Тарих

1492 жылы еуропалықтар келген кезде Ягуана - қазіргі Леогане - Испаньола аралындағы бес әміршіліктің бірі - Джарагуаның астанасы болды. Бұл провинция испандықтар 1503 жылы қалада туған таино патшайымы Анакаонаны тұтқындап, өлтіргенге дейін испандықтар Испанияны жаулап алған кездегі соңғы тәуелсіз аймақ болды. 1592 жылы қалады Кристофер Ньюпорт бастаған ағылшын жекеменшік флоты басып алып, өртеп жіберді. Аралдың батыс бөлігін француз пирандары мен филибустерлері біртіндеп қоныстанғандықтан, 1691 жылы француз соты Жан Батист дю Кассиді Пьер Пол Тарин де Куссидің орнын басып, Сент-Домьингу губернаторы етіп тағайындады. Осы уақыт аралығында ду Кассе аймақты Леогане деп атады, онда таинолық Ягуана атауының іздері, испандықтар сақтаған және француз әкімшілігіне берілген басқа да жер атаулары болды. Француздар 1697 жылы Рисвик келісім-шарты бойынша аралдың үштен бір бөлігіне Испаниядан заңды түрде қол жеткізді және қала құрды. Қала 1770 жылы жер сілкінісі кезінде қираған. 1791 және 1792 жылдары Леогане сыртындағы плантация иегері Ромен ла Профетес (қазіргі Фондва аймағы) жергілікті қоғамда ықпалды болды. Ол көтерілісшілерді қалаға қол жеткізуге, көптеген жақын маңдағы плантацияларды жоюға және құлдарын босатуға бастап кетті. 1803 жылы, Гаити революциясында Жан Жак Дессалин өзінің адамдарына француз отаршыларының соңғысын қуып шығу үшін қаланы өртеп тастауға бұйрық берді. Леогеньде сондай-ақ Мари Клер Хереус Фелисите, Гаити император қызы және Гаити революционерінің әйелі Жан Жак Дессалиннің туған жері болды. 1915 жылы басталған америкалық оккупацияға қарсылық көрсеткен гаитиліктердің басшысы Шарлеман Перлат Леоганеде орналасқан әскери офицер болған. Ол әскери қызметтен бас тартты, АҚШ әскерлеріне қарсы күреспей берілуден бас тартты. Кейін ол туған қаласы Хинчеге оралып, Какосты басқыншы күштерге қарсы бастап кетті.

Шекаралар

Леогань солтүстігінде Гонаве шығанағымен, шығысында Гресье коммунасымен, оңтүстігінде оны оңтүстік-шығыстан (Жакмель) бөлетін Массив де ла Селленің шыңымен, ал батысында Гранд Гоаве коммунасымен шектеседі.

Климат

Леогане - кең ауқымды микроклиматтарға ие коммуна. Леоганедегі орташа температура жылы және жыл бойы шамамен бірдей болады. Төменгі жерлерде температура әрқашан жоғары болады, қыста 15 °C-тен 25 °C-қа дейін, ал жазда 25 °C-тан 30 °C-қа дейін. Төменгі жерлер жыл бойы салыстырмалы түрде жылы болады; құрғақ тауларда орташа температура; ылғалды таулы аймақтарда жыл бойы өте жұмсақ температура және ылғалдылық жоғары болады. Жылдық жауын-шашын мөлшері 800 мм-ден 1277 мм-ге дейін.

Құрғақ таулар

Леогандағы құрғақ тауларда жылына 800 миллиметрден кем жаңбыр жауады. Бұл топқа жататын аймақтар: Фонд-де-Будин, Пальмисте-а-Вин, Грос-Морн, Кормиер, Петит-Харпон және Ситронье.

Ылғалды таулар

Леогандағы ылғалды тауларда жылына 800 миллиметрден астам жауын-шашын түседі. Бұл топқа Orangers, Aux Parques, Beauséjour және Fond d'Oie аймақтары кіреді.

Суландыру

Леогане коммунасында алты өзен (Руйонна, Моманс, Корьер, Равин Сеше, Хоу Саут және Курбьон), сонымен қатар он тоғыз өзен, екі тоған және лагуна бар. Судың мол болуына қарамастан, аймақта тек үш коммуналдық бөлім суаруға жарамды: Dessources, Petite Rivière және Grande Rivière. Бұл бөліктерді бірнеше өзендер мен өзендер кесіп өтеді, олардың кейбіреулері басқаларына қарағанда маңызды. Мысалы, Гранде-Ривьердегі Моманс өзені Леогандағы ең маңызды өзен болып табылады, өйткені ол суару мақсатында кеңінен қолданылады. Сонымен қатар, өзен су электр қуаты арқылы жаңартылатын энергия өндіруге мүмкіндік береді.

Экономика

Леогане экономикасы негізінен ауыл шаруашылығы болып табылады, коммунадағы секторға төнетін қиындықтарға қарамастан. Экономикадағы ең үлкен үлесті қант құмы өнеркәсібі құрайды. Алғашқы орында банан, содан кейін жүгері, сорго және күріш сияқты дәнді дақылдар өндірісі тұр. Бұл тізбекті бақша өнімдері мен қант картоп, маниока, бұршақ, ямс сияқты азық-түлік өнімдері толықтырады. Жағалау аймақтарында балық аулау мен шаруашылықтың едәуір бөлігі жүзеге асырылады. Соңғы жылдары құс шаруашылығы мен ара шаруашылығы қарқынды дамып келеді. Дарбоннадағы Жан Леопольд Доминик қант зауыты артық қант құмырасын өндіреді, оның бір бөлігі коммунаның айналасындағы шағын спирт құю фабрикаларына жеткізіледі. Қант зауытының қуаттылығы 375 мың тонна қант, сонымен қатар 22 мегаватт электр қуатын өндіруге мүмкіндік береді. Қауіпсіздік пен қауіпсіздікті сақтау Бұл - Леогане шаруаларының егістіктегі ең басты өнімдерінің бірі. Ұлттық деңгейдегі 200 мыңға жуық отбасы кофе өсірумен айналысады, олардың жылдық табысының кем дегенде 20% -ы кофеден түседі, бұл оларға отбасылық шығындарға, соның ішінде білім алуға, денсаулық сақтауға, мал шаруашылығына және үй салуға ақшалай табыс береді. Томбе-Гатео-Леогане - Гаитидегі ең үлкен кофе фабрикасы, ол Оңтүстік-Шығыс аймағына, Орталыққа, Артибонитке және Гранде-Анске қызмет көрсетеді. Жергілікті кофе ассоциациялары федерациясы (FACN) - "Гаити көк" сауда белгісінің иесі, бұл кофе дәндерінің қоспасы. Құрылыс материалдарын өндіру жергілікті экономикада маңызды рөл атқарады және ауыл шаруашылығы секторымен қатты бәсекелеседі. Құрылыс кәсіпорындары өте үрейлі қарқынмен пайда болып жатыр, сондықтан бұрын егіндіктер өсіретін көптеген аумақтарда қазір бетон өндірісі ғана жүргізілуде. Экономикада статистикалық маңызды рөл атқаратын тағы екі сала бар: көлік және жекеменшік мектептер. Леогане үшін Порт-о-Пренс астанасына жақын орналасқандығы экономикалық маңызы бар. Бұл нарық екі миллионнан астам әлеуетті тұтынушыны құрайды, бұл жерде Des Palmes немесе пальма өсіру аймағында тұратын бес жүз мың адамды есепке алмағанда. Леоганеде жұмыс күшінің мол болуы өндірістің тағы бір маңызды факторы болып табылады. Өңір тұрғындарының 55%-дан астамы жұмысқа дайын және қабілетті жас адамдар. Леогане көршілес муниципалитеттерден келетін болашақ жұмысшыларды қоспағанда, еңбек нарығына 100 000 белсенді фермерді енгізуге қабілетті.

Туризм

Леоганьде көптеген туристік орындар бар, соның ішінде қайта жаңартылған тарихи орындар, мысалы, Форт Кампан, Латунел Гвосо және Баусанда орналасқан батыс жарты шардағы ең көне жел тегершіктерінің бірі. Леоганьде мыңдаған жергілікті өсімдіктер мен табиғи түрлер бар, ал Леоганьдегі экзотикалық флора мен фаунаны зерттеудің ең жақсы жолы - жаяу жүру. Айти (Айти) - бүкіл Испаньола аралының жергілікті атауы, "Жоғар таулар елі" деген мағынаны білдіреді. Леогане қаласының он үш коммуналдық бөлімдерінің оншағы 25000 акрдан астам аумақты алып жатқан тауларда орналасқан. Белока үңгірі, Анакаона және Фонд-д'Ойе сияқты табиғи үңгірлерді қалпына келтіру Léogâne-де келушілерге бірегей тәжірибе ұсынады. Леоганеде сонымен қатар жиырма бес шақырым құмды жағажайлар бар. Леоганеде туристер арасында жаяу жүру өте танымал іс-шара болып табылады. 2013 жылы Леогане Велосипед клубы (LCC) ұйымдастырған "Айти тау велосипеді" (MTB Ayiti) сайысының табысымен Леогане приключение туризміне арналған орынға айналды. Жыл сайын бүкіл елден мыңдаған адам Леоганеге діни сапармен барып, сол аймақтағы көптеген қамқоршы қасиеттілерге барады. Гаитиде Леоганеден басқа ешбір жерде діни парыз орындары көп емес, әсіресе Сент-Доминиктен Андре, Антуан, Жерар, Филоген және Сент-Тереза мен Розаға дейін. Леоганьде әр жылы мыңдаған ұлттық және халықаралық қонақтар келеді, әсіресе Рара және Фете Шамптер.

Рара

Леогане - Рараның бекінісі, ол колониялық дәуірден басталған, Гаитиден шыққан ең танымал мәдени шаралардың бірі болып табылатын ауылдық фестиваль. Рараның шулы мезгілі карнавалдан басталып, ораза бойы жалғасады, ал Пасха аптасында аяқталады. Рара феномені бір мезгілде мерекесі, мерекесі, музыка жанры, діни рәсім, би түрі, кейде саяси наразылық техникасы болып табылады. Леогане қаласы өзінің Рара үшін танымал, бірақ фестиваль бүкіл Гаитиде өткізіледі және аймақтан аймаққа әртүрлі. Жергілікті рара қауымдастықтары жергілікті аумақ арқылы бірнеше шақырым бойы жүріп, сүйіктілерін тартады және ескі және жаңа әндерді айтады. Рара тобы жиі жол қиылысында, қауым басшыларының үйлерінде және маңызды діни орындарда, мысалы, зираттарда тоқтап, ата-бабаларына сәлем береді. Рараның әдеттегі оркестрі барабаннан тұрады, содан кейін бамбук немесе вакцина деп аталатын бамбук аспаптары, кейбір металл мүйіздер, содан кейін бірнеше толқындар соққы аспаптары бар ұсақ аспаптар, мысалы, марака, ақырында әншілер хоры. Рара жергілікті экономиканың маңызды бөлігіне айналды. Рара маусымы БАҚ-тың оң назарын аударады және Леоганеге көптеген келушілерді тарту арқылы мәдени, туризм және қонақжайлылық индустриясына елеулі табыс әкелетін коммерциялық қызметті ынталандырады. Нәтижесінде, қалада фестиваль туризмі дамып, қалаға баламалы және тұрақты табыс көзі пайда болды.

Дін

Қаланың басты берекесі - қазір қираған Рим-католик шіркеуі Санте-Роза-де-Лима болды.

Денсаулық

Жер сілкінісінен бұрын Епископальдық епархияның, пресвитериандық миссионерлердің ынтымақтастығымен басқаратын аурухана болды; Хопитал Сент-Крои (Киелі Крест). Аурухана екі жыл бұрын емделушілерге жабылып, амбулаториялық қызмет түрлерін жалғастырғанмен, қазір толық қызмет көрсететін денсаулық сақтау мекемесіне қайта оралды.

Білім

2005 жылдан бері (2010 жылғы 12 қаңтардағы жер сілкінісінен бұрын) қалада епископальдық медбикелік мектеп, Факульте де де Сиенс Инфермиерс де ла Университет Эпископаль д'Айти а Леогане болды. Ватиканнан жіберілген қаржыға ие болған иезуиттер (Иисус қоғамы) басқаратын "Нотр-Дам де Анжельс" атты жаңа католик мектебі католик және үкімет қызметкерлерімен 2014 жылдың 27 қарашасында, яғни 12 қаңтарда болған жер сілкінісінен кейін бес жыл өткен соң ашылды.

Спорт

Леоганеде бес ірі лига спорттық командалары бар: Леогане Велосипедтік Клубы (LCC), Кавали Ассоциациясы Спорттық Клубы (CASPORT), Леоганез Баскетбол Лигасы (LBL), Валенсия Футбол Клубы (VFC) және Анакаона Футбол Клубы (AFC). Леогане Велосипедтік Клубы (LCC) 2002 жылдың 15 желтоқсанында аймақта ұйымдастырылған жарыстан кейін пайда болды, онда көптеген қатысқан велоспортшылар сол кезде ешқандай клубтың мүшелері болмаған. Бұл спортшылар Леогане велосипед клубын құрып, оның президенті болып Джонас Рональдты сайлады. 2013 жылы Леогане Велосипедтік Клубы мен Маунтин Байк Айти бірлесіп Гаитиде алғаш рет халықаралық тау велосипед жарысын өткізді. Cavaly Association Sportive Club (CASPORT) - Гаитидің Леогане қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. 1975 жылы 10 мамырда Леогане қаласында құрылған бұл клуб 2009 жылы Конкакаф клубтарының сайыстарында Гаитидің атынан өнер көрсетті және оның бірнеше бұрынғы ойыншылары Азия, Еуропа, Латын Америкасы және АҚШ-та кәсіби келісімшарттар жасады. Валенсия футбол клубы (ВФК) - Гаитидің Леогане қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. Клуб Гаитидің ең жоғары ұлттық лигасында, Лига Гаитианда ойнайды. Валенсия футбол клубы 1972 жылы 27 маусымда құрылған. Клуб өзінің алғашқы ұлттық чемпионатын 2012 жылы жеңіп алды, ал оның бірнеше бұрынғы ойыншылары Азия, Еуропа, Латын Америкасы және АҚШ-та кәсіби келісімшарттар жасады.

Ұйымдар

Johanniter International компаниясы Леоганедегі оңалту орталығын және Леогане аймағындағы алты қоғамдық клиниканы салдырды. Олар 30 мыңнан астам ауылды тұрғындарды апатты жағдайларды азайту және оларға дайындық бойынша оқытты. Леоганеде Deep Springs International (Gadyen Dlo спонсоры) және Балалар тамақтану бағдарламасы орналасқан. Индиана штатындағы Нотр-Дам университеті Сент-Круа ауруханасында орналасқан және АҚШ ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарымен бірге ауруханаға лайналар арқылы таралатын лимфалық филяриазды (сондай-ақ слонтиаз деп те аталады) зерттеу, емдеу және бақылау үшін Денсаулық сақтау министрлігінің мақұлдаған анықтама орталығын жүргізуге көмектеседі. GOALS (Global Outreach and Love of Soccer) - Леоганедегі тұрақты спорттық даму ұйымы, ол жастарды денсаулықты, қоршаған ортаны және жергілікті басшылықты жақсарту үшін жұмылдыру үшін футболды қолданады. La Faculté des Sciences Infirmières de l'Université Épiscopale d'Haïti à Léogâne (FSIL) - Леогане қаласында орналасқан медбикелік мектеп. Éditions Ruptures (Association Éditoriale Ruptures) - 2009 жылы Леогане қаласында құрылған Гаитидегі алғашқы редакциялық және баспа мекемесі. Бастапқыда, ол жас және құқығынан айырылған гаитилік жазушыларға өздерінің шығармаларын жариялауға көмектесуді көздеді. 2016 жылы кең қауымға мәдени және білім беру қызметтерін ұсыну үшін Жосафат Роберт Үлкен мәдени орталығын құрды.