Кіріспе
Аднан әл-Дулами (ғ. 1932 жылы туған, 2017 жылы 3 мамырда қайтыс болған) - 2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіруінен кейін және Саддам Хусейн режимі құлағаннан кейін танымал болған ирактық сүнни саясаткер. Ол және оның жақтастары негізінен екі мәселеге назар аударды: АҚШ-тың Иракты басып алуын тоқтату; және елдің шиит араб көпшілігі саяси тұрғыдан өркендеп келе жатқан кезде елдің суннит араб азшылығының позициясын нығайту және қорғау.
Adnan al Dulaimi (عدنان الدليمي, 1932 – 3 May 2017) was a Sunni Iraqi politician who became prominent following the US invasion of Iraq in 2003 and the fall of the regime of Saddam Hussein. He and his supporters largely focused on two issues: ending the US occupation of Iraq; and strengthening and protecting the position of the country's Sunni Arab minority at a time when the country's Shiite Arab majority was ascending politically.
Жеке өмірбаяны
Бағдат университеті кезінде ислам зерттеулері профессоры болған, бірақ Саддам Хусейн құлағаннан кейін, ол сүнни мешіттерін қадағалау және олардың кейбір садақаларын таратумен айналысатын үкіметтік емес агенттіктің басшысы болды. 2005 жылы тамызда үкімет оны сол қызметінен алып тастады, бұл бірқатар сунниттік топтардың наразылығын тудырды, олардың ішінде Ислам заңдарының сунниттік нұсқасын жақтаған сунниттік дін қызметкерлерінің федерациясы.
Саяси көзқарасы
Ол 2005 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда 44 орын алған Ирак келісім фронтының (IAF) құрамдас бөлігі - Ирак халқының жалпы кеңесінің басшысы болды. Ол Саддам Хусейн құлағаннан бері жетекші араб суннит саясаткері болды және елдің шиит басшылығымен басқарылған үкіметімен жиі келіспей, "біздің ұлттық бірлік үкіметі деп аталатын біздің қатысуымыз әлсіз және маргиналды және біздің министрлеріміз Иракқа немесе оның халқына қызмет етуге биліксіз" деп шағымданады.
Саяси қарсыластар, шабуылдар және заңдық қиындықтар
Саяси қарсыластары оны Иракта алауыздықты себуге тырысады деп айыптады. Дулайми бірнеше рет өлтіруге тырысқан. 2006 жылы 22 ақпанда оның көлігіне жасалған шабуылда бір жансакшы қаза тауып, тағы бес адам жарақат алған. Шабуылдан кейін Дулайми сабырлы болуға шақырды. "Мен ешкімді кінәламаймын, мен оны кездейсоқ деп санаймын, мен бауырларымнан өзін-өзі ұстауға және болған оқиғаны ұстап тұруға шақырамын, өйткені Ирак Аднан мен оның күзетшілерінен үлкен", - деді Дулаими. 2007 жылдың наурыз айында Бағдадтың Орталық тергеу соты Дулаими мен оның ұлдары Макки мен Мункидке қатысты тергеуді сұрады, Бағдадтың батыс бөлігіндегі Аль Адель ауданында мәжбүрлі түрде жер аудару және діни өлтіру туралы шағымдар бойынша, оны көрші аймақтан келген шиит имамы және Өкілдер кеңесінің мүшесі шейх Джалал аль Дин Али аль Сагир жеткізді. Өкілдер кеңесі Дулаймидің депутаттық иммунитетін алып тастауды сұрады. 2007 жылдың шілдесінде ол Ирак келісімінің көшбасшысы лауазымынан кетті. 2007 жылдың қарашасында оның ұлы Макки және Дулаимидің бірнеше жансакшылары күзетшілер оның кеңсесі мен әл-Адель маңындағы үйінің жанында екі автокөлік бомбасын тапқаннан кейін тұтқындалды. Аднан әл Дулайми қысқа уақытқа үй қамауына алынды. Ирак президенті Джалал Талабани әл Дулаимиді қорғау үшін жеке күзетшілерінің (пешмерга) тобын жіберді. 2008 жылдың тамызында оның ұлы Әл-Мутанна қамауға алынып, терроризмге және діни топтар арасындағы қастандықтарға қатысы бар деп айыпталды. Ирак қауіпсіздік күштері оның Бағдадтың батысындағы босқындар отбасының үйіне бомба орнатқан кезде тұтқындалғанын хабарлады. Оған бірнеше кісі өлтіргені және адамдарды үйінен қуып шыққандығы үшін айып тағылды. Дулаими партиясының депутаты тұтқындаулардың мақсаты Ирак келісім фронты мен Нұри әл-Малики үкіметі арасындағы қарым-қатынасқа нұқсан келтіру екенін айтты.