Кіріспе
1993 жылы Солтүстік Ирландияда жаппай атыс Грейстел қазалы 1993 жылы 30 қазан күні кешке Солтүстік Ирландияның Лондондерри графтығының Грейстел қаласында болған жаппай атыс болды. Ольстер қорғаныс қауымдастығының (UDA) мүшелері Хэллоуин мейрамы кезінде көпшілік жиналған барада бейбіт тұрғындарға оқ атып, сегіз адамды өлтіріп, он тоғызын жарақаттады. Бұл бараға католиктер жиі келетіндіктен, бірақ екі құрбан протестант болған. Ұжым өздерінің "Ulster Freedom Fighters" деген жасырын атауын пайдаланып, шабуыл Шенкилл жолындағы Шәуетшіл ИРА-ның бір апта бұрын жасаған бомбалауынан кек алу болып табылады деп мәлімдеді. Төрт адам қаза үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бірақ 2000 жылы Ұлы Жексенбі келісімінің шарттарына сәйкес босатылды.
The Greysteel massacre was a mass shooting that took place on the evening of 30 October 1993 in Greysteel, County Londonderry, Northern Ireland. Members of the Ulster Defence Association (UDA), a loyalist paramilitary group, opened fire on civilians in a crowded pub during a Halloween party, killing eight and wounding nineteen. The pub was targeted because it was frequented by Catholics, though two of the victims were Protestant. The group claimed responsibility using their cover name "Ulster Freedom Fighters", saying the attack was revenge for the Shankill Road bombing by the Provisional IRA a week earlier. Four men were sentenced to life imprisonment for the massacre but were released in 2000 under the terms of the Good Friday Agreement.
Өмірбаян
1993 жылы 23 қазанда ИРА бомбасы мерзімінен бұрын жарылды, өйткені бомбашылар оны Шанкилл жолындағы балық саудасына алып барды. ИРА-ның мақсаты - UDA басшыларының, соның ішінде бригадир Джонни Адейрдің кездесуі болды, ол дүкеннің үстіндегі бөлмеде өтеді. ИРА-ның білмеуі бойынша кездесуді кейінге қалдырды. Жарылыста сегіз протестант азаматы, UDA мүшесі және IRA бомбалаушыларының бірі қаза тапты. Бұл Шенкилл жолындағы бомбалау деп аталды. UDA бомбаға түсіру үшін бірнеше "азалау шабуылдарын" жасады. Сол күні олар католиктік жеткізушіге атып өлтірді, оны Белфаст қаласындағы Вернон-кортқа жалған шақыру үшін шақырды. 26 қазанда UDA Белфасттағы Кеннеди Уэйдегі Кеңес Депосына шабуыл жасап, тағы екі католиктік азаматты өлтіріп, бес адамды жарақаттады. Оны жоспарлау мен ұйымдастыруға қатысқандардың арасында UDA-ның Солтүстік Антрим және Лондондерри бригадасының "бригадирі" Билли МакФарланд бар. Стивен Ирвин, Джеффри Дини және Торренс Найт, бригаданың барлық мүшелері, Стивен Ирвин "қазақша немесе лазым" деп айқайлап, ВЗ-мен атысты. 58-ші автоматпен залдағы көпшілікке қараған. Ол отынның түбі түсіп, тез арада қайта толтырып, оқ атуды жалғастырды. Қайтыс болғандар: Карен Томпсон (19), Стивен Муллан (20), Мойра Дадди (59), Джозеф Макдермот (60), Джеймс Мур (81), Джон Мойн (50), Джон Бернс (54) және Виктор Монтгомери (76). Қаза тапқандардың 6-ы - католиктер, ал 2-і - протестанттар. Келесі күні UDA "Ulster Freedom Fighters" (UFF) деген жасырын атауды қолдана отырып, шабуылға жауапкершілікті өз мойнына алды. Батыс Белфасттағы UDA мүшесі оның ұйымы "ИРА-ның аға адамдары "Ризинг Сан" ішіп отырғаны туралы ақпарат алды, бірақ олар Хэллоуин күні осында болмаған, бірақ біздің жігіттер оларға берілген нұсқау бойынша әрекет етті" деп мәлімдеді. Грейстелдегі паб әлі ашық. Ғимараттың сыртында құрбан болғандарға арналған ескерткіш тұр. Онда: "Олардың құрбандығы бейбітшілікке жету жолы болсын" деп жазылған. 2023 жылы Тайлер Хой Орта және Шығыс Антрим Кеңесінің сайлауына DUP кандидаты ретінде таңдалды. 2020 жылы Хой Грейстел қырғынды еске алатын әлеуметтік медиа постын "жақсы көрді", онда былай делінген: "27 жыл бұрын осы күні Солтүстік Антрим Лондондерри бригадасынан "Трик немесе Трит" атты Ольстер бостандық күресшілерінің белсенді қызмет бөлімі Грейстелдегі республикалық "Райзинг Сан" барына Шенкиллл бомбалауына кек алу үшін кірді. "93 жылы рух". Осы жариядан кейін DUP көшбасшысы Джеффри Дональдсон Хой "өткенде айтқан кейбір нәрселеріне қатты өкінгенін" және "екінші мүмкіндікке құқылы" екенін айтты.
Сенімдері
ҰҚК мүшелері қырғыннан кейін көп ұзамай тұтқындалды. Сотта алғаш рет сотқа шыққанда Найт ғимараттан шығарылғанда күліп, келекелеп, құрбандардың туыстарына қорлық-сұмдық айтып жатқан көрінді. 1995 жылдың ақпан айында Ирвин, Дени, Найт және МакНилл соғысқа қатысы бар деп өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Найт сонымен қатар Кастлроктағы кісі өлтіру үшін де сотталған. 2000 жылы олар басқа жарымәскери тұтқындармен бірге Ұлы Жексенбі келісімінің шарттарына сәйкес мерзімінен бұрын босатылды. Ирвин бұл қазалы қақтығысты "аза" деп атады және "өкінбейтінін" айтты. 2005 жылы Ирвин бір адамды пышақпен шауып тастағаны үшін төрт жылға бас бостандығынан айырылды. Бұл оның Грейстел қазасы үшін алған сегіз өмір бойына сотталу жазасын өтеуін білдірді. 2006 жылы ол үкімге қарсы апелляциялық шағымдан бас тартты. 2013 жылдың қыркүйегінде Ирвин жазаны қайта қарау комиссияларына мерзімінен бұрын босату туралы өтініш бергеннен кейін екінші рет түрмеден босатылды. Комиссия мүшелері оның өтінішіне рұқсат беру керек деп шешті және ол дереу босатылды. БАҚ-та Найт МИ-5 үшін жалақы алған хабаршы болған деген пікірлер айтылды. Найт бұл мәлімдемелерді жоққа шығарды. Тергеушілер Найт заң алдында қорғалған дегенге ешқандай дәлел таппады.