Кіріспе

1941 жылы Жапония империясының Таиландқа шабуылға тырысуы Жапонияның Таиландқа шабуыл жасауы (日本軍のタイ進駐) 1941 жылы 8 желтоқсанда болды. Бұл соғыста Тайланд патшалығы мен Жапон империясы арасында қысқа уақытқа соғыс жүрді. Оңтүстік Таиландта қатал ұрыстар болғанмен, атыс тоқтағанға дейін ұрыстар бес сағатқа ғана созылды. Таиланд пен Жапония содан кейін Тайланды Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін ось одағының бөлігіне айналдырған одақ құрды.

Хако Ичиу

Жапондықтардың Таиландқа басып кіруінің бастамасы 1800 жылдардың ортасынан аяғына дейін Танака Чигаку қолдаған хакко ичу принципіне байланысты болуы мүмкін. Танака бұл принципті империяның бүкіл әлемді біріктіргенше кеңейіп отыруына Құдайдың құдіреті жетіп отыр дегенге түсіндірді. Танака бұл нәтижеге императордың моральдық басшылығының нәтижесінде қол жеткізген болса, жапондық ұлтшылдар оны Азияны отарлаушы күштерден босату және Жапонияны Азиядағы жетекші ықпал ретінде құру тұрғысынан пайдаланды. Бұл ұғым Шығыс Азиядағы жаңа тәртіпте (東亜新秩序) айтылды. 1940 жылы тұжырымдаманы Премьер-министр Фумимаро Коноэ кеңейтті, ол Жапония, Маньчжуко, Қытай және Оңтүстік-Шығыс Азияның кейбір бөліктерін қоса алғанда, Үлкен Шығыс Азияның өркендеу сферасын құруға тырысты. Бұл императорлық пропагандаға сәйкес, Азия елдері үшін "бірлескен өркендеуді" іздейтін жаңа халықаралық тәртіпті орнатады, олар өркендеу мен бейбітшілікке ие болады, батыс отаршылдықтан және мейірімді Жапонияның қоласында билік етуден азат болады. 30 адамнан тұратын No82 бөлім (Тайвань армиясының зерттеу бөлімі немесе Доро Нава бөлімі деп те аталады) 1939 немесе 1940 жылы құрылған. Жобалаудың соңғы кезеңінде бөлімге полковник Ёсихидэ Хаяши басшылық етті.

Кіріспе

Оңтүстік-Шығыс Азияны жаулап алу мақсатында жапон әскері Малайя мен Бирманы басып алуды жоспарлады. Бұл үшін олар Тайландтың порттарын, темір жолдарын және әуежайларын пайдалану керек болды. Олар тай әскерімен қақтығысуды қаламады, өйткені бұл шабуылды кешіктіріп, күтпеген жағдайды едәуір азайтады. Жапондық жоспарды Германияның нацистік үкіметі Ұлыбританияның әскери күштерін бұрып, Германияға өзінің қақтығысында көмектесу үшін пайдалы деп тапты. Таиландтың жақсы тәртіптелген әскері болды, ал 1940 жылы шекарадағы бірқатар шайқастардан кейін 1893 жылғы франко-сиамдық дағдарыста жоғалған провинцияларды қалпына келтіру үшін көршілес француз Индокитайына шабуыл жасады. Индокитай порттары мен әуе базаларын пайдалануды қалаған жапондықтар 1941 жылдың 31 қаңтарында француздар мен тайлар арасында келісімге келу үшін келіссөз жүргізуші ретінде әрекет етті. Бұл процестің бір бөлігі ретінде Тайланд премьер-министрі Плэк Фибунсонгхраммен құпия келіссөздер жүргізілді, онда жапондық әскерилер Таиланд арқылы еркін өтуді іздеді. Фибун оң жауап берді, бірақ оның кейінгі әрекеттері оның өте сенімді емес екенін көрсетті, өйткені ол 1940 жылы 12 маусымда британдық-тайлық агрессиясыз келісімге қол қойды. Ақпан айына қарай британдықтар жапондықтардың Оңтүстік-Шығыс Азиядағы иеліктеріне шабуыл жасауды жоспарлап отырғанын күдіктенді және Жапонияның осы мақсатта Таиландта базалар құруы мүмкін екендігіне алаңдаушылық білдірді. Фибунның жағдайы Франция Германиядан жеңілген еді, ал Ұлыбритания Еуропаға қатты қатысқан еді; Америка Құрама Штаттары сол кезге дейін Еуропа соғысына да, Қытаймен жапон соғысына да бейтарап ұстаным ұстаған еді; ал Жапония француз Индокитайында күштерін өсіріп отырған супер держава болды. Фибунның жапондықтарды өз күшімен жеңе алмайтындай, оған басқа таңдау жоқ деп ойлаған болуы мүмкін. 1940 жылы Таиландтың Француз Индокитайына басып кіруі де АҚШ үкіметінің Фибунды қолдауы қиынға соқты. 1941 жылдың ортасында Фибун егер Жапония Таиландқа басып кірсе, британдықтар мен американдықтардың тиімді қолдау кепілін іздеді. Ұлыбритания да, АҚШ та оларды бере алмады, бірақ британ премьер-министрі Уинстон Черчилль Жапонияға Оңтүстік-Шығыс Азия патшалығына шабуыл жасау Ұлыбританияның соғыс жариялауына әкелетінін ескертуді жақтады. Алайда, АҚШ бұл келісімге келісуге дайын емес еді, ал Британия оны жалғыз жасауға дайын емес еді. Тамыз айында Ұлыбритания мен АҚШ Жапонияға қарсы санкциялар енгізді. (Қосымша ақпарат үшін Hull жазбасын және McCollum ескертуін қараңыз.) Жапония санкцияларды Таиландқа басып кірмеуге және АҚШ Қытайға қолдау көрсетуден бас тартса, Индокитайдан өз күштерін шығаруға уәде беру арқылы алып тастауға тырысты. 1941 жылдың 1 желтоқсанында Жапонияның премьер-министрі Тоджо Тайландтың жапон әскерлеріне өз аумағы арқылы еркін өтуіне рұқсат беру туралы тұжырымдамасы туралы белгісіз екенін, бірақ қақтығыстан аулақ болуға болады деп үміттенетінін мәлімдеді. Жапондық дипломатиялық өкіл Тамара мен Фибун арасында 2 желтоқсанда одан әрі келіссөздер өтті. Фибун егер Жапония Кра түбегіне басып кірсе, басқа жаққа қарауға дайын еді, бірақ олардың Бангкок жазығынан өтуін болдырмауды қалайды. 3 желтоқсанда одан әрі талқылаулардан кейін Фибун Таиланд арқылы өтуге келісті, егер Таиланд 1909 жылғы англо-сиамдық келісімде берілген аумақтарды, сондай-ақ Бирманың Шан штатын қайтара алса. 2 желтоқсанда жапон әскері "Ниитака тауына көтерілу" бұйрығын шығарды, бұл Тынық мұхитындағы соғысты қозғалдырды. "Е" операциясына, Малайя мен Таиландқа шабуылға арналған негізгі басқыншылық флоты 4 желтоқсанда Қытайдың Хайнань аралындағы Саньядан жөнелтілді. Индокитайдағы Камрань шығанағынан флотқа басқа да әскерлер мен кемелер қосылды. Жапондықтар дайындалып жатқанда, британдықтар мен американдықтар жапондық әскерлердің жиналуына және Таиландқа ықтимал шабуылға қарсы өздерінің жауабын дайындады. Пхибун жапондықтармен келісімге келген күні ағылшындықтар Таиланд жапондықтардың басып алуы тиіс екенін айтты. Жапондықтардың еліңізге басып кіруі мүмкін. Егер шабуылға түсе қалсаңдар, өздеріңді қорғаңдар. Таиландтың тәуелсіздігі мен егемендігін сақтау - Ұлыбританияның мүддесі, және біз сізге шабуыл жасауды өзімізге шабуыл ретінде қарастырамыз. 6 желтоқсанның түскі аста RAAF No 1 эскадрильясының Lockheed Hudson ұшағының Оңтүстік Қытай теңізінде барлау рейсі кезінде батысқа қарай жүретін үш жапон кемесін тапты. 15 мину...

Әскери бөлімдер

Жапонияның Индокитайда генерал-лейтенант Шожиро Ииданың қолбасшылығындағы 15-ші армиясының және генерал-лейтенант Томоюки Ямашитаның қолбасшылығындағы 25-ші армиясының бөлімшелері болды. Екі армияда да ұшақ жасақтары болды. 15-ші армияға Бирмаға, ал 25-ші армияға Малайя мен Сингапурға шабуыл жасау тапсырылды. Бирмаға шабуыл жасау үшін 15-ші армия Бангкок жазығынан өтуі керек, ал 25-ші армия Малаяға Кра түбегі арқылы шабуыл жасауы керек болды. Таиланд арқылы Малайзия мен Сингапурға шабуылды 82 -ші бөлімнің құрамында болған кезде полковник Масанобу Цуджи жоспарлаған. Жапонияның 100 мыңға жуық әскері Таиланд арқылы өтуі керек еді.

Прачуап Хири Хан

Прачуап Хири Хан Корольдік Тайланд Әуе күштері Бесінші қанатының үйі болды, оның командасы Мом Луанг Прават Чумсай. 143-ші жаяу әскер полкінің 2-ші жаяу әскер батальоны майор Кисоёси Уцуномияның қол астында 03:00 -де бір әскери кемеден қонып, полиция қарсылығын талқандағаннан кейін қаланы басып алды. Кейіннен әуежайдың оңтүстігінде тағы да ұшып-қонулар жүргізілді. Жапондықтар әуеайлақты қоршауға алды, бірақ тай ұшқыштары Прачуап Хирихан провинциялық полициясымен бірге келесі күні түске дейін, олар да атысты тоқтату туралы бұйрық алғанға дейін ұстап қалуға тырысты. Жапондықтар 115 жауынгерін жойды, яғни жапондықтар

Самут Пракан

Жапондық 3-ші батальон 4-ші гвардиялық жаяу әскер полкі 8-ші желтоқсанның таңертеңгісін Самут-Праканға қоныс аударды. Оған Бангкокты басып алу тапсырылды. Полиция қызметкерлері тай полициясының шағын бөлімшесін қарсы алды. Жағдайдың шиеленісуіне қарамастан, ұрыстар болған жоқ, ал жапондықтар ресми келіссөздер аяқталғанға дейін Таиланд астанасына кірмеуге келісті. Кейбіреулер қарсылық көрсетуді жалғастыруды, оның ішінде жер аударылу үкіметін құруды жақтырады, бірақ Пхибун ақыры келгенде, шешім қабылдады, ал тайлықтар Жапонияның талаптарын орындады. Жапондықтар Бангкокке көшіп келіп, Қытай ауданын (Сампонг) басып алды және Сауда палатасының ғимаратын командалық бекетке айналдырды.

Дон Муаң

Жапон әуе күштері Тайланд әуе күштері қорғаған Дон Муанг Корольдік Тайланд әуе күштері базасына шабуыл жасады. Тайлер жапондықтардың саны жағынан басымдылығына қарсы алты ұшақтан айырылды.

Суратан

143-ші жаяу әскер полкінің 1-ші батальонынан шыққан жапондық жаяу әскер ротасы 8 желтоқсанның таңертеңгісін Бан Донның жағалаудағы ауылына бір әскер кемесінен қонды. Олар Сурат-Таниге аттанды, онда оларға Тайландтың корольдік полициясы мен ерікті азаматтар қарсы шықты. Жауын-шашын кезінде болған бұл шайқас, Таиландтықтар қаруларын түсіру туралы бұйрық алғаннан кейін ғана түстен кейін аяқталды. Тайлықтар 17-18 адамды жойды, бірақ жарақат алғандардың саны белгісіз.

Патани

Малай шекарасына жақын орналасқандықтан, Паттани Жапонияның 25-ші армиясының екінші маңызды мақсаты болды. Сегіз IJN эсминдері, соның ішінде Ширакумо мен Шиноном бес әскер тасымалдарына қолдау көрсетті. Майор Шигехару Асаеда бастаған IJA 5-ші дивизиясының 42-ші жаяу әскер полкі теңіздің бұрқасындылығына қарамастан және қонуға қолайсыз жерлерде қонуға қол жеткізді. Шабуылшыларға Таиландтың 42-ші жаяу әскер батальоны, Паттани провинциялық полициясы және Таиландтың Ювачон Тахан бөлімшелері (Бенжама Рахутхит мектебінің 66-шы Ювачон Тахан оқу бөлімі) қарсылық көрсетті, бірақ батальонға түскі уақытта атысты тоқтату туралы бұйрық берілді. Таиланд батальонының командирі Кхун Инкхаютборихарн басқа 23 қатарлы, 5 провинциялық полиция, 4 Юачон Тахан мүшелері және 9 азаматтық адаммен бірге қаза тапты. Майор Шигехару Асаеда Тайвань армиясының 82 бөлімшесінің мүшесі болған кезде соғыс басталғанға дейін Бирма, Таиланд және Малайяда барлау қызметімен айналысқан және Паттаниді қону орны ретінде таңдаған. Ол үшін құмды жағалаудан ары қарай шабуылдаушы күшке едәуір қиындық туғызған балшық теңіз түбін табу мүмкін емес еді.

Сонгхла (Сингора деп те аталады)

Сункхла порты Ямашитаның 25-ші армиясының басты мақсаттарының бірі болды. 8 желтоқсанның таңертеңгісін генерал-лейтенант Мацуи Такуроның қолбасшылығындағы полковник Цудзи бастаған 5-ші дивизияның үш полкі 10 әскер көлігімен сол жерге қонды. Құтқарушылармен бірге ИЖН эсминдері де, Хонг-Хор-Хонгтағы тай гарнизоны (41-ші жаяу әскер батальоны мен 13-ші артиллерия батальоны) дереу Малайяға апаратын жолдардың бойындағы позицияларды иеленді, бірақ негізгі жапондық алға жылжытуды елемейтін позицияларға бөлінді. Хат-Яй қаласында тағы да қақтығыс болды. Тайлықтар 15 өлімді (8-ші инф. Шошқа. және 5-ші инф. (оқушы) 30 адам қаза тапты, 55-і жараланды. Оралдағы жанжал түскі уақытта бітіп, соғыс біту туралы бұйрық келіп түсті.

Малайзия

Бұл шабуылдар Таиландта жүріп жатқанда, Жапонияның 25-ші армиясының әскерлері де оңтүстікке қарай Малайядағы Кота Баруға шабуыл жасады. Таиландты алғаннан кейін 15 армияның 143-полкі Император гвардиясын ауыстыру үшін солтүстікке қарай жылжиды. Император гвардиясы 25-ші армияға қосылу үшін оңтүстікке қарай бет алды және Малайя мен Сингапурға шабуылға қатысты. 15-армия Бирмаға шабуылға шықты.

Салдары

Фибунның Жапониямен соғыс бітіру туралы келісімге қол қоюы Черчилльдің Таиландпен одақ құру үмітін жойды. Пхибун Жапонияға Таиландты көрші Малайзияны басып алу үшін операциялар базасы ретінде пайдалануға рұқсат берді. Соғыстың басталғанына бірнеше сағаттан кейін жапон ұшақтарының эскадрильялары Индокитайдан Сонгкла әуеайлағына ұшып, Малая мен Сингапурдағы стратегиялық базаларға әуе шабуылын аз қашықтықтан жүргізуге мүмкіндік берді. 14 желтоқсанда Фибун жапондықтармен тай әскерлерін Малайя кампаниясына және Бирма кампаниясына тарту туралы құпия келісімге қол қойды. 1941 жылдың 21 желтоқсанында Тайланд пен Жапония арасындағы одаққа ресми түрде қол қойылды. 1942 жылдың 25 қаңтарында Тай үкіметі АҚШ пен Ұлыбританияға соғыс жариялады. Осыған жауап ретінде федералды үкімет АҚШ-тағы тайлықтардың барлық активтерін тоқтатты. Лондондағы Тай елшісі британдық әкімшілікке соғыс жариялау туралы мәлімдеме жасаса, Вашингтондағы Тай елшісі Сени Прамодж бұдан бас тартып, "Тай қозғалысын еркін өткізуді" ұйымдастырды.