Кіріспе

Шығыс У мемлекетінің өкілі (қайтыс болды 243) Кан Цзе (қайтыс болды қараша немесе желтоқсан 243), сыпайылық аты Дерун, Қытайдың Үш патшалық кезеңінде Шығыс У мемлекетінің өкілі болды.

Өмір

Кан Зе қазіргі Шаосингтің оңтүстік-шығысында орналасқан Куайджи қолбасшылығының Шанин округінен шыққан. Ол шаруа отбасында туылғанына қарамастан, оқушы еді және кітап оқығанды жақсы көретін. Ол күнтізбе жүйелері саласында маманданатын белгілі ғалымға айналды. Ол мемлекеттік қызметке кіру үшін xiaolian (азаматтық қызметке үміткер) ретінде ұсынылды және Qiantang округінің (錢唐) басшысы (長) және Чэнь округінің (縣) префекті (令) болып тағайындалды. Сол кезде Сунь Куан әлі де арбалар мен атты әскердің генералы (騎將軍) ретінде белгілі болған кезде Кан Зе оның батыс көмекшісі (西曹) ретінде қызмет етуге шақырылды. 229 жылы Сунь Куан өзін Шығыс Ву императоры деп жариялағаннан кейін Кан Цзе жазу шебері (尚書) болып тағайындалды. Сунь Куанның Цзяхэ дәуірі кезінде Кан Цзе сарай жазушыларының префекті (中書令) және сарай қызметкері (侍中) болып қызмет етті және 242 жылы мұрагер ханзаданың (太子太) бас ұстазы болды. Кан Цзе келесі жылы қайтыс болды, ал Сунь Куан қатты қайғырып, бірнеше күн бойы тамақ ішпеді. Кан-Зе әдепті, қарапайым, шыншыл әрі сақ адам ретінде танымал. Ол өзіне қарасты барлық кішігірім қызметкерлерге құрметпен қарады. Оның кейбір елеулі үлестеріне Лю Хунның (劉洪) "Цян Сянь Ли" (乾象) күнтізбесіне жасаған түсініктемелері және Шығыс Удағы күнтізбенің ғылымды насихаттауы жатады. Конфуций ілімінде қол жеткізген жетістіктері үшін оған кіші маркиз атағы берілді. Кан Зе азаптаудың қолданылуына қатты қарсы болды. Лю И билікті теріс пайдаланғаны үшін кінәлі деп табылғанда, көптеген билеушілер оны өртеп немесе бөлшектеу арқылы жазалауды қолдады. Сунь Куан Кан Зеден пікірін сұрағанда, Кан Зе: "Осындай жазалар өркениетті заманда қолданылмауы керек" деп жауап берді. Сунь Куан оның кеңесіне құлақ асып, Лю Иді бас кесу арқылы өлтірді.

Үш патшалықтың романсында

Кан-Зе 14-ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" атты тарихи романда Қызыл жартастар шайқасына әкелген оқиғалар кезінде пайда болады. Ол Хуан Гайдің Сао Саоны өзінің шынайы адасуына сендіру үшін қолданған өзін-өзі азаптау амалын (苦肉計) ашады. Кан Цзе Хуан Гайға Цао Цаоға бас тарту туралы хатты жеткізуге көмектесуді ұсынды. Ол балықшы болып маскараланып, Цао Цаоның қосына барды. Бастапқыда, Цао Цао Хуан Гайдің хатын оқығаннан кейін, ол жоспарды көріп, Кан Цзе-ді өлтіруді бұйырды. Алайда Кан Зе тыныш болып, күліп қалды, бұл Цао Цаоға сұрақ қоюға түрткі болды. Кан Цзе өз тілінің шеберлігімен Цао Цаоны Хуан Гайдың шындыққа бет бұрғанына сендірді. Бұл Хуан Гайдың Цао Цаоның теңіз флотына қарсы соғыс шабуылдары сәтті болғанын қамтамасыз етуде маңызды болды. Кейінгі тарауда, Сяотин шайқасында Лю Бейдің әскерлері Сунь Хуанды жеңіп, Сунь Куанның аумағын басып алды. Кан Цзе Лу Сунды Сунь Кванның әскерінің бас қолбасшысы болуға ұсынды, бірақ көптеген лауазымды адамдар Лу Сунды жас және тәжірибесіз деп санағандықтан бұл идеяға қарсы болды. Кан Цзе Лу Сунның өмірі мен бүкіл отбасының өмірі үшін кепілдік берді, Лу Сун олардың әскерін басқаратын ең жақсы адам екенін мәлімдеді, ал Сун Куан келісті. Лу Сунь Сунь Куан мен Кан Цзеге ұялмады, өйткені ол ақыр соңында У күштерін Лю Бейді жеңуге жеткізді.