Кіріспе

Томас Миддлтон жазған XVII ғасырдағы трагедиялық комедия Ескі заң немесе сізге ұнайтын жаңа жол - Томас Миддлтон, Уильям Роули және Филип Массинджер жазған XVII ғасырдағы трагедиялық комедия. Ол алғаш рет 1656 жылы жарық көрді, бірақ әдетте ол шамамен төрт он жыл бұрын жазылған деп есептеледі.

Каталог

"Ескі заң" кітабының төртінші данасы ерекше, өйткені онда сол күнге дейін жарық көрген пьесалардың тізімі бар. Бұл тізім 1656 жылы "Қарапайым бағушы қыз" кітабының бірінші басылымында жарық көрген тізімнің кеңейтілуі болды. Бұл ағылшын Ренессанс театрының баспа драмасының бүкіл саласын каталогтауға арналған алғашқы әрекеттер болды. Ежелгі Заңда 651 атау бар. 1656 жылғы тізімдерді кейіннен Фрэнсис Киркман 1661 және 1671 жылдардағы пьеса тізімдерінде кеңейтеді.

Анахронизмдер

Пьесаның оқиғасы "Епирда" немесе Епирда, ежелгі Грекияда болған көрінеді; кейіпкерлердің грек аты бар және Ликург, Дракон, Солон, Платон және Аристотельге сілтеме жасайды. Алайда бұл әдеби ертегілердің ешқашан болмаған әлемі; Уильям Гиффордтың Массинджердің шығармаларын басып шығаруында: "Бұл драмадағы барлық уақыт пен орынның, барлық әдет-ғұрып пен әдет-ғұрыптың толық шатастығын байқау артық болар еді; олар ең абайсыз бақылаушыға айқын болуы керек". Бір ерекше мысал: ежелгі әлемдегі орын алған жағдайға қарамастан, бір кейіпкерге 1539 жылы туған күні беріледі. (Сол сияқты анахронизмдер үшін "The Faithful Friends" және "Thierry and Theodoret" деген беттерді қараңыз.)

Қысқаша мазмұны

Епир герцогы Эвандер евтаназия бағдарламасын бекітетін заң шығарды: сексен жасқа толған әрбір ер адам және алпысқа толған әрбір әйел жардан теңізге лақтырылып, өлім жазасына кесіледі. (Сондықтан, атақтың жарғысы ескі заң емес, қарттарға қатысты жаңа заң, "ескі" заң, дәл елизаветалық "кедей заңдар" сияқты "кедейлерге" қатысты заң. Пьесада осы заңның салдары, негізінен, екі жас жігіттің отбасылары, Симонидтер мен Клеант туралы баяндалады. Ал циникалық және жүрексіз Симонид заңға қуанады, өйткені оның қарт әкесі Креон өлім жазасына кесіледі, ал Симонид оның мұрасына ие болады. Ал ізгі Клеантес тап керісінше әрекет жасайды. (Ол сондай-ақ заңның сексизмін айыптайды, ол заң қабылданған кезде "Бұл сенатта әйел болған жоқ, әрине" деп атап өтті.) Клеантес әкесі Леонидтің өлімге ұшырауына қатты қайғырады, сондықтан ол әйелі Ипполитамен бірге қарттың өлімін қалжыңдап, оны ауылға жасыруды ойлап табады. Екі сахнада жалған жерлеу рәсімі өтеді, онда Клеантес күледі, ал қарап тұрған сарай қызметкерлері ол өзінің жақын арада мұрасына қуанады деп санайды. Пьесаның көп бөлігі осы типтегі кең және циникалық әзілге арналған: әке, ана, күйеуі немесе әйелі жазаға тартылған кезде өздерінің пайдасын күтетін аяусыз адамдар. Клоун Гнатоханың әйелі көп ұзамай заңның құрбаны болады; ол күтіп жүріп, куртизанмен бірге болады. Лисандер есімді қарт адам ақ шашын бояп, би шеберінен сабақ алып, жоғалтқан жастығын қайтаруға тырысады. Ашық-саяқ ұлдары, касса қызметкерлері, принципсіз заңгерлер күлкілі тексеруге ұшырайды. Клеантес пен Гипполита біршама уақыт бойы құпиясын сақтап қалады, бірақ Гипполитаның жанашырлығы оны сатқызады. Гипполитаның ағасы Евгения қарт Лизандермен тұрмысқа шыққан; Гипполита Евгенияның оның болашақтағы тағдырына көз жасын төккенін байқағанда, ол ағасына Леонидпен болған айла-шарғы туралы айтып, оған да солай етуге кеңес береді. Байыпты, бірақ надан Ипполита Евгенияның крокодилдің көзіне жас алғанын және күйеуі әлі тірі болғанымен, Евгенияға талапкерлер қызығушылық танытып жатқанын түсінбейді. Уақыт өте келе, жақсы жұп Евгенияның шынайы болмысын біледі; олардың сөгістері Евгенияны өздерінің құпиясын билік органдарына ашуға итермелейді. Леонидтің беті ашылып, тұтқындалады. Бұл пьесаның V актінің бәрін толтыратын сот сахнасына апарады. Ақырында герцогтың қатал заңы адалдықтың қоғамдық сынағы екені анықталады. Ақталған деп саналатын қарттар шын мәнінде әлі де тірі және олар жайлы оқшау жерде ұсталған. Клеантес, Гипполита және қарт жалған құрбандар жаңа моральдық тәртіптің судьялары ретінде жоғарылатылады, кінәлілерге тиісті түзету беріледі.