Кіріспе

Ронде (немесе Роенде) – Данияның солтүстік Еуропасындағы Ютландия түбегінің оңтүстік бөлігінде орналасқан қала. Ол Данияның екінші ірі қаласы Орхустың солтүстік шетінен солтүстік-шығысқа қарай 23 шақырым қашықтықта жатыр. Ронде Орхус қаласына шағын қала ретінде қызмет етеді, солтүстіктен Орхусқа қарай автомагистраль салынған. Ронде Орхус пен Орхус әуежайының арасында орналасқан, әуежайға дейін 12 шақырымдық жол бар. Ронде Орхус шығанағына көрінетін төбелі жерде орналасқан, шығанақ пен Наппедам маринасына дейін 2,5 шақырым қашықтықта. Жүзуге қолайлы ең жақын құмды жағажай Фелле-Страндта, Рондеден 3,4 шақырым жерде. 2023 жылғы 1 қаңтарда Рондеде 3 295 адам тұрады. Ронде Сидджурс муниципалитетіне қарасты. Сидджурс муниципалитетінің әкімшілік орталығы Эбельтофт қаласында орналасқан.

География және климат

Ронде – ең төменгі және ең биік нүктелері арасындағы биіктік айырмашылығы 95 метр болатын төбелі қала. Дания үшін мұндай биіктік айырмашылығы сирек кездеседі, себебі елдің ең жоғары нүктесі теңіз деңгейінен 172 метр биіктікте орналасқан. Рондеде орташа жазғы температура шілде айында күндіз 20 градусқа, ал түнде 12 градусқа жетеді, ал қаңтар айындағы орташа қысқы температура күндіз 5 градус, түнде 1 градусқа тең (1961–1990 жылдар). Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 722 миллиметрді құрайды, бұл салыстырмалы түрде жазық Данияны егін шаруашылығына өте қолайлы етеді. Рондені қоршаған және Данияның басқа да аймақтарында арпа, бидай, канола және соңғы жылдары жүгері жиі өсіріледі.

Білім

Рондеде мемлекеттік және жеке бастауыш мектептер, сондай-ақ интернаты бар Сидджурс гимназиясы бар. Рондеде қолөнер, сауда және компьютерлік бағыттармен байланысты бірнеше мамандықтарды ұсынатын кәсіптік мектеп те бар. Рондеде Халықтық орта мектеп және Эфтершколе де бар. Бұл – жас адамдардың әдетте бір жылға арнап, спорт сияқты арнайы қызығушылықтарын дамытуға, театр сияқты мәдениет салаларын зерттеуге немесе академиялық біліктерін күшейтуге, көбінесе жалпы білім беру жүйесінде оқуды жалғастыру алдында тынығу үшін таңдайтын мектеп-интернаттардың түрлері. Жақын орналасқан кішкентай Угельбьолле қаласында жақында құрылған жеке бастауыш мектеп – Угельбьолле Фрисколе бар. Угельбьолледе өнеркәсіптік аймақ және орташа бағадан жоғары тұрғын үйлер басым жаңа тұрғын алабы да бар. Барлық үйлерден Орхус шығанағы көрінеді. Угельбьолле Ронде қаласының батыс шетінен 1,5 шақырым қашықтықта орналасқан. Екі қала алдағы жылдары бірігуі мүмкін. Рондеге жақын орналасқан тағы бір жеке бастауыш мектеп – Рондеден 5,8 шақырым қашықтықтағы Syddjurs Friskole. Орхус университетінің биология факультеті Ронденің шығысындағы Кало иелігінде орналасқан.

Сауда

Ронде арқылы өтетін басты жол, сонымен қатар Орхус қаласынан Джурсланд түбегінің оңтүстік бөлігіндегі тұрғын үйлер мен жазғы коттедждерге саяхат жолы болып табылады. Ронде жергілікті сауда орталығы есебінде де танымал. Қалада көптеген дүкендер, супермаркеттер, кәсіпорындар, қолөнер шеберханалары мен мейрамханалар бар.

Қоршаған орта

Ронде қаласының оңтүстік шетінде демалыс орман – Хестехаве орманы, Орхус шығанағындағы теңізге қарай еңістен созылып жатыр. Орман мемлекеттік меншікте және Ронде тұрғындары мен басқалар пайдаланатын жаяу жолдар мен қиыршық тас жолдар желісіне ие. Хестехаве орманының жанында Кало қамалының қиратылысы орналасқан, ол Рондеден 2,5 шақырым қашықтықта, бөгет арқылы салынған тас жолмен руинға апаратын ортағасырлық аралда орналасқан. Бұл орын туристерді қызықтыратын танымал жер. Ронде, жағалау бойында орналасқан Молс-Бьерге ұлттық паркіне жақын орналасқан. Парктегі туризмге бағытталған жағалау қаласы Эбельтофтке апаратын екі басты жолдың бірі Рондеден өтеді. Эбельтофт Рондеден оңтүстік-шығысқа қарай 20 шақырым қашықтықта, Дюрсланд түбегінің оңтүстік бөлігінде орналасқан. Орхустан тағы бір жағалау қаласы Греньяға баратын жол да Рондеден өтеді, Греньяға дейін 33 шақырым. Гренья – экономикасының бір бөлігі туризмге негізделген жағалау қаласы, негізінен Дания мен Швеция арасындағы Каттегат теңізіне қараған құмды жағажайдың арқасында. Гренья сонымен қатар Швецияның Варберг қаласына пароммен байланысы бар теңіз порты, сондай-ақ өнеркәсіп пен білім беруге негізделген қала. Дюрсланд түбегінің жағалауында көптеген жазғы демалыс үйлері мен коттедждер бар, оның ішінде Рондеден 3,4 шақырым қашықтықтағы Фелле-Странд ауылы да бар.

Көлік

Рондеден Зеландия аралына және Копенгагенге автомобиль мен паром арқылы, Ебельтофт немесе Орхус портынан жүзіп, шамамен екі жарым сағатта астанаға баруға болады. Сондай-ақ, Фюн аралы арқылы көпірлермен Зеландияға дейін жүруге де болады. Бұл үш жарым сағаттық сапар. Даниядағы қоғамдық көлік жүйесі көбінесе жақсы дамыған. Рондеде жақында салынған автобус терминалы бар. Қала Оңтүстік Юрсланд аймағы үшін автобус торабы болып табылады, соның ішінде Орхусқа тұрақты қатынайтын автобустар да бар.