауда компаниялары туралы кітапты зерттеді. Көптеген әңгімелерде автордың орнында жазушы болады, себебі автор әдетте басқа кейіпкерлерге қарағанда әлдеқайда көп дәрежеде өзін танытатын бір кейіпкерді (негізгі немесе екіншілік) көрсете алады. Бұл автордың реалистік бейнесі (Жануарлар фермасындағы Бенджамин) немесе автордың теріс (Вуди Аллен өзінің көптеген фильмдерінде) немесе оң бейнесі түрінде болуы мүмкін. Стив Гербер өзінің соңғы санында ғаламды құтқарып жатқанын бейнеледі «Адам нәрсе» комиксі үшін Marvel Comics, ал Крис Клермонт та солай істеді, бірақ Гербердің әрекеті пассивті болды, ал Клермонт оны қысқаша титулдық кейіпкермен біріктірді. Екі жағдайда да авторлардың басқа кейіпкерлері болды, олар дәстүрлі автордың орнындағы тұлғалар – Ричард Рори мен Джон Далтри. «Animal Man» комиксінде Грант Моррисон басты кейіпкердің әрекеттерін басқаратын автор ретінде көрінеді. Мысалы, ол Бадди Бейкерге келесі жазушы оны ет жеуге мәжбүр етуі мүмкін екенін айтады (бұл шын мәнінде орын алды, ерекше жағдайларда), ал Бадди: «Бірақ мен ет жемеймін», – дейді, оған Моррисон: «Жоқ, мен де ет жемеймін», – деп жауап береді. Колумбиялық жазушы және Нобель сыйлығының лауреаты Габриэль Гарсия Маркес өзінің «Жүз жылдық жалғыздық» кітабының соңында кішігірім кейіпкер ретінде көрінеді.
Жарықшылар фантастикасы
Фанфикшн сыншылары "Мэри Сью" терминін автордың идеалданған өзінің орнына қойылған кейіпкерін білдіру үшін қалыптастырды. "Мэри Сью" терминінің өзін-өзі идеалдауға құмарлықпен жазуды құрал ретінде пайдаланатын автордың клишесін еске түсіретіні айтылады, нәтижесінде кейіпкер тым қабілетті немесе мінсіз болып, шынайылықтан алыстайды. Еркек авторлардың өзінің орнына кейде "Марти Стю" немесе "Гэри Стю" сияқты аттар қолданылады. Фанфикшнде автордың өзінің орнына қойылған кейіпкерін көбінесе "өзін енгізу" деп атайды.
Басқа қолданыстар
Бұл өрнек басқа мағынада да қолданылған, яғни көп авторлық құжаттың негізгі авторы.