Кіріспе

Вильхеринг монастыры (Stift Wilhering) - Вильхерингте (Жоғарғы Австрия) орналасқан цистерциан монастыры. Ол 1146 жылы құрылған. 18 ғасырда қайта салынған ғимараттар Рококо стиліне тән сәндік сәндерімен танымал.

Тарих

Монастырьды Ульрих пен Коло Вильхеррингтіктер құрды, олар отбасының жаңа қасапатына көшкеннен кейін, марқұм әкесі қалаған мақсатқа сәйкес, отбасының ескі қасапатын сыйға тартты. Бастапқыда мұнда августиндік канондар қоныстанған, бірақ алғашқы жылдары жаңа іргетастың проблемалары болды. 1146 жылы 30 қыркүйекте Ульрих канондарды Рейн абатшылығының цистерциан монахтарымен алмастырды. Алғашқы абат Геральдтың тұсында монастырь байлыққа кенелді және Бамберг епискобы Эберхардтың қорғауына берілді. Ульрик қайтыс болғаннан кейін оның інісі Коло бастаған жұмысын аяқтады. Негізгі іргетасы өркендеген жоқ. 1185 жылы төртінші абат Генрих, екі монахты ғана алып, монастырды Рейннің анасы - Эбрах монастырының абатасы Буркхардқа тапсырды. Көп ұзамай монастырды Эбрах монахтары қоныстандырды. 1733 жылы 6 наурызда өрттен әбатхана ғимараттары толығымен күйіп кетті. Иоганн Баптист Хинтерхольцль (1734 - 1750) абат қабырғалардың қалдықтарын пайдаланып, шұғыл жөндеу жұмыстарын жүргізді.

XIX ғасыр

Абат Алоис Дорфер қырық жылдан астам уақыт (1851-1892) абат болып қызмет етті; ол қауымның цистерциан мұрасына баса назар аударды. Ол әр цистерциан аббатшылығы ана аббатшылығына қосылған ортағасырлық ұрпақ жүйесіне ұқсас әкімшілік құрылымдарды көтермеледі. Вильхеринг 1854 жылы құрылған кезде цистерциан абатханалары үшін Австрия провинциясына қосылды. Жаңадан келген ұстаздар жас монахтарға қасиетті Бенедикт ережесін және ежелгі монахтық рәсімдердің құндылығын үйретуді бастады. Алайда монахтардың көбісі шіркеуден тыс жерде діни қызметкер және мұғалім болып жұмыс істеді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылы Вильхеринг абатханасын нацистер тартып алды, ал монахтар қуылды; кейбіреулері тұтқындалып, концлагерлерге жіберілді, ал басқалары әскери қызметке мәжбүрленді. 1941 жылы Анарт түрмесінде абат Бернхард Бургсталер [de] аштықтан қайтыс болды. 1938-1945 жылдары Дахау мен Бухенвальд лагерьлерінде отырған Конрад Юст әкесінің өмірі сақталып қалды. Ғимараттар бастапқыда Линцтегі семинарияны орналастыру үшін пайдаланылды. 1944 жылдан кейін Бесарабиядан жер аударылған немістер сонда тұрды; басқа бөліктер әскери аурухана ретінде қызмет етті. 1945 жылы америкалық әскерлер ғимаратты басып алды. Сол жылы монахтар оралып, монахтар өмірін қайта бастады және мектепті қайта ашты. Балдуин Сулцер, Вильхерингтегі стифцкапельмейстер, белгілі музыкалық педагог және композитор.

Қазіргі күн

2007 жылы монастырь қауымының саны 28 адамнан құралған. Бүгінде аббатхананың бизнес кәсіпорындары - негізінен орман шаруашылығы, егіншілік және жылыжайлар - монастырға мықты экономикалық негіз береді. Кюрнберг орманы (Kürnberger Wald) - аббатханаға тиесілі және Вильхерринг пен Линц арасында орналасқан, аймақ тұрғындарына өте пайдалы жасыл белдеуді құрайды. Орманның ішінде римдік кезеңдегі күзет мұнарасының қалдықтары бар. Монастырдың бұрынғы бөлім үйіндегі әйел шіркеуі қазір күнделікті Литургияның орны болып табылады, ол кішкентай монахтар қауымы үшін монастырлық өмірдің орталығы болып қала береді. Монастырда мұражай, кафе және мұражай дүкені бар. Бастапқыда ол жекеменшік мектеп болды. 1903-1904 оқу жылында мектепке мемлекеттік оқушыларды қабылдау үшін рұқсат берілді. 1917/18 оқу жылынан бастап жоғары формалар қосылды, ал алғашқы Матура емтихандары 1922 жылы өткізілді. 1938 жылы мектеп пен пансионатты Ұлттық социалистік режим тоқтатты. Соғыстан кейін мектеп бірден қайта құрылды және 1945 жылдың күзінде қайта ашылды. 1956 жылы жаңа пансионат құрылысы жүргізілді. Мектеп ғимараты 1963 жылы толығымен қайта жаңартылды. Қыздар 1980-1981 жылдардан бері қабылданады. Мектепке бару үшін арналған құралдар 1990 жылы оқу жылының соңында тоқтатылды. Қазіргі уақытта мектепте 450-ге жуық ұл-қыздар жалпы білім алады.

Ғимараттар

Цистерциандардың монастырь ғимараттары Ситеодағы ана үйге ұқсап, мүмкіндігінше жақын салынуға тиіс еді. Бүкіл монастырь аумағы қабырғамен қоршалуы керек еді. Ғимараттың негізгі осьінің шығыс-батысқа қарай бағытталуы керек еді. "Монастырдың жүрегі" - монастырь шіркеудің оңтүстік маңына іргелес орналасуы керек еді. Капитул үйі мен ортақ бөлме монастырьдың шығыс бөлігінде орналастырылуы керек еді. Жоғары қабатта, шығыс қабатта, шіркеу мен монастырьмен баспалдақ арқылы байланыстырған, монахтар жатақханасы болды. Клаустердің оңтүстік бөлігінде монахтардың асханасы орналасқан, ал оның алдында, монастырға шығатын "фонтанша" деп аталатын жуу фонтаны бар павильон орналасқан. Лайық бауырлардың асханасы мен жатақханасы монастырьдің батыс бөлігінде, ал ас үй оңтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Ғибадатханаға жақын орналасқан бөлме лекция залы ретінде пайдаланылды. Бұл жер жоспары Вильхерринг абатханасының барокколық орналасуында сақталды. Алайда аббатхананың сыртқы ауласын қоршауға арналған беделді ғимараттар кеңейту ретінде қарастырылды. Вильхерингтің алғашқы қамалынан да, Рейн монахтары салған ғимараттардан да ештеңе қалмады. Алайда Эбрах монахтары 1195 жылы роман стилімен шіркеудің құрылысын бастады, ол келесі ғасырларда бірнеше рет қайтадан салынды. Бұрынғы ғимараттардан тек роман стиліне тән есіктер, готикалық монастырьдың бөліктері және екі қабір қалды. Бұрынғы 12 ғасырдағы шіркеудің қарапайым дөңгелек аркалы романдық порталы қазіргі Рококо шіркеуіне біріктірілді. Бастапқыда шіркеуге кіруге тыйым салынған, бұл цистерциандардың оқшаулануға деген тілегіне сәйкес болды. Алайда, олардың жалдаушыларының пайдалануы үшін олар арнайы шіркеу тұрғызды, ол "халық шіркеуі" деп аталады, ол монастырдағы ескі ою-өрнектен белгілі, онда сондай-ақ жол бойындағы қонақ үй, балық тоғаны, монастырь қабырғасы бар қақпа үйі және диірменмен бірге бақшасы көрсетілген. Бүгінгі таңда балық тоған, қонақ үй және қақпа үйінің бөліктері әлі де сақталған. Қонақ үй монастырдың ең көне ғимараттарының бірі болып саналады. 1970 жылға дейін ол монастырь қонақүйі болды, ал қазір онда суретші Фриц Фролихтің туындыларын көрсететін қазіргі заманғы өнер мұражайы орналасқан. Бұрынғы шарап сөрелері мен 1930 жылы жұмысын тоқтатқан сыра зауытымен бірге ол қазір негізгі ғимарат кешенінен жолмен бөлінеді. Қазіргі аббатхана ғимараттары: а) ортағасырлық ядроны ( шіркеу, монастырь және төртбұрышты ғимараттар), б) барокко кезеңіндегі кеңейтулерді (аббатханалық сюита, күмбезді қанаты, қоралар, қоралар және шаруашылық ғимараттар) қамтиды және в) мектептің екінші дүниежүзілік соғыстан кейін салынған жаңа ғимараттары. Батысында - аббатхананың саябағы, экзотикалық ағаштар мен барокколық павильонмен жұртшылыққа ашық. Бұдан әрі, бақша бақшасының жылыжайлары орналасқан, ол да аббатханаға тиесілі. Аббатхананың сыртқы ауласының көрнекті көрінісі - батыс қасбеті мен мұнарасы және оң жағында аббатханалық бөлме. Мұнара 1735-1740 жылдар аралығында тұрғызылған және үш қабаттан тұрады, олар жоғары қарай таяздалуынан кеңейтілген телескопқа ұқсайды. Ол бай бейнелі безендірулермен әшекейленген.

Марияның көкке көтерілу шіркеуі

Неміс өнер тарихшысы Корнелиус Гурлитттің айтуынша, "Вильхеррингтің аббат шіркеуі неміс тілді әлемдегі рококо стиліне тән ең керемет жетістік болып табылады". Бұл бір жерде осыншама сәнді, түрлі-түсті, мүсінді, суретші және штукатурлық бұйымдар табылмайды деген ойды тудырады. Рококо дәуірінде өзінің тосқауылсыз шыңына жеткен арман, көктегі жарық жүректілік пен уақытсыз бақытты жерге әкелу мүмкін деген барокколық арман Вилхэрингте орындалды. Сонымен қатар, барлық жеке элементтер үйлесімді және қандай да бір жолмен байланысты болып көрінеді: құрбандық үстелдері, амната, екі орган, хорлық орындықтар, путти және көптеген қасиеттілердің фрескалары, бұлттар мен көк аспан. Бұл суретшілердің стилі мен дәмі біркелкі болды. Қазіргі шіркеудің жер жоспары 1733 жылға дейінгі ескі шіркеудің жерімен бірдей. Шіркеуді Рококо стилімен Линцтік Иоганн Хаслингер толықтай қайта салды. Ол Линцтің белгілі бір шебері болған, ол Жозеф Маттиас Аббат Хинтерхольцльдің жобалары бойынша жұмыс істеген болуы мүмкін. Барокко стиліне тән белгілі суретші Мартино Алтомонте, ол осы тапсырма кезінде сексенден асқан, құрбандық үстелінің бөлшектерін жасады. Бұл кеңінен және салтанатты түрде безендірілген кеңістіктің құпиясы көптеген сәндік элементтердің өзара әрекеттесуінде жатыр. Бұл жерде көрініс тапқан сұлулық өзін егжей-тегжейлі талдамаса, бірақ бүкіл ішкі көріністі бағалайтындарға жақсырақ ашылады. Шіркеудің соңғы жалпы қалпына келтіруі 1971 және 1977 жылдар аралығында профессор Фриц Фролихтің көркемдік жетекшілігімен жүргізілді.