Кіріспе
Тұтынушы сұранысын бұқаралық маркетинг арқылы манипуляциялау жағдайы Тұтынушы капитализмі - бұл теориялық экономикалық және әлеуметтік саяси жағдай, онда тұтынушы сұранысы сатушылардың пайдасына бұқаралық маркетинг әдістері арқылы өте кең ауқымды масштабта қасақана және үйлестірілген түрде манипуляцияланады. Бұл теория даулы. Бұл тұтынушылардың сұранысын манипуляциялауды білдіреді, бұл мәжбүрлеу әсеріне ие, еркін нарықтық капитализмнен ауытқуға барабар және жалпы қоғамға кері әсер етеді. Бір дереккөзге сәйкес, мұндай "айнастырудың" күші анық емес. Бұл жаңа типті индивидуализмге байланысты проективті индивидуализм, онда адамдар тұтыну капитализмін олар болғысы келетін адамның түрін жобалауға пайдаланады. Кейбіреулер бұл сөз тіркесін басқа бизнес емес субъектілердің (үкімет, дін, әскери, білім беру мекемелері) мүдделері корпоративтік бизнес мүдделерімен өзара байланыста екендігі және бұл субъектілер бұқаралық ақпарат құралдары арқылы әлеуметтік күтулерді басқаруға қатысатыны туралы кең идеяны қысқарту ретінде қолданады.
Consumer capitalism is a theoretical economic and social political condition in which consumer demand is manipulated in a deliberate and coordinated way on a very large scale through mass marketing techniques, to the advantage of sellers. This theory is controversial. It suggests manipulation of consumer demand so potent that it has a coercive effect, amounts to a departure from free market capitalism, and has an adverse effect on society in general. According to one source, the power of such 'manipulation' is not straightforward. It depends upon a new kind of individualism projective individualism, where persons use consumer capitalism to project the kind of person who they want to be. Some use the phrase as shorthand for the broader idea that the interests of other non business entities (governments, religions, the military, educational institutions) are intertwined with corporate business interests, and that those entities also participate in the management of social expectations through mass media.
Шығу тегі
Тұтыну капитализмінің бастамасы 19-шы ғасырдың ортасынан бастап американдық дүкендердің дамуында, атап айтқанда Филадельфиядағы Ванмакердің жарнамалық және маркетингтік инновацияларында кездеседі. Автор Уильям Лич америкалық "өндірістің капитандары" арасында тұтынушылардың сұранысын "мұқтаждықтардан" (оларды қанағаттандыруға болады) "мұқтаждықтарға" (олар қанағаттандырылмай қалуы мүмкін) ажырату үшін қасақана, үйлестірілген күш-жігерді сипаттайды. Бұл мәдени ауытқу Эмил Золаның 1883 жылғы "Au Bonheur des Dames" романында да бар. Ол Le Bon Marché-дің ойдан шығарылған нұсқасының жұмыс істеуін және тартымдылығын сипаттайды. 1919 жылы Эдвард Бернейз өзінің мансабын "халықпен қарым-қатынастың атасы" ретінде бастады және психология, әлеуметтану және мотивациялық зерттеудің даму принциптерін темекі, сабын және Кальвин Кулидж сияқты өнімдерге пайдаланып қоғамдық пікірді манипуляциялау үшін сәтті қолданды. Осы онжылдықтарда механикалық көбейтудің жаңа әдістері бұқаралық нарық байланысының арналарын және оның манипуляциялық күшін жақсартты. Бұл дамуды 1920-жылдардың басында Уолтер Бенжамин және Франкфурт мектебінің мүшелері сипаттады, олар коммерциялық, әлеуметтік және саяси салдарларды болжады. Бизнес тарихында 1920-ші жылдардың ортасында Альфред П. Слоан жыл сайынғы модельдік жылды өзгертуді және жоспарланған ескіруді енгізе отырып, General Motors өнімдеріне сұраныстың артуын ынталандырды. Бұл әлемдегі ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорынның динамикасын өзгерткен қадам болды. технологиялық инновациядан алыс және нарықтың үміттерін қанағаттандыруға қарай.
Сын
Тұтыну капитализмін француз философы Бернард Штиглер сынға алды. Ол бүгінгі капитализм өндіріспен емес, тұтынумен реттеледі деп айтады, ал тұтынушылық мінез-құлықты жасау үшін қолданылатын әдістер психикалық және ұжымдық индивидуацияны жоюға барабар. Стиглер либидиналдық энергияны тұтыну өнімдерін тұтынуға аударудың нәтижесінде тәуелділік шеңбері пайда болады, бұл гипер тұтынуға, құмарлықтың таусылуына және символды қасірет билігіне әкеледі.
Бүгінгі тұтыну капитализмі
АҚШ-тың қазіргі кезде байлық теңсіздігі мен мұнайға деген тәуелділігі нәтижесінде туындаған экономикалық қиындықтар жағдайында тұтыну капиталистік тактикасы тұтыну сұранысы түрінде шығындардың жоғары деңгейін сақтау құралы ретінде несиеге айналды. Осы тактикалардың кейбіреулері, мысалы, экологиялық таза "жасыл" өнімдерді сатып алуға мемлекеттік ынталандыруды қамтиды, мысалы, энергияны үнемдейтін үйлерді жақсартуға арналған салық шегерімдері немесе гибридті автомобильдерді сатып алу. Алайда бұл тәсілдерді сынға алушылар бар. Джеймс Густав Спет, Йель ормандар мен қоршаған ортаны зерттеу мектебінің бұрынғы деканы және "Әлемнің шетіндегі көпір: капитализм, қоршаған орта және дағдарыстан тұрақтылыққа өту" кітабының авторы, АҚШ үкіметі мұндай тактиканы жүзеге асыруы керек деп сенбейді. Оның орнына Густав қоршаған ортаға зиян келтіруді жою немесе болдырмау үшін тікелей тәсілдер керек деп санайды. Қиын жағдайда тұрған экономиканы қалпына келтіруге көңіл бөлудің орнына, мәселені шешу керек.