Кіріспе
Никарагуадағы католик шіркеуі - бүкіл әлемдегі католик шіркеуінің Никарагуадағы бөлігі, Рим папасының, Римдегі курияның және Никарагуа епископтарының конференциясының рухани басшылығымен.
The Catholic Church in Nicaragua is the Nicaraguan part of the worldwide Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope, curia in Rome, and the Conference of Nicaraguan Bishops.
Шолу
2005 жылғы санақ бойынша католиктер халықтың 56,1% -ын құрады. 2019 жылы нарық зерттеулерінен католиктердің пайызы төмендеп, 43% -ға дейін төмендеп кеткенін көрсетті. Елі жеті епархияға, оның ішінде бір архиепархияға бөлінеді. Никарагуадағы евангелизм іспандықтар жаулап алғаннан кейін көп ұзамай басталды. 1532 жылы елдегі билік билік билеуге бірінші епископ келді. Езуиттер колониялық кезеңде миссионерлік жұмыстың жетекшілері болды, ол 1820-жылдарға дейін созылады. 1838 жылы Никарагуа республика болғаннан кейін, евангелизм уағыздау ісінің қарқыны Атлантика жағалауына дейін жетті. ХХ ғасырдың екінші жартысында кейбір шіркеу басшылары, Оңтүстік Американың басқа жерлерінде сияқты, бостандық теологиясын қолдағандай, марксистік типтегі төңкерістерді қолдады. Католик қайырымдылық ұйымы Aid to the Church in Need (ACN) Никарагуаны 2022 жылы Латын Америкасындағы шіркеудің қуғын-сүргініне қатысты ең көп алаңдаушылық тудыратын ел деп санайды. Бұл жағдай папа Францискті Никарагуада діни еркіндіктің жоқтығына алаңдаушылық білдіруге итермеледі. Шіркеуге қарсы іс-қимыл - бұл шіркеу иерархиясы мен діни қызметкерлердің режимді және оның адам және азаматтық құқықтарды бұзуын күшейтіп отырған сынға жауап. Бастапқыда шіркеулер өз есіктерін демонстрациялардан кейін режим күшінен қашып жүрген адамдарды қарсы алу үшін және билікпен кездескен кезде жараланғандарды күтіп-ұстау үшін ашты. Аталған діни қызметкер 19 демонстрантты АК-47 пулясымен құтқарып, ауруханаларға оларға көмектеспеуді бұйырған. "Ол күндері шіркеуде отырған адамдар Ізгі хабарды тыңдамай, оны өмірлерінде қолданатын", - деді діни қызметкер. 2023 жылы ел діни еркіндікке 4 баллдан 2-ге ие болды. Сол жылы бұл ел мәсіхші болу үшін әлемдегі ең қиын 50 орынға ие болды. Соңғы жылдары Никарагуадағы Католик шіркеуі мемлекеттік биліктің үдемелі бақылауына және іс-әрекеттеріне тап болды. Бір ерекше оқиға - президент Даниэль Ортеганың әкімшілігіне адалдық танытқан Никарагуа полициясы бірнеше епархияларды ақшаны адалдандыру үшін тергеу басталғанын жариялады. Олардың мәліметтері бойынша, шіркеудің түрлі нысандарында едәуір ақша табылған, сондай-ақ заңсыз түрде банктік шоттардан ақша алынған деген де айыптар бар. 2022 жылдың наурызында Никарагуа Манагуадағы Апостольдық Нунций архиепископ Вальдемар Станислав Соммертагқа берген рұқсатын қайтарып алды және оған елден кетуді бұйырды. 2023 жылдың наурызында Никарагуа ресми түрде Киелі орынмен байланысын үзді. 2023 жылдың тамызында Никарагуа үкіметі иезуит орденіне тыйым салып, оның активтерін тәркіледі. Католик қайырымдылық ұйымы Aid to the Church in Need-тің айтуынша, 2023 жылы Никарагуада кем дегенде 46 діни қызметкер тұтқындалған. Көптеген діни қызметкерлер 2024 жылдың басында жер аударылды.
Ескертпелер мен сілтемелер
Бахман, Бактиари. "Революция және Никарагуа мен Сальвадордағы шіркеу". "Дини шіркеу және мемлекет журналы" 28:1 (1986), 1542] Чэстен, Джон Чарльз. Қан мен отта туылған: Латын Америкасының қысқаша тарихы. (Нью-Йорк: W. W. Norton & Company, 2001 жыл). Дейтон, Джейн. "Тәмді қамалдар: Революциялық Никарагуадағы әйелдер". Кедейшілікке қарсы соғыс және Никарагуаның бірлік науқаны. Сюссекс, Лондон: 1983 жыл. Бесінші бөлім, 139-157 б. Додсон, Майкл. Революциялық Никарагуадағы дін саясаты.Америкалық саяси және әлеуметтік ғылымдар академиясының жылнамасы 483 (1986): 3649. Гисмонди, Майкл А. Никарагуа революциясындағы қасиетті діни қарсылық пен гегемоникалық күресіндегі өзгерістер. Латын Америкасының перспективалары, 50.13.3 (1986) 1336. Грейл, Артур Л. және Ковальевски, Дэвид. Ресей мен Никарагуадағы шіркеу-мемлекет қатынастары: революцияның алғашқы жылдары. Дінді ғылыми зерттеулер журналы 26.1 (1987) 92104. Керни, Майкл. Латын Америкасындағы дін, идеология және революция. Латын Америкасының перспективалары, 50.13.3 (1986) 312. Кирк, Джон М. Саясат және Никарагуадағы католик шіркеуі. Гейнсвилл: Флорида университетінің баспасы, 1992. Клайбер, Джеффри Л. "Пайғамбарлар мен популистер: бостандық теологиясы, 1968-1988". Америка, том. 46, Жоқ. 1. Жасырын (1989 ж.), 1-15-б. қараңыз. Клебиер, Джеффри. "Латын Америкасындағы шіркеу, диктатура және демократия". Орбис кітаптары. Нью - Йорк; 1998: Ч . 10 Льюэллен, Тед К. Киелі және қасиетті емес одақтар: революциялық Никарагуадағы католицизм саясаты. Чиркесі мен мемлекеті туралы журнал 31.1 (1989) 1533. Муллиган, Джозеф Э. Никарагуалық шіркеу және революция. Канзас: Шид және Уорд, 1991. Уильямс, Филип Дж. Никарагуа революциясындағы католиктік иерархия. Латын Америкасы зерттеулер журналы 17.2 (1985) 341369.
Chasteen, John Charles. Born in Blood and Fire: A concise History of Latin America. (New York: W. W. Norton & Company, 2001). Deighton, Jane. "Sweet Ramparts: Women in Revolutionary Nicaragua." War on want and the Nicaraguan Solidarity Campaign. Sussex, London: 1983. Part Five, pp. 139–157. Dodson, Michael. “The Politics of Religion in Revolutionary Nicaragua.” Annals of the American Academy of Political and Social Science 483 (1986): 36–49. Gismondi, Michael A. “Transformations in the Holy Religious Resistance and Hegemonic Struggles in the Nicaraguan Revolution”. Latin American Perspectives, 50.13.3 (1986) 13–36. Greil, Arthur L. and Kowalewski, David. “Church State relations in Russia and Nicaragua: Early revolutionary years”. Journal for Scientific Study of Religion 26.1 (1987) 92–104. Kearney, Michael. “Religion, Ideology, and Revolution in Latin America”. Latin American Perspectives, 50.13.3 (1986) 3–12. Kirk, John M. Politics and the Catholic Church in Nicaragua. Gainesville: University Press of Florida, 1992. Klaiber, Jeffrey L. "Prophets and Populists: Liberation Theology, 1968–1988". The Americas, Vol. 46, No. 1. (Jul., 1989), pp. 1–15. Klabier, Jefferey. "The Church, Dictatorships, and Democracy in Latin America." Orbis Books. New York; 1998: Ch. 10
Lewellen, Ted C. “Holy and Unholy Alliances: The Politics of Catholicism in Revolutionary Nicaragua.” Journal of Church and State 31.1 (1989) 15–33. Mulligan, Joseph E. The Nicaraguan Church and the Revolution. Kansas: Sheed & Ward, 1991. Williams, Philip J. “The Catholic Hierarchy in the Nicaraguan Revolution.” Journal of Latin American Studies 17.2 (1985) 341–369.