Кіріспе

Француз композиторы (1899–1983)

Жорж Орик (15 ақпан 1899 – 23 шілде 1983) – Францияда, Лодев қаласында, Геро департаментінде туған француз композиторы. Ол Жан Кокто мен Эрик Сатимен еркін байланыста болған «Les Six» тобының мүшесі саналды. 20 жасқа толғанға дейін ол бірнеше балет пен сахналық қойылымдарға оркестрлік қосымша музыка жазған. Сонымен қатар, ол киноға музыка жазуда ұзақ және көрнекті мансапқа ие болды.

Ерте өмір және білім

Жорж Аурик өзінің музыкалық мансабын өте жас кезінде бастады, 14 жасында Société musicale indépendante қоғамында фортепиано концертін орындады. Одан кейін, ол жазған бірнеше ән келесі жылы Société Nationale de Musique қоғамында таныстырылды. Кәсіби жетістіктерімен қатар, Аурик Париж консерваториясында музыканы, сондай-ақ Винсент д'Индиден Париждің Школа Канторумда және Альберт Руссельден композицияны оқыды. Композиция және фортепиано орындау саласында бала кезінен-ақ дарынды болған ол, келесі он жылдықтарда Эрик Сатидің шәкіртіне айналды. 1910 және 1920 жылдары ол Париждегі авангардтық музыкаға зор үлес қосты және Кокто мен Les Six тобының басқа композиторларының ықпалында болды.

Мансап

Ауриктің алғашқы шығармалары музыкалық ортаға және сілтемелік материалды қолдануға қарсы реакциямен ерекшеленді. Осы себепті және Кокто мен Сатимен байланысы болғандықтан, музыка сыншысы Анри Колле Аурикті «Les Six» тобына қосты және ол суретші Жан Гюгомен дос болды. Оның қатысуы поэзия мен басқа да мәтіндерді әндер мен мюзиклдер түрінде жазуға әкелді. Ол қалған бес композитормен бірге «L'Album des Six» жинағына үлес қосты. 1921 жылы Кокто одан өзінің «Les Mariés de la tour Eiffel» балетіне музыка жазуды сұрады. Ол уақыт жетіспейтінін сезіп, «Les Six» тобының өзге композиторларынан музыка сұрады. Луи Дюриден басқа барлығы келісті. Осы кезеңде ол «Sous le masque» (1927) атты бір актілі операсын жазды (алдыңғы «La Reine de coeur» (1919) операсы жоғалып кеткен). Сондай-ақ 1927 жылы ол он француз композиторының бірлескен жұмысы – «Жаннаның шаңырағы» балалар балеті үшін «Рондо» шығармасын жазды. 1952 жылы ол тағы бір бірлескен жобаға қатысып, оркестрлік вариациялар жинағына үлес қосты. «Les Six» тобы, бұл ресми емес және қысқа ғұмырлы болғанымен, сол кездегі музыкалық ортаға қарсы реакциясымен және абсурд пен сатирани насихаттауымен танылды. Бұл топ Вагнерге де, Дебюссиге де ұқсас қарсылық көрсетті. Аурик сияқты осы композиторлардың музыкасы Париждің сол кездегі ерекше мәдени ортасын бейнеледі және орыс және неміс музыкасының әкелген халықаралық стильдерін, сондай-ақ Дебюссидің импрессионизмі мен символизмін қабылдамады. Ауриктің популист композитор ретіндегі кейінгі дамуы «Les Six» тобының көптеген әдістерімен және идеяларымен, әсіресе танымал музыка мен жағдайларды пайдаланумен болжалды. Цирк немесе би залының музыкасы «Les Six» тобының музыкасында, әсіресе олардың бірлескен жұмыстарында маңызды рөл атқарды. Алайда, «Les Six» тобы көп ұзамай тарады, Аурик және басқалары өз өнеріне басқаша көзқараспен қарады. Авангард композиторы ретінде алғашқы табыстарынан кейін Аурик 1930 жылдары өтпелі кезеңді бастан өткерді. 1930 жылы ол фильмдерге музыка жазуды бастады және 1931 жылы «À Nous la Liberté» фильміне музыка жазды, ол жақсы қабылданды. Ауриктің фильмге арналған музыкасына жалпы мақұлдау айтылды. Ол кинокомпозитор ретінде сәтті мансабын бастаған кезде, оның музыкасы тұрақтап, өзгеріске ұшырады. Оның фортепианолық сонатасы (1931) жақсы қабылданбады және одан кейін бес жыл бойы ол өте аз шығарма жазды, соның ішінде алғашқы үш фильміне музыка жазды. Оның Коктомен байланысы осы кезеңде Коктоның «Le Sang d'un poète» әніне музыка жазумен жалғасты. Алайда, 1935 жылға қарай ол өзінің ерте жылдарындағы элиталық және сілтемелік көзқарастарынан бас тартып, популисттік көзқарасқа көшті. Ол солшыл топтар мен басылымдармен, соның ішінде Association des Ecrivains et des Artistes Révolutionnaires (AEAR), Maison de la Culture және Fédération Musicale Populaire-мен байланысты болды. Ол композиторлық жұмыста төрт стратегияны қабылдады: біріншісі – басқа солшыл суретшілермен бірлесіп, топтарға қатысу; екіншісі – кең аудиторияға жету үшін көбірек жанрларда жазу; үшіншісі – жас аудиторияға арналған музыка жазу; төртіншісі – өзінің саяси көзқарастарын музыкасында тікелей білдіру. Ол көптеген жылдар бойы Францияда, Англияда және Америкада түсірілген көптеген фильмдерге музыка жазды. Оның ең танымал музыкасының бірі – «Мулен Руж» фильміне жазылған музыка. Ол фильмдегі «Жүрегің қайда?» әні кеңінен танылды. 1962 жылы ол Париж Ұлттық операсының директоры болғаннан кейін, содан кейін SACEM, француздық авторлық құқықтар қоғамының төрағасы болғаннан кейін киноға музыка жазуды тоқтатты. Аурик өмірінің соңына дейін классикалық камералық музыка, әсіресе желді аспаптарға арналған музыка жаза берді. Музыкалық сын – Ауриктің мансабының маңызды бір бөлігі болды. Оның сындық пікірлері «Les Six» және Коктоның «жаңа рух» деп аталатын идеалдарын насихаттауға бағытталған. Оның сындық пікірлері Дебюсси, Вагнер, Сен-Санс және Массене, сондай-ақ олардың стильдерін ұстанғандардың музыкасына бағытталған. Кокто, «Les Six» және Аурик олардың музыкасын шындықтан алыс деп тапты және оның орнына популизмге негізделген музыканы артық көрді.

Жеке өмірі мен саясаты

Аурик 1920 жылдары Сатидің Француз Коммунистік партиясына қосылғаны үшін сынағанмен, өзі бірнеше солшыл топтармен байланыс орнатып, 1930 жылдары «Марианна» және «Париж Сойр» коммунистік газеттеріне материалдар жазды. Революциялық жазушылар мен суретшілер қауымдастығы (АЭАР) кеңестік және француз коммунистік суретшілерін біріктіріп, олардың мақсаттары мен идеяларын жұртқа тарату жолдарын талқылауға бағытталған. Осы қауымдастық арқылы Аурик көптеген басқа да солшыл өнерпаздар мен ойшылдармен танысты. Бұл идеялар Ауриктің концерттік музыкасына, сондай-ақ ол қай фильмдерге музыка жазғанын таңдауына да әсер етті. 1930 жылы Аурик суретші Элеонора Вильтерге үйленді, ол 1982 жылы қайтыс болды. Аурик 1983 жылғы 23 шілдеде Парижде 84 жасында дүние салды және әйелінің қасында Монпарнас зиратына жерленді.