Кіріспе

Бауқұйрықтылар түрлері (Sminthopsis macroura) - Dasyuridae тұқымдасына жататын шағын австралиялық түнгі "бауқұйрықты тышқан". Түрдің таралуы ішкі орталық және солтүстік Австралияның көп бөлігінде, құрғақ және жартылай құрғақ мекендер қатарында кездеседі. Бұл түрдің таралу аймағы кең болса да, Австралияның көп бөлігінде, оның ішінде Жаңа Оңтүстік Уэльстің (NSW) батыс аймағында азайып келеді. Бұл бірнеше қауіп төндіретін процестерге, ең алдымен тіршілік ортасының бұзылуына байланысты. Бұл жаңа штаттың қоршаған орта және мұралар басқармасы түрді "қауіпті" деп атауға әкелді. Бұл түр 1999 жылғы Қоршаған ортаны қорғау және биологиялық әртүрлілікті сақтау туралы заңда (EPBC Act) көрсетілген емес. Халықаралық табиғат қорғау одағының (IUCN) қауіп төнген түрлердің қызыл тізімі түрлерді "ең аз алаңдаушылық туғызатын" түр ретінде көрсетеді. Бұл түрді басқа ұқсас түрлерден, мысалы, майлы құйрықты дунардан (S. crassicaudara) маңдайдағы қара жолақпен ажыратуға болады, ол тек жартылай Джулия Крик дунартына (S. douglasi) ұқсас. Алайда Джулия Крик дуннарты жолақты дуннартқа қарағанда екі-үш есе ауыр және басы мен денесінің ұзындығы 100-135 мм.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Жазық бетіндегі дунарттың таралуы Орталық және Солтүстік Австралияның кең аумағын қамтиды, Пилбарадан Солтүстік Территорияның ортасына дейін, Батыс және Орталық Квинслендке дейін, Оңтүстік Австралияның оңтүстік-шығысына дейін Жаңа Оңтүстік Уэльстің солтүстік және батысына дейін. Бұл түр сондай-ақ әртүрлі мекендерде, негізінен құрғақ аймақтарда, тұщы бұталы (Atriplex spp.) бар төменгі бұталы жерлерде кездеседі. және көк бұта (Maireana spp. ), құмды топырақтағы шөптесіндер, аздаған акациялы бұталар арасында, балшықты, құмды немесе тас топырақтағы шөптесіндер, ашық тұщы көлдер мен төменгі, бұталы, тас тау жоталарында. Түрлердің ең көп таралуы негізінен үй жануарлары мен жабайы жануарлардың көп жайылатын жерлері аз немесе мүлдем жоқ, және көбінесе табиғи өсімдіктерде дренаж желілері бар, олар азық-түлік пен баспананың болуын жақсартады. Түр полиэстроздық, орташа цикл ұзындығы 23-25 күн. Аталық тұқымдар тұқымдық кезең бойы және үш маусымға дейін көбейе алады. Жас шаланың мөлшері сегіз балаға дейін өзгеруі мүмкін, бұл ұрық санының санына тең. Олардың қорабында 40 күн бойы өмір сүреді, қорабында жаңа туған ұлдары жақсы дамығанша, олар сосакиге жабысады. Егер анасының бір-екі баласы болса, оларды өсірмеуі мүмкін. Жас бүркіттер қаптан шыққан соң, ұяда тағы 30 күн бойы сүт ішумен болады. Әдетте, бір маусымда екі ұрық болады, бірақ тұтқында үш ұрық өсіруі мүмкін. Екі жерде жолақты дуннарттың нәжіс материалдарын талдау олардың тамақтануы тек арахнидтер, хилоподалар, қаңқалылар және жәндіктер кластарынан шыққан омыртқасыздардан тұратындығын анықтады. Бұл түрдің майлы құйрықты дуннартқа қарағанда көбірек изоптер (термит) жейтіні белгілі. Бұл түрлер күн сайын тамақта өздерінің дене массасының 50% -ға дейін жейді, ал майлы құйрықты дунарттар 81% -ға дейін қажет етеді, бірақ екі түрдің де дене салмағы ұқсас болады.

Тірі қалу

Жазық бетіндегі дунарт су мен қоректік заттардың жетіспеушілігімен, температураның әртүрлілігімен, қатты, құрғақ ортада өмір сүру үшін көптеген стратегиялар мен бейімделулерді дамытты. Температураның ауытқуынан аман қалу үшін түрдің денесі температураның біркелкілігін сақтай алады, бұл күндізгі температура циклымен, тоспамен және тікелей әсерден аулақ болуымен байланысты. Жазғы уақытта ашық жерлерге түспеу үшін бұл түр түнде белсенді болып, күндіз өзі қазған орларда немесе шөптерден, жапырақтардан және басқа материалдардан жасалған ұяларда қуыс бүршіктерде, тығыз өсімдіктер мен ағаш қуыстарының астында демалады. Сондай-ақ, топырақ жарықшақтарында, тастар астында, бүркемелерде және жануарлардың орларында паналайды. Қыста тіршілік ету үшін бұл түр күнделікті, әдетте түнде, күндіз оянады, ол күндіз күндіз күндіз жылыту үшін пайдаланады. Қысқы түндер суық болған сайын, күнделікті ұйқысы ұзағырақ және тереңдейді; әйелдер ұйқыда ерлерге қарағанда ұзаққа созылады. Торпор түріне судың жоғалуын азайтуға және энергия шығынын 90% -ға дейін азайтуға мүмкіндік береді, бұл азық-түлік мөлшерін едәуір азайтады; бұл қыста азық-түлік тапшы болған кезде өте пайдалы. Жазғы уақытта азық аз болса немесе қоршаған орта температурасы тұрақсыз болса, жолақпен бетпе-бет келген дунарт күнделікті тоңға түсуі мүмкін. Майлы құйрықты дунар сияқты, жолақты дунар да азық мол болған кезде құйрығында артық май сақтай алады және азық аз болған кезде, көбінесе қыста, осы азық-түлік қоймаларын пайдаланады.

Қауіптер

Түрлерге төнген негізгі қауіп - бұл құс-құс және үй жануарларының бұталы далалар мен шөптесін жайылымдарды шауып-шауып, шауып-шауып кетуі. Өте жиі және кең көлемде орын алатын өрттер, мекен-жайдың қирауы, фрагментациясы, ландшафттың бұзылуы да оның мекен-жайына қауіп төндіреді. Жабайы мысықтар мен қызыл түлкілердің (Vulpes vulpes) жыртқышы түрдің популяциясына тікелей әсер етеді. Құлаған ағаштарды алып тастау түрге қауіп төндіреді, өйткені ол ыстықтан және жыртқыштан баспана табу үшін осыған арқа сүйеді, сондай-ақ ағаш қалдықтарында немесе астында тұратын омыртқасыз жануарлар үшін азық болады. Дуннарттар фосфорлы органикалық пестицид фенитротионға өте сезімтал, ол өлімге әкеп соғатын улану кезінде летаргия мен уақытша қозғалмайтын жағдай туғызады, ол жыртқышқа айналу қаупін арттырады. Бұл пестицидті жергілікті жер иелері шегірткелерді жою үшін қолданады.

Қорғау

Жаңа Уэльс штатының қоршаған орта және мұра басқармасы "Біздің түрлерді құтқару" деп аталатын бағдарламаны іске асырды, оның мақсаты - мүмкіндігінше көп қатерлі түрлерді, оның ішінде жолақпен бетпе-бет келген дуннартты сақтау. Қабылданған кейбір шараларға мыналар жатады: Ауыл шаруашылығы алқаптарында шағын (10-20 га) қорғану орындарын орнатуды сынақтан өткізу, олар мекен-жайлар қорғауы ретінде жұмыс істейді. Бұл нысандар осы басқару стратегиясының тиімділігін анықтау үшін бақыланатын болады. Жер иелері мен өртке қарсы күрес органдарымен жер бетіндегі өсімдіктер мен өлі ағаштарды сақтап қалу үшін өртке қарсы тиісті режим құру. Жергілікті жер иелерін тұтас тұщы бұталар мен басқа да жер асты өсімдіктерін қорғауға, сондай-ақ жайылымдық қысым мен басқа да кедергілерді азайтуға шақыру. Жаңа популяцияларды табу және түрлердің таралуы мен көптігін анықтау үшін қолайлы мекендеу аймақтарында зерттеулер жүргізу. Фенитротионды пайдаланудың әсері туралы хабардар ету және жергілікті жер иелеріне аз уытты баламаларды қолдануды насихаттау.