Кіріспе

Француз композиторы (1888–1979)

Луи Эдмонд Дюрей (dyʁɛ; 27 мамыр 1888 – 3 шілде 1979) – француз композиторы. Ол "Les Six" композиторлар тобының қатарында болды.

Өмір

Луи Дюри Парижде, жергілікті кәсіпкердің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол он тоғыз жасқа келгенде ғана Клод Дебюссидің шығармасын тыңдағаннан кейін музыкалық мансапты таңдады. Композитор ретінде ол көбінесе өзіндік білім алды. Бастапқыда, хор музыкасы Дюридің шығармашылығында маңызды рөл атқарды. Оның "Лирикалық сыйлық" (1914) шығармасы француздық он екі тонды музыканың алғашқы туындысы деп есептеледі. Музыка әлемінде танымал болған алғашқы жұмысы – "Карильондар" атты фортепиано дуэті болды. 1918 жылғы концертте бұл шығарма Морис Равельдің қызығушылығын оятып, ол оны өзінің баспасына ұсынды. Дюри әріптесі Дариус Мийомен байланысып, 1920 жылы "Les Six" деп аталған алты композиторды біріктіретін фортепианолық шығарма жасауға көмектесуін сұрады. Осы бірлескен жоба "Алтылық альбомы" деп аталды. Олар алған жоғары бағаға қарамастан, Дюри 1921 жылы топтың бірлескен жұмысы "Эйфель мұнарасының үйлену тойына" қатыспады, бұл шешім Жан Коктоны қатты ашуландырды. "Les Six" кезеңінен кейін Дюри мансабын жалғастырды. Музыкалық қауымдастыққа жатамын деуге мұқтаж жағдайды сезінбеген ол, өсіп келе жатқан солшыл көзқарастарын білдірді, бұл оны өмірінің соңына дейін жалғасқан көркемдік оқшаулыққа ұшыратты. Коктомен қарым-қатынасын үзгеннен кейін Дюри Францияның оңтүстігіндегі Сен-Тропедегі үйіне қайтты. Камералық музыкадан басқа, Сен-Тропеде ол өзінің жалғыз операсы "L'Occasion" шығармасын жазды. 1929 жылы ол Анне Гранжонға үйленді және келесі жылы Парижге оралды. 30-жылдардың ортасында ол Коммунистік партияға қосылып, жаңадан құрылған Халық музыкалық федерациясында белсенділік танытты. Екінші дүниежүзілік соғыстың нацистік оккупациясы жылдарында ол француз қарсыласы ретінде жұмыс істеді, еврейлерді жасыру және нацистік билік кезінде француз музыкасын сақтау үшін жұмыс істеген Музыканттардың ұлттық фронтының көрнекті мүшесі болды. Ол сонымен қатар антифашистік әндер жазды. Басқалар сияқты, ол да нацистік билік кезінде шығарма жазуды тоқтатып, ескі француз музыкасын және халық әндерін жинады. Соғыстан кейін ол қатаң коммунистік идеологияны қабылдады және оның келісімсіз саяси көзқарастары мансабына кедергі келтірді. Көріну үшін табыс табу қажеттігінен, 1950 жылы ол Париждегі коммунистік газеттің музыка сыншысы лауазымын қабылдады. 1950-жылдардың соңы мен 1960-жылдардың басында ол шығармалар жазуын жалғастырды, бірақ бұл шығармалар кең танымалдылыққа ие болмады. 1960-жылдары Вьетнам тақырыбындағы жұмысы, Франция Вьетнамда (бұрынғы Француз Индокитайында) қалдырған қиын жағдайға және одан кейінгі Вьетнам соғысына деген наразылығын білдірді, сол кезде Парижде дауыссыздық сезімін тудырды. Ол Хо Ши Мин мен Мао Цзэдунның өлеңдерін музыкаға қосты. Басқа шығармаларына скрипкалық квартет, флейта сонатинасы және "Крузоға арналған суреттер" жатады. Луи Дюри 1979 жылы Сен-Тропеде қайтыс болды.

Пианинолық шығармалары

Жыл Опус Жұмысы 1916 8 Оп.7 Екі фортепианоға арналған пьеса, "Каррильондар" (1916) және "Қар" (1918) 1917 Оп.9 Цирк көріністері 1919 Оп.21 Сөзсіз романс (L'Album des Six үшін) 1920 Оп.26 Үш прелюдия 1920 Оп.28 Прелюдия және Элегия 1921 Оп.29 Екі этюд 1921(?) Оп.30 Жаңа бидайық 1926 Оп.36 Үш сонатина 1928 Оп.40 Ре бемольдегі ноктюрн 1924 8 Оп.41 Он өнертабыс 1951 Оп.68 Он Баск пьесасы 1953 Оп.75 Алты пьеса: "Күз 53" 1956 7 Оп.83 Фортепианоға концерт, он алты желді аспап, контрабас және литавралар үшін