Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық армия офицері және Үндістанның генерал-соргайері генерал-майор сэр Эндрю Скотт Во (3 ақпан 1810 жыл - 21 ақпан 1878 жыл) Ұлы Тригонометриялық зерттеуде жұмыс істеген британдық армия офицері және Үндістанның генерал-соргайері. Ол сэр Джордж Эвересттің қол астында қызмет етіп, 1843 жылы оның орнын басады. Уо Солтүстік Үндістанды қамтыған траверстердің желілік жүйесін құрды. Эверест тауының шыңына есім бергені Уоға тиесілі.
British Army officer and Surveyor General of India
Major General Sir Andrew Scott Waugh (3 February 1810 – 21 February 1878) was a British army officer and Surveyor General of India who worked in the Great Trigonometrical Survey. He served under Sir George Everest and succeeded him in 1843. Waugh established a gridiron system of traverses for covering northern India. Waugh is credited with naming the peak of Mount Everest.
Ерте өмір
Уо Мадрастағы әскери аудитор генерал болып қызмет еткен генерал Гилберт Уоның тұңғыш ұлы. Эдинбургте оқығаннан кейін 1827 жылы Аддискомб әскери семинариясына оқуға түсіп, сол жылдың 13 желтоқсанында Бенгалия инженерлеріне тағайындалды. Ол 1829 жылы мамыр айында Үндістанға дейін Чарльз Паслидің үйретуімен Чатхэмде оқыды. Капитан Хатчинсонға Кашипурда құю зауытын құруға көмектесті және 1831 жылы 13 сәуірде Бенгалия саперлері мен кеншілерінің көмекшісі болды. 1832 жылы Джордж Эвересттің басшылығымен Ұлы тригонометриялық зерттеуге жіберілді. Вау Дехра-Дунға ауысқанға дейін Үндістанның орталық бөлігінің көптеген жерлерін аралап шықты. Эверест Вау мен Реннидің математикалық дағдылары мен аспаптарды қолдануда ең жақсы екенін атап өтті. 1852 жылы команданың жетекшісі Радханат Сикдар Вауға келіп, "XV шың" деп аталатын жердің аймақтағы және әлемдегі ең биік нүкте екенін жариялады. Сикдар мен Уо олардың есептерін қайта-қайта тексерді, содан кейін олар Дехрадундағы Корольдік географиялық қоғамға өздерінің штаб-пәтерінен хабар жіберді, онда олар Канченджанганың әлемдегі ең биік шың емес екенін анықтады. Эверест әрқашан өзі зерттеген нысандарға жергілікті атауларды қолданған, ал Уо осы тәжірибені жалғастырған. XV шыңның жағдайында Уо таудың көптеген жергілікті атаулары бар, сондықтан ол үшін ең көп қолданылатын атауды анықтау мүмкін емес деп мәлімдеді. Ходжсон оның жергілікті аты - Деоданга деп дәлелдеді. Тағы бір болжам бойынша, бұл шың Герман Шлагинтвейттің "Гаурисанкар" деп атаған жері болуы мүмкін. Эвересттің өзі қарсы болса да, бірнеше жылдан кейін Корольдік географиялық қоғам "Эверест тауы" деген атауды ресми түрде қабылдады. Эверест тауының биіктігі дәл 29000 фут (8839 м) деп есептелген, бірақ 29000 фут (8839 м) биіктігі нақты болғаны туралы әсерден аулақ болу үшін 29002 фут (8840 м) деп жарияланды. Сондықтан да Уоға "Эверест тауының басына екі аяғын қойған алғашқы адам" деген аңыз берілген. Уо триангуляциядағы қателерді байқайды, бұл гималай тауларына бағыттау сызығының тартылуынан туындаған сияқты, және проблемамен дін қызметкері, математик, архидиакон Джон Генри Праттқа жақындады. Пратт бұл мәселені зерттеп, изостазия идеясын ойлап тапты. Уо Эверест тауының атауын анықтағаннан кейін көп ұзамай оны мақтау сөздері естиді. 1857 жылы Корольдік географиялық қоғам оған өзінің қамқоршысы медалін берді, ал келесі жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі болды. Үш жылдан кейін, 1861 жылы генерал-майор дәрежесіне ие болды және Генри Тюйльермен генерал-соргайор лауазымында алмастырылды.
Waugh was the first son of General Gilbert Waugh who served as military auditor general in Madras. After studying at Edinburgh he joined Addiscombe Military Seminary in 1827 and was commissioned with the Bengal Engineers on 13 December of the same year. He trained at Chatham where he studied under Sir Charles Pasley before reaching India in May 1829. He assisted Captain Hutchinson in establishing a foundry at Kashipur and became an adjutant of the Bengal sappers and miners on 13 April 1831. In 1832 he was posted to the Great Trigonometrical Survey under George Everest. Waugh surveyed many parts of central India before moving to the headquarters in Dehra Dun. Everest noted that Waugh and Renny were the best in mathematical skills and in the handling of instruments. it was 1852 when the team's leader of the human computers, Radhanath Sikdar, came to Waugh to announce that what had been labeled as "Peak XV" was the highest point in the region and most likely in the world. Sikdar and Waugh checked their calculations again and again in order to make no mistake in them and then sent a message to Royal Geographical Society from their headquarters in Dehradun, where they found that Kangchenjunga is not the highest peak of the world. Everest had always used local names for the features he surveyed, and Waugh had continued the practice. In the case of Peak XV, Waugh argued that with many local names for the mountain, it was impossible for him to identify the name that was most commonly used. Hodgson argued that the native name for it was Deodanga. Another suggestion was that the peak was what Hermann Schlagintweit had identified as Gaurisankar. Though Everest himself objected, the name "Mount Everest" was officially adopted by the Royal Geographical Society several years later. The height of Mount Everest was calculated to be exactly 29000 feet (8839 m) high, but was publicly declared to be 29002 feet (8840 m) in order to avoid the impression that an exact height of 29000 feet (8839 m) was nothing more than a rounded estimate. Waugh is therefore wittily credited with being "the first person to put two feet on top of Mount Everest". Waugh noticed errors in the triangulation that appeared to be due to the attraction of the plumbline to the Himalayan mountains and approached the clergyman mathematician Archdeacon John Henry Pratt with the problem. Pratt studied the problem and came up with the idea of isostasy. Plaudits followed soon after Waugh's identification of Mount Everest. In 1857, the Royal Geographical Society awarded him its Patron's Medal and the following year he was made a Fellow of the Royal Society. Three years later, in 1861, he attained the rank of Major General and was replaced as Surveyor General by Henry Thuillier.
Кейінгі өмірі
Вау 1878 жылы қайтыс болды және Лондонның батысындағы Бромптон қорымында, шығыс қабырғаның ортасында жерленген.
Waugh died in 1878 and is buried in Brompton Cemetery in west London, midway along the eastern wall.
Жеке өмір
Оның алғашқы әйелі, Джозефина, Эдинбургтік доктор Уильям Грэмнің қызы, 22 ақпан 1866 жылы 42 жасында қайтыс болды. Оның екінші әйелі - Сесилия Элиза Аделаида, генерал-лейтенант Томас Уайтхедтің қызы. Ол 1884 жылы 9 ақпанда қайтыс болды.
His first wife, Josephine, daughter of Dr. William Graham of Edinburgh, died 22 February 1866, aged 42. His second wife was Cecilia Eliza Adelaide, daughter of Lieutenant general Thomas Whitehead died on 9 February 1884.