Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джуку Мэньчжун (; 368433), сондай-ақ өлімінен кейін Солтүстік Лянның принсі Вушуань (北涼武宣王) деп те белгілі, Шиоңну бастаған Қытайдың Солтүстік Лян әулетінің екінші принсі және Джуку кланынан шыққан бірінші. Оның ағасы Джукю Наньченг және ол 397 жылы кейінгі Лианг әулетіне қарсы көтерілгеннен кейін бастапқыда Дуан Еді Солтүстік Лианг князі ретінде қолдады, бірақ 401 жылы Джукю Менгкюн Дуан Еді Джукю Наньченгті қате түрде өлтіруге алдады, содан кейін оны Дуан Еге шабуыл жасап, өлтіру үшін сылтау ретінде пайдаланып, тақты өзі басып алды. Өз мемлекетін сақтап тұрса да, ол кейінірек Цинь, Шығыс Цзинь және Солтүстік Вэй әулеттерінің вассалы ретінде қызмет етті. Ол жас кезінде қабілетті билеуші саналды, бірақ қартайған шағында қатал және қасақана деп саналды.
Juqu Mengxun (; 368–433), also known by his posthumous name as the Prince Wuxuan of Northern Liang (北涼武宣王), was the second prince of the Xiongnu led Chinese Northern Liang dynasty, and the first from the Juqu clan. His cousin Juqu Nancheng and he initially supported Duan Ye as prince of Northern Liang in 397 after rebelling against the Later Liang dynasty, but in 401, Juqu Mengxun tricked Duan Ye into wrongly executing Juqu Nancheng, and then used that as an excuse to attack and kill Duan Ye, taking over the throne himself. While he maintained his own state, he also nominally served as a vassal of the Later Qin, Eastern Jin, and Northern Wei dynasties. He was considered a capable ruler when he was young, but in his old age was considered cruel and arbitrary.
Кейінгі Лян мен Дуан-Е тұсында
Джуку Мэньцзун 368 жылы туған, ал кейін оның иелігінде болатын аймақ бұрынғы Лянның билігі астында болған, бірақ оның алғашқы жылдары туралы көп нәрсе белгілі емес. Ол Сюньну ұрпағынан еді, және оның ата-бабалары Сюньну Чанюстың сол жақ Джуку (қауымдастықтың аты) ретінде қызмет еткен, сондықтан олар Джукуны отбасы аты ретінде қолдана бастады. Кейіннен, бұрынғы Цинь және кейінгі Лянг билігі кезінде, Джуку Мэньцзун тарих пен әскери тактиканы кеңінен білуімен танымал болды және ол әзіл-сықақ пен стратегияға толы деп саналды. Бұрынғы Цинь губернаторы Лян Си мен кейінгі Лянг императоры Лю Гуандан қорқып, ол көп ішіп, бос уақытын бос нәрселерге жұмсау арқылы өзіне назар аударуға тырысты. 397 жылы Лю Гуан бауыры Лю Яньді Батыс Циньге шабуылға жіберді, бірақ Лю Янь Батыс Цинь князі Цифу Гангуи орнатқан тұзақта қаза тапты. Жүку Мэньшунның ағалары Жүку Луочу және Жүку Кючжоу Лю Янның көмекшілері болды. Джуку Мэньцзун олардың табыттарын өздерінің туған жері Жангьеге (қазіргі Жангье, Гансу) алып барып, содан кейін әр түрлі Сюньну тайпаларын Кейінгі Лянға қарсы көтерілуге көндірді. Бастапқыда ол Лю Гуанның ұлы Лю Цюаньдан жеңіліп, тауларға қашып кетті, бірақ оған көп ұзамай оның туысы Джуку Наньчен қосылды, ол Цзянькангты қоршап алды (қазіргі Чжаньеде) және Цзяньканг командалығының губернаторы Дуан Йеге көтерілісшілердің басшылығын қабылдауға көндіріп, Солтүстік Лиангты құрды. Көп ұзамай Лю Гуан Гуо Нэннің бүлік шығар деген қауіпке ұшырап, Лю Цзюаньды сол қауіпке қарсы тұру үшін шақырды, ал Дуан Едің жаңадан пайда болған мемлекеті аман қалды. Жүку Мэньцзун Дуан Еге қосылып, мемлекет генерал-майоры болды. 398 жылы Дуан Е оны Лю Гуанның немере інісі Лю Чунға қарсы экспедицияға жіберді, ал Джуку Мэньцзун Лю Чунды басып алды, бұл Жангьеден батысқа қарай қалған барлық кейінгі Лянь қалаларын Солтүстік Ляньға бағындырып, Солтүстік Лянь аумағын одан әрі кеңейтті. Сондықтан Дуань Е Жюку Мэньшунды Линчи маркизі етіп тағайындады. Лю Гуанның ұлы Лю Хонг Жаң-Жиден тез арада бас тартты, ал Дуан-Е өзінің астанасын Жаң-Жиге көшірді және Джуку Мэньшунның кеңесіне қарсы болып, Лю Хонгты одан әрі қудалауға тырысты. Лю Хонг оны жеңіп, өлтіре жаздады, бірақ Джуку Мэнксун Дуан Еді құтқарды. 399 жылы Дуан Йе Лианг ханзадасы атағын алған кезде, ол Джукю Менгшунды өзінің екі премьер-министрінің бірі етіп, Лианг Чжуньонгпен жауапкершіліктерді бөлісті. Сол жылы, Солтүстік Лианг Лю Гуанның мұрагер ханзадасы Лю Шао мен Лю Цюаньның шабуылына ұшыраған кезде, Джукю Менгшунның ұсынысы бойынша Дуан Йе шабуылдан бас тартты, Туфа Лилугудың басшылығымен Оңтүстік Лиангтың көмекші күштері келген кезде Лю Шао мен Лю Цюаньды кері шегінуге мәжбүр етті. 400 жылы Ван Де бас көтергенде, Дуан Е оған шабуыл жасауға Жукю Менкшунды жіберді, ал Жукю Менкшун оны жеңіп, қашып бара жатқанда әйелі мен балаларын тұтқынға алды. 401 жылы Дуань Е Джукю Менгшунның стратегиясы мен қабілеттеріне қатты алаңдай бастады және Джукю Менгшунды алысқа жіберуді ойлады. Дзюку Мэньцзун Дуан Едің күдіктерін білген соң, өзінің мақсатын жасыруға тырысты. Алайда, ол Дуан Едің қатты сенім артқан тағы бір лауазымды адамы Ма Куанның жиі қорлауына ұшырап, Маны опасыздыққа айыптады. Содан кейін Джуку Мэнкюн Джуку Нанченге Дуан Едің қабілеттері жоқ және орынсыз билеуші екенін сезінгенін айтты. Джукю Наньченг бас тартқан кезде, Джукю Менгсун Сиань командирлігінің (осы күнгі Чжанье) губернаторы болу үшін астананы тастап кетуді өтінді, ал Дуан Йе келісті. Содан кейін Джуку Мэньцзун Джуку Нанченге де, Дуан Йеге де тұзақ құрды. Ол Джуку Нанченге демалыс күні Ланмен тауының құдайына құрбандық шалуға келісті, бірақ ресми Сюй Сянь арқылы жалған хабарды тапсырды. Дзюку Наньченг Дуан Йеден мұндай рұқсат сұрағанда, Дуан Йе оны тұтқындап, өзіне қол жұмсауды бұйырды. Осы уақытқа дейін Juqu Mengxun жоспарын түсінген Juqu Nancheng Дуан Йеге бұл Juqu Mengxun бүлік шығаруға дайын екендігінің белгісі екенін және Juqu Nancheng тірі қалдыру керектігін айтты, содан кейін Juqu Mengxun бүлік шығарса, ол қарсы шабуыл жасай алады. Дюань Йэ Наньчжэньге сенбей, оны өлтірді. Содан кейін Дзюку Мэньцзун Дуан Едің Нанченгті өлтіргенін айтып, өз халқынан Дуан Еге қарсы көтерілуді өтінді. Халық, шын мәнінде, Нанченгті жоғары бағалағандықтан, көтерілді. Көтерілісшілер Жаң-Жиға тез жетіп, ол құлады. Дюань Едің өтінішіне қарамастан, Жүку Мэнкюн оны өлтірді. Солтүстік Лянның барлық лауазымды адамдары Джуку Мэньшунды таққа отыруды қолдады, ал ол Zhangye герцо...
Juqu Mengxun was born in 368, while the area that would later be his domain was under the rule of Former Liang, but little is known about his early years. He was of Xiongnu ancestry, and it was said that his ancestors served as the left Juqu (an office title of unclear responsibility) for Xiongnu Chanyus, and so they started using Juqu as the family name. Later, during Former Qin and Later Liang rule, Juqu Mengxun became known for broad knowledge in history and military tactics and thought to be both humorous and full of strategies, and became feared by the Former Qin governor Liang Xi and the Later Liang emperor Lü Guang, and so he tried to divert attention from himself by drinking heavily and spending time on frivolous matters. In 397, Lü Guang sent his brother Lü Yan on an attack against Western Qin, but Lü Yan was killed in a trap set by the Western Qin prince Qifu Gangui. Juqu Mengxun's uncles Juqu Luochou and Juqu Quzhou were Lü Yan's assistants, and in light of Lü Yan's death, Lü Guang believed false accusations against them and executed them. Juqu Mengxun escorted their caskets back to their home territory of Zhangye (modern Zhangye, Gansu) and then persuaded the various Xiongnu tribes to rise against Later Liang. Initially, he was defeated by Lü Guang's son Lü Zuan and fled into the mountains, but he was soon joined in rebellion by his cousin Juqu Nancheng , who sieged Jiankang (also in modern Zhangye) and persuaded Duan Ye the governor of Jiankang Commandery to accept leadership of the rebels, establishing Northern Liang. Soon, Lü Guang came under the greater threat of a rebellion by Guo Nen and recalled Lü Zuan to face that threat, and Duan Ye's nascent state survived. Juqu Mengxun joined Duan Ye, and was made a major general of the state. In 398, Duan Ye sent him on an expedition against Lü Guang's nephew Lü Chun , and Juqu Mengxun captured Lü Chun, causing all remaining Later Liang cities west of Zhangye to submit to Northern Liang, further enlarging Northern Liang territory. Duan Ye therefore created Juqu Mengxun the Marquess of Linchi. Lü Guang's son Lü Hong soon abandoned Zhangye, and Duan Ye moved his capital to Zhangye, and tried to further pursue Lü Hong against Juqu Mengxun's advice. Lü Hong defeated him and nearly killed him, but Juqu Mengxun saved Duan Ye. In 399, when Duan Ye claimed the title of Prince of Liang, he made Juqu Mengxun one of his two prime ministers, sharing responsibilities with Liang Zhongyong Later that year, when Northern Liang was under attack by Lü Guang's crown prince Lü Shao and Lü Zuan, it was at Juqu Mengxun's suggestion that Duan Ye refused to engage, forcing Lü Shao and Lü Zuan to retreat when Southern Liang relief forces under Tufa Lilugu arrived. In 400, when the general Wang De rebelled, Duan Ye sent Juqu Mengxun to attack him, and Juqu Mengxun defeated him and, while he fled, captured his wife and children. By 401, however, Duan Ye was heavily apprehensive of Juqu Mengxun's strategies and abilities, and he considered sending Juqu Mengxun far away. Juqu Mengxun, knowing Duan Ye's suspicions, tried to hide his ambitions. However, at the same time, because he was often insulted by another official that Duan Ye heavily relied on, Ma Quan , he falsely accused Ma of treason, and Duan Ye killed Ma. Juqu Mengxun then told Juqu Nancheng that he felt that Duan Ye lacked abilities and was an inappropriate ruler, trying to persuade Juqu Nancheng to rise against Duan Ye. When Juqu Nancheng refused, Juqu Mengxun requested to leave the capital to be the governor of Xi'an Commandery (also in modern Zhangye), and Duan Ye agreed. Juqu Mengxun then set a trap for both Juqu Nancheng and Duan Ye he made an appointment with Juqu Nancheng to offer sacrifices to the god of Lanmen Mountain (near Zhangye) on a vacation day, but submitting a false report through the official Xu Xian that Juqu Nancheng was set to rebel and would start the rebellion on a day that he requested permission to sacrifice to the god of Lanmen Mountain. When Juqu Nancheng requested Duan Ye for such permission, Duan Ye arrested him and ordered him to commit suicide. Juqu Nancheng, who had realized Juqu Mengxun's plan by this point, told Duan Ye that this was a sign that Juqu Mengxun was about to rebel and that he should keep Juqu Nancheng alive, and then when Juqu Mengxun rebels he could counterattack. Duan Ye, not believing in Juqu Nancheng, executed him. Juqu Mengxun then cited Duan Ye's execution of Juqu Nancheng to ask his people to rise against Duan Ye, and the people indeed rose in rebellion, because of the high regard they had for Juqu Nancheng. The rebels quickly arrived at Zhangye, and it fell. Despite Duan Ye's pleas, Juqu Mengxun executed him. The Northern Liang officials all endorsed Juqu Mengxun to take over the throne, and he took throne with the title Duke of Zhangye.
Ерте билік
Жүку Мэньцзун герцог атағын алғаннан кейін, қабілетті деп саналған бірқатар лауазымды адамдарды жоғарылатты, және оның мемлекетінің халқы риза болды. Ол сондай-ақ, шын мәнінде тәуелсіз болғанымен, Яо Синге (Кин императоры) вассал ретінде мойынсұнды. Алайда, ол дереу дағдарысқа тап болды, оның Жиукуан (酒泉) және Ляннинг (涼寧) Командириялары (қазіргі Жиукуан, Гансу) оған қарсы көтеріліп, Батыс Лянға қосылды. Ол қорқып, ағасы Дзюку Руды () Дугу маркизі және ресми Чжан Цзяньды (張潜) Яо Синнің ағасы Яо Шуоде (德)мен кездесуге жіберді, ол жақында Кейінгі Лянның астанасы Гузангты (, қазіргі Уувей, Ганьсу) қоршап алды және Кейінгі Лян императоры Лю Лонгты мойынсұнуға мәжбүр етті, өз мемлекетін Кейінгі Цинге тапсыруды ұсынды. Яо Шуде қуанышты болды, бірақ Солтүстік Лянға оралғаннан кейін, Чжан осындай берілуді ұсынған кезде, Джуку Ру оған қарсы болды, ал Джуку Менгсон, номиналды түрде Кейінгі Цинның вассалы болып қала отырып, Чжанды өлтірді және ешқашан өз мемлекетін берілмеді. Ол сондай-ақ Оңтүстік Лянның ханзадасы Туфа Лилугумен татуласуға тырысты, бастапқыда өзінің ұлы Джуку Синьяны (念) тұтқын ретінде Оңтүстік Лянға жіберді, бірақ Туфа Лилугу Джуку Синьяны қабылдамады, ол мағыналы тұтқын болу үшін тым жас екенін айтып, оның орнына Джуку Руды талап етті. Бастапқыда бас тартқаннан кейін, Джуку Мэнксун Түштiк Лянның талабына ие болды. 402 жылы Гузан қатты ашаршылықта болған кезде, Джуку Мэнкюн кейіннен Лианға шабуыл жасады, бұл Лью Лонгке Оңтүстік Лианнан көмек сұрауға мәжбүр етті, бірақ Оңтүстік Лианның күштері келгенге дейін, Лью Лонг Джуку Мэнкюнды жеңіп, Джуку Мэнкюн Лью Лонгпен татуласып, оған ашаршылықты жеңу үшін азық-түлік ұсынды. Жаңа 403 жылы, Дзюку Мэнкшун Дуан Е-ді алмастырғаннан кейін негізгі лауазымды адам болып қала берген Лян Чжун Ён өз иелігінен қашып, Батыс Лянның ханзадасы Ли Гаоға қосылды. Лианның әйелі мен балаларын өлтірудің орнына, Джуку Мэнксун оларды Лианға жіберіп, "Мен Лианға бауырымдай қарадым, бірақ ол маған сенбеді. Ол маған емес, өзіне сатқындық жасады, мен адамнан айырылсам да, ренжімеймін". Сол жылы, Джукю Менгсун мен Туфа Лилугу үнемі оған шабуыл жасап, мемлекетінің ресурстарын сарқ еткендіктен, Лю Лонг өз мемлекетін одан әрі сақтай алмайтынын сезінді және ол өз мемлекетін (қазір Гузаннан аздан астам) кейіннен Цинге тапсырды. Ол сондай-ақ Кейінгі Цинь генералын Ци Наньға (齊難) Джуку Мэньсуньға шабуыл жасауға көндірді, бірақ Джуку Мэньсунь Цидің шабуылдарын теріске шығарып, содан кейін Цимен татуласты. Жүку Мэньцзун Жүку Руды (бұл кезде ол Оңтүстік Лянгтан қайтып келген болуы керек) Кейінгі Цинь астанасы Чанъанға Яо Синге бағынуын жариялауға жіберді. Сол жылы оның екі ағасы және генералдары Джуку Циньсин (親信) және Джуку Конгду (孔篤) жемқор және халыққа зиян келтіретінін хабарлағаннан кейін, ол өзін-өзі өлтіруге мәжбүр болды. Бұл арада ол Яо Синь өзі үшін жасаған Xihai маркизі атағын мойындады, Тюфа Лилугудың ағасы және мұрагері Туфа Рутан маркиз болған кезде герцог болып тағайындалғанына бастапқы наразылығына қарамастан. 405 жылы Ли Гао өзінің астанасын Дунхуаннан (敦, қазіргі Дунхуан, Гансу) Цзюкуанға көшірді, бұл Чжаньеге жақын болып, Джуку Мэньсунга қысым жасау үшін. 406 жылы көктемде Туфа Рутан Солтүстік Лянға үлкен шабуыл жасады, бірақ Джуку Мэньцзун Чжаньеді ұстап тұрып, Туфа Рутанды кері шегінуге мәжбүр етті. 406 жылдың күзінде Джукю Менксун Цзюкуанға күтпеген жерден шабуыл жасап, бастапқыда Ли Гаоны жеңді, бірақ Цзюкуанды ойдағыдай қоршауға ала алмады және кері шегінуге мәжбүр болды. 407 жылдың күзінде Туфа Рутан Солтүстік Лянға тағы бір шабуыл жасады, бірақ Джуку Мэньцзун оны жеңе алды. 410 жылы Туфа Рутан мен оның ағасы Туфа Джуян (髮俱延) Солтүстік Лянға бірінен соң бірі шабуыл жасады, ал Джуку Мэньцзун оларды кері қайтара алды, содан кейін Гузанды қоршауға алды (туфа Рутан өзінің астанасын 406 жылы Яо Сингтен сый ретінде алғаннан кейін көшірді). Гузанның халқы, өйткені Туфа Рутан бұған дейін сәтсіз бүлік шығарғаннан кейін жаппай жазалауды жүзеге асырды, қорқыныштан құлдырап, 10,000-нан астам отбасы Солтүстік Лянға берілді. Түфа Рутан, Джуку Мэньцзюнь мен оңтүстіктегі Чэку Цижен (折屈奇鎮) бүлік шығарды деп қорқып, Джуку Мэньцзюньмен татуласып, астанасын оңтүстікке, Ледуға (樂都, қазіргі Хайдун префектурасы, Цинхай) көшірді. Алайда, Гусаннан кеткеннен кейін Ху Чен (侯) мен Цзяо Ланг (焦朗) Гусанды қолға алып, Джуку Мэньсуньға номиналды түрде бағынышты болды, бірақ олар Гусанды өздері ұстады. 41...
Juqu Mengxun, having taken the ducal title, promoted a number of officials who were considered capable, and it was said that the people of his state were pleased. He also nominally submitted to the Later Qin emperor Yao Xing as a vassal, although remaining in reality independent. However, he immediately faced the crisis that his Jiuquan (酒泉) and Liangning (涼寧) Commanderies (roughly modern Jiuquan, Gansu) rebelled against him and joined Western Liang. He became fearful, and he sent his brother Juqu Ru (沮渠挐) the Marquess of Dugu and official Zhang Qian (張潜) to meet Yao Xing's uncle Yao Shuode (姚碩德), who had just recently sieged Later Liang's capital Guzang (姑臧, in modern Wuwei, Gansu) and forced the Later Liang emperor Lü Long to submit, offering to surrender his state to Later Qin. Yao Shuode was pleased, but upon return to Northern Liang, while Zhang recommended such surrender, Juqu Ru argued against it, and Juqu Mengxun, while remaining nominally a Later Qin vassal, executed Zhang and never actually surrendered his state. He also tried to make peace with Southern Liang's prince Tufa Lilugu, initially sending his son Juqu Xi'nian (沮渠奚念) as a hostage to Southern Liang, but Tufa Lilugu rejected Juqu Xi'nian, stating that he was too young to be a meaningful hostage and demanding Juqu Ru instead. After initially refusing, Juqu Mengxun gave in to Southern Liang demands after Tufa Lilugu defeated him in battle. In 402, with Guzang under a severe famine, Juqu Mengxun attacked Later Liang, causing Lü Long to seek aid from Southern Liang, but before Southern Liang forces could arrive, Lü Long defeated Juqu Mengxun, and Juqu Mengxun made peace with Lü Long, offering him food for famine relief. Around the new year 403, Liang Zhongyong, who continued to be a key official after Juqu Mengxun took over for Duan Ye, fled from his domain and joined Western Liang's prince Li Gao. Rather than killing Liang's wife and children as might be expected, Juqu Mengxun sent them to Liang, commenting, "I treated Liang like a brother, but he did not trust me. He did not betray me, but himself; I do not mind losing a man." Later that year, because Juqu Mengxun and Tufa Lilugu were constantly attacking him and draining his state's resources, Lü Long felt he could not maintain his state any more, and he surrendered his state (now consisting of little more than Guzang) to Later Qin. He also persuaded the Later Qin general Qi Nan (齊難) to attack Juqu Mengxun, but Juqu Mengxun repelled Qi's attack and then made peace with Qi. Juqu Mengxun sent Juqu Ru (who must have somehow been returned from Southern Liang by this point) to the Later Qin capital Chang'an to declare his submission to Yao Xing. Later that year, having received reports that his two uncles and generals Juqu Qinxin (沮渠親信) and Juqu Kongdu (沮渠孔篤) were corrupt and harmful to the people, he forced to commit suicide. Meanwhile, he accepted the title that Yao Xing created him, the Marquess of Xihai, to show submission, despite his initial displeasure that Tufa Lilugu's brother and successor Tufa Rutan was created a duke while he was only created a marquess. In 405, Li Gao moved his capital from Dunhuang (敦煌, in modern Dunhuang, Gansu) to Jiuquan, to be closer to Zhangye to exert pressure on Juqu Mengxun. In spring 406, Tufa Rutan launched a major attack on Northern Liang, but Juqu Mengxun was able to hold Zhangye, forcing Tufa Rutan to withdraw. In fall 406, Juqu Mengxun made a surprise attack on Jiuquan, initially defeated Li Gao, but he could not successfully siege Jiuquan and was forced to withdraw. In fall 407, Tufa Rutan made another attack on Northern Liang, but Juqu Mengxun was able to defeat him. In 410, Tufa Rutan and his brother Tufa Juyan (禿髮俱延) launched successive attacks on Northern Liang, and Juqu Mengxun was not only able to repel them, but then proceeded to siege Guzang (where Tufa Rutan had moved his capital after receiving it as a bestowment from Yao Xing in 406). The people of Guzang, because Tufa Rutan had previously carried out massive executions after a failed rebellion, collapsed in fear, and more than 10,000 households surrendered to Northern Liang. Tufa Rutan, apprehensive of both Juqu Mengxun and a rebellion by Zhequ Qizhen (折屈奇鎮) in the south, made peace with Juqu Mengxun and moved his capital back south to Ledu (樂都, in modern Haidong Prefecture, Qinghai). As soon as he left Guzang, however, Hou Chen (侯諶) and Jiao Lang (焦朗) seized control of Guzang and nominally submitted to Juqu Mengxun, although they held Guzang themselves. In fall 410, Juqu Mengxun attacked Western Liang and defeated Li Gao's heir apparent Li Xin and captured the Western Liang general Zhu Yuanhu (朱元虎), and he subsequently made peace with Li Gao when Li Gao ransomed Zhu with silver and gold. In spring 411, with Jiao Lang still holding Guzang, Juqu Mengxun sieged Guzang and captured him, but pardoned him. He left Juqu Ru in command at Guzang and then attacked Southern Liang, putting Ledu under siege, and only withdrew after Tufa Rutan sent his son Tufa Anzhou (禿髮安周) as a hostage. Tufa Rutan soon counterattacked, however, and initially was successful, but Juqu Mengxun trailed Tufa Rutan's forces and defeated him, again putting Ledu under siege and forcing Tufa Rutan to send another son, Tufa Ran'gan (禿髮染干) as a witness before withdrawing. In fall 411, Juqu Mengxun made a surprise attack on Western Liang, but was unsuccessful, and as he ran out of food supplies and withdrew, Li Gao sent Li Xin to attack him, defeating him. In winter 412, Juqu Mengxun moved the capital from Zhangye to Guzang, and he claimed the greater title of Prince of Hexi.
Ортаңғы билік
413 жылы Жукю Менксун өзінің ұлы Жукю Чжэнде (政德) мұрагерін тағайындады. Сол жылдың жазында ол Туфа Рутанның тағы бір шабуылын сүріндіріп, кейін қайтадан Ледуды 20 күн қоршауға алды, бірақ оны басып ала алмады. Ол шабуылды қайтадан бастады, өйткені Туфа Рутанның генералы Туфа Венжи (髮文支) оған берілді, бұл Туфа Рутанды Туфа Джуянды өзіне барымта ретінде жіберуге мәжбүр етті. Сондай-ақ 413 жылы, Джукю Менгсон ұйықтап жатқанда, оның евнугі Ван Хуэйдзу (王懷祖) оны өлтіруге тырысты, бірақ тек аяғын жарақаттады. Мэньсунь ханшайымы Ванды тұтқындап, оның басын шауып өлтірді. 413 жылы Чжукю Мэньшунның анасы Чэ ханшайымы қайтыс болды. Батыс Цин 414 жылы Оңтүстік Лянгты жойғаннан кейін, Солтүстік Лянг пен Батыс Цин арасында бірқатар соғыс басталды, бұл шайқастарда Джуку Мэньцзун Батыс Циннің ханзадасы Цифу Чипанға қарсы жеңіске жетті. 416 жылы, шешілмейтін шайқастан кейін, Солтүстік Лян және Батыс Цин бейбітшілік орнатты. 417 жылы Джуку Мэньчжун Ли Синге тұзақ құрғаны үшін (осы жылы Ли Гао қайтыс болғаннан кейін Ли Гаоның орнын басқан) өзінің генерал Джуку Гуанцзон (廣宗) Батыс Лянға беріліп жатыр деп ойлап, Джуку Мэньчжун күтіп тұрды. Алайда, Ли Син тұзақты түсінгеннен кейін кері шегінді, ал Джуку Мэнксун оны қуып жетіп, Ли Син оны жеңді. Сол жылы Цюку Мэньцзун Цзинь-Цзинь провинциясын жойып, оның аумағын басып алған Цзинь-Цзинь генерал Лю Ю туралы естігенде қорқып, ашуланды. Оның өкілі Лю Сянь (劉祥) оған күлімсіреп есеп бергенде, Джуку Мэнкюн ашуланып: "Лю Ю Хангу асуына кіргенін естігенде қалай күлімсірейсің!" - деп мәлімдеді. Лиу Сяңның басын шауып өлтірді. (Бұл 415 жылы Жүку Мэньцзюньдің Цзиньге вассал ретінде мойынсұнуға келіскеніне қарамастан). Оның қорқынышы Лю Ю 417 жылы бұрынғы Кейінгі Цинь аумағынан кеткеннен кейін төмендей бастады, ал Ся императоры Хельян Бобо 418 жылы Лю Ю ұлы Лю Ижен (劉義真) қол астындағы әскерлерді талқандағанда толығымен тарап кетті. 418 жылы Джуку Мэньцзун Батыс Лянға шабуыл жасады, бірақ Ли Син онымен күресуден бас тартты, сондықтан ол кері шегініп кетті. Сол жылы ол Цзиньның қол астына кірді. 420 жылы Чжуку Мэньцзюнь Ли Синге тағы бір тұзақ құрды. Ол Батыс Цинь қаласының Хаомен (, қазіргі Хайдун префектурасы, Цинхай) қаласына шабуыл жасады, бірақ Хаоменге жеткеннен кейін дереу кері шегіп, өз әскерін Чжуаньянға (川, Жангьеге жақын) жасырды. Ли Син, Джуку Мэншунның қорғанысы төмен деп қате ойлап, Сонг Яо мен Чжан Тишунның, сондай-ақ анасы ханшайым жесір Иннің кеңестеріне қарсы Жаң-Йеге шабуыл жасауға шешім қабылдады. Ол Жангьеге жақындаған кезде, Жүку Мэнксун оны ұстап алып, жеңді. Содан кейін генералдар оған Жиукуанға тез оралуға кеңес берді, бірақ Ли Син, анасына мойынсұнбағанын және оны тек жеңістен кейін ғана көре алатынын айтып, Джуку Менгшунмен тағы да соғысты, одан да үлкен жеңіліске ұшырады және ол шайқаста қаза тапты. Жүку Мэньчжун тез арада Цзючанды және Батыс Лянг аумағының көп бөлігін басып алды. Ол негізінен Батыс Лян халқын тыныштандыру саясатын ұстанып, өзінің әкімшілігіне қабілетті Батыс Лян шенеуніктерін, соның ішінде Ли Гаоның жартылай ағасы Сонг Яо () кіргізді. 420 жылы қыста Ли Синнің ағасы Ли Сун Дунхуанды басып алып, Батыс Лянның билігін қалпына келтіруге тырысты, ал Джуку Мэньсун бастапқыда Джуку Чжэндеді Дунхуанды қоршауға жіберді. 421 жылы көктемде ол Дунхуанға шабуыл жасады, ал Ли Сун бас тартуға тырысқанда, бас тартты. Ли Сунның ресми өкілі Сонг Чен (承) көтеріліп, қаланы оған ұсынды, ал Ли Сун өзін-өзі өлтіріп, Батыс Лянгты жойды; Цзюкуанда жүргізген бейбітшілік саясатына қайшы, Джуку Мэньсун Дунхуан тұрғындарын өлтірді. Батыс Лянг жойылғаннан кейін, Джуку Мэньцзун Батыс Цинге қарсы шабуылдарын қайтадан бастады. Оның алғашқы шабуылдары сүрініп тасталса да, оның шабуылдары Батыс Цинге әсерін тигізді, оның күші кеми бастады. Кейбір кезде ол Туфа Рутанның мұрагер ханзадасы Туфа Хутайды (髮虎台) Батыс Цинге қарсы көтерілуге шақырды, оған екі командирлік пен әскер беруге уәде берді, бірақ Туфа Хутайдың оның қарындасы Туфа ханшайымы (Кифу Чипанның әйелі) кіретін зайыбы ашылғаннан кейін, Кифу Чипан Туфа Хутай мен ханшайым Туфаны өлтірді. Туфа кланының кейбір мүшелері Солтүстік Лянға қашып кетті. 421 жылы Батыс Лянның бұрынғы генералы және Ли Синнің күйеу інісі генерал Тан Цзи (唐契) өзінің Цзиньчан (, қазіргі Цзюкуань, Ганьсу) лауазымында көтеріліске шықты, 423 жылға дейін Жюку Чжэнде Танды жеңе алмады, бірақ Тан және оның ағасы Тан Хэ (唐和) және немере інісі Ли Бао (李寶, Ли Синнің ұлы) Иу (伊吾, қа�...
In 413, Juqu Mengxun created his son Juqu Zhengde (沮渠政德) heir apparent. In the summer of that year, he repelled another attack from Tufa Rutan, and then again put Ledu under siege for 20 days, but could not capture it. He renewed the attack when Tufa Rutan's general Tufa Wenzhi (禿髮文支) surrendered to him, forcing Tufa Rutan to send Tufa Juyan as a hostage to him. Also in 413, while Juqu Mengxun was sleeping, his eunuch Wang Huaizu (王懷祖) tried to assassinate him, but only hurt his foot. Juqu Mengxun's wife Princess Meng arrested Wang and had him beheaded. Also in 413, Juqu Mengxun's mother Lady Che died. With Western Qin having destroyed Southern Liang in 414, Northern Liang and Western Qin began to have a series of wars, with Juqu Mengxun largely winning these battles against Western Qin's prince Qifu Chipan. In 416, after an inconclusive battle, Northern Liang and Western Qin entered into peace. In 417, Juqu Mengxun tried to lay a trap for Li Xin (who had succeeded Li Gao after Li Gao's death that year) by having his general Juqu Guangzong (沮渠廣宗) pretending to surrender to Western Liang, while Juqu Mengxun lay in wait. However, Li Xin realized the trap and withdrew, and as Juqu Mengxun gave chase, Li Xin defeated him. That year, Juqu Mengxun became fearful and angry when he heard that the Jin general Liu Yu had destroyed Later Qin and seized its territory, probably in fear that Liu Yu would next advance against his state. When his official Liu Xiang (劉祥) was making a report to him with a smile, Juqu Mengxun angrily stated, "How do you dare to smile upon hearing that Liu Yu had entered Hangu Pass!" and beheaded Liu Xiang. (This is despite Juqu Mengxun having made an overture in 415 agreeing to submit to Jin as a vassal.) His fears appeared to subside after Liu Yu left former Later Qin territory late in 417, and dissipate completely when the Xia emperor Helian Bobo crushed troops under Liu Yu's son Liu Yizhen (劉義真) in 418. In 418, Juqu Mengxun made an attack on Western Liang, but Li Xin refused to engage him, and he withdrew. Later that year, he submitted to Jin as a vassal. In 420, Juqu Mengxun set another trap for Li Xin. He pretended to attack Western Qin's city Haomen (浩亹, in modern Haidong Prefecture, Qinghai), but once reaching Haomen, immediately withdrew and hid his army at Chuanyan (川巖, near Zhangye). Li Xin, believing wrongly that Juqu Mengxun's defenses were down, decided to attack Zhangye, against the advice of Song Yao and Zhang Tishun, as well as his mother Princess Dowager Yin. As he approached Zhangye, Juqu Mengxun intercepted him and defeated him. His generals then advised him to quickly withdraw to Jiuquan, but Li Xin, stating that he had disobeyed his mother and would only be able to see her again after a victory, engaged Juqu Mengxun again, suffering an even greater defeat, and he was killed in battle. Juqu Mengxun quickly captured Jiuquan and most of Western Liang territory. He largely maintained a policy of trying to pacify the Western Liang people and incorporating capable Western Liang officials into his administration, including Li Gao's half brother Song Yao (宋繇). In winter 420, Li Xin's brother Li Xun seized Dunhuang and tried to reestablish Western Liang rule, and Juqu Mengxun initially sent Juqu Zhengde to siege Dunhuang. In spring 421, he attacked Dunhuang himself, and when Li Xun tried to surrender, he refused. Li Xun's official Song Cheng (宋承) rebelled and offered the city to him, and Li Xun committed suicide, ending Western Liang; contrary to the pacification policy he carried out at Jiuquan, Juqu Mengxun slaughtered the populace of Dunhuang. With Western Liang destroyed, Juqu Mengxun renewed his attacks against Western Qin, and while his initial attacks were repelled, his attacks had a draining effect on Western Qin, whose strength began to be sapped. At some point, he also encouraged Tufa Rutan's crown prince Tufa Hutai (禿髮虎台) to rebel against Western Qin, promising to lend him two commanderies and troops, but after Tufa Hutai's plot, which also included his sister Princess Tufa (Qifu Chipan's wife), was discovered, Qifu Chipan had Tufa Hutai and Princess Tufa executed. Some members of the Tufa clan fled to Northern Liang. In 421, the general Tang Qi (唐契), a former Western Liang general and brother in law to Li Xin, rebelled at his post of Jinchang (晉昌, in modern Jiuquan, Gansu), and not until 423 did Juqu Zhengde defeat Tang, but Tang and his brother Tang He (唐和) and nephew Li Bao (李寶, Li Xin's son) fled to Yiwu (伊吾, in modern Kumul Prefecture, Xinjiang) and held out there. Also in 423, Juqu Mengxun sent tributes to Jin's successor state, Liu Song, which Liu Yu had established in 420. Liu Yu's son Emperor Shao of Liu Song affirmed Juqu Mengxun's title of Prince of Hexi. In fall of that year, when Rouran attacked Northern Liang, Juqu Mengxun sent Juqu Zhengde to fight Rouran, but Juqu Zhengde was defeated and killed. Juqu Mengxun then created his next son Juqu Xingguo (沮渠興國) as heir apparent. In 426, a decisive battle would largely end Western Qin as a threat to Northern Liang. Qifu Chipan and his crown prince Qifu Mumo were launching a major attack on Northern Liang. Juqu Mengxun sent messengers to persuade the Xia emperor Helian Chang (Helian Bobo's son and successor) to make a surprise attack on the Western Qin capital Fuhan (枹罕, in modern Linxia, Gansu). Helian Chang, in response, sent his general Hulu Gu (呼盧古) to attack Wanchuan and Wei Fa (韋伐) to attack Nan'an (南安, in modern Dingxi, Gansu), and while Western Qin was able to hold Wanchuan, Nan'an fell, at great loss. In winter 426, Xia forces commanded by Hulu and Wei attack Fuhan, forcing Qifu Gangui to move the capital to Dinglian (定連, also in Linxia), and Hulu and Wei then captured another important Western Qin city, Xiping (西平, in modern Xining, Qinghai), and while they then withdrew, Western Qin had been dealt a major blow. Later that year, with Emperor Taiwu of Northern Wei having in turn defeated Helian Chang in battle, capturing Chang'an and nearly capturing the Xia capital Tongwan (統萬, in modern Yulin, Shaanxi) as well, Juqu Mengxun sent messengers to Northern Wei offering to submit as a vassal. In 428, when Qifu Chipan died and was succeeded by Qifu Mumo, Juqu Mengxun made a major attack on Western Qin. Qifu Mumo sent back his general Juqu Chengdu (沮渠成都), whom Qifu Chipan captured in 422, to seek peace, and they entered into a peace agreement. However, just several months later, Juqu Mengxun renewed his attacks on Western Qin.
Билік етуінің соңғы кезеңдері
429 жылы Джуку Мэньцзюнь Батыс Циньге тағы бір ірі шабуыл жасады, бірақ науқан кезінде Джуку Синггуо тұтқындалды, ал Джуку Мэньцзюнь өз күштері Мюронг Мулиян (慕容慕利延), хан Мюронг Мугуидің (慕容慕) ағасы басқаратын Туйхун әскерлерімен біріккеннен кейін, кері шегінуге мәжбүр болды. Ол көп ұзамай Чифу Мумоға үлкен мөлшерде астық жіберіп, Джуку Синггуодан төлем талап етті, бірақ Чифу Мумо бас тартты, сондықтан Джуку Менгкюн Джуку Синггуоның анасы бір інісі Джуку Путиді (菩提) мұрагер болуға тағайындады. Қифу Мумо Жүку Синггуоны ресми адам ретінде ұстап, оған бір қарындасын үйленді. 431 жылы Ся императоры Хельян Дин (Хельян Чанның ағасы және 428 жылы Солтүстік Вэйге қолға түскеннен кейін оның мұрагері) алдымен Батыс Циньді жойып, Цифу Мумоны өлтірді, содан кейін Мюронг Мугуимен жеңіліп, тұтқынға алынды), Джуку Мэньсун, қазір оның аумағы тікелей Солтүстік Вэймен байланыста, өзінің адалдығын көрсету үшін ұлы Джуку Анчжоуды Солтүстік Вэйге барымта ретінде жіберді. Оған жауап ретінде Солтүстік Вэй императоры Тайву өзінің ресми Ли Шунын (李順) Солтүстік Лянға жіберіп, оған бірқатар жоғары атақтар берді, соның ішінде Лян князі атағы да бар. 432 жылы қартайған кезінде Жүку Мэньцзун өз бетімен және қатыгездікпен әрекет еткен, оның қол астындағылар бұдан былай ауыр азап шекті. Ли Шун өзінің аумағына қайта келгенде, ол бастапқыда Солтүстік Вэй императорының жарлығын қабылдау үшін иілуден бас тартты, бірақ Ли Шунның мұндай құрметсіздік жазаланатынын ескерткеннен кейін, солай етті. 433 жылы ол ауырып қалды, ал оның ақсүйектері мен шенеуніктері Джуку Путидің өзіне мұрагер болу үшін тым жас деп ойлады, сондықтан Джуку Путиді биліктен алып тастады және оны мұрагер ретінде ағасы Джуку Муджанға ауыстырды. Көп ұзамай Мэньцзун Жокю қайтыс болды, оның орнын Жокю Муцзянь бағындырды.
In 429, Juqu Mengxun launched another major attack on Western Qin, but during the campaign, Juqu Xingguo was captured, and Juqu Mengxun was forced to withdraw, after his forces, aligned also with Tuyuhun forces commanded by Murong Muliyan (慕容慕利延), the brother of the khan Murong Mugui (慕容慕璝). He soon sent a large amount of grain to Qifu Mumo, requesting to ransom Juqu Xingguo, but Qifu Mumo refused, so Juqu Mengxun created Juqu Xingguo's younger brother, by the same mother, Juqu Puti (沮渠菩提), to be heir apparent. Qifu Mumo kept Juqu Xingguo as an official and married a sister to him. In 431, with Xia's emperor Helian Ding (Helian Chang's brother and successor after Helian Chang was captured by Northern Wei in 428) having first destroyed Western Qin and killed Qifu Mumo and then having been defeated and captured by Murong Mugui), Juqu Mengxun, now with his territory directly in contact with Northern Wei, sent his son Juqu Anzhou to Northern Wei as a hostage to show his loyalty. In response, Northern Wei's Emperor Taiwu sent his official Li Shun (李順) to Northern Liang to bestow a number of high titles, including the title of Prince of Liang. By 432, Juqu Mengxun, in his old age, was said to be arbitrary and cruel, with his subjects suffering the pain henceforth. When Li Shun again arrived in his territory, he initially refused to bow down to receive the Northern Wei emperor's edict, but upon Li Shun's warning that such disrespect will be punished, did so. In 433, he grew ill, and his nobles and officials believed Juqu Puti to be too young to succeed him, and so deposed Juqu Puti and replaced him as heir apparent with his older brother Juqu Mujian. Juqu Mengxun soon died, and Juqu Mujian succeeded him.