Кіріспе
Ле-Манның 37-ші 24 сағаттық төзімділік жарысы 1969 жылғы 14 және 15 маусымда Франциядағы Ле-Манның Суркут де ла Сартеде өткен автокөлік жарысы болды. Бұл "Қайраттылық" Гран-присінің 37-ші жарысы және 1969 жылғы "Макс" халықаралық чемпионатының сегізінші кезеңі болды. Жарыс 6-топтың прототиптік спорттық көліктері, 4-топтың спорттық көліктері және 3-топтың ірі туристік көліктері үшін ашық болды. Бұл "Ле-Ман" стиліне тән дәстүрлі стартпен өткен соңғы жыл болды, онда жүргізушілер трассаны жүгіріп өтіп, өздерінің машиналарына кіреді, оларды іске қосып, жарысқа шығады. Өткен жылы Вилли Майрессе бірінші айналымда Мюльсанн тік жолында жылдамдықпен машинасының есігін дұрыс жабуға тырысқанда апатқа ұшырады; апат Ле-Ман стилімен басталмаса, толығымен болдырмау керек еді, және бұл Майрессенің жарыс мансабын аяқтады. 1969 жылы жеңімпаз Джеки Иккс өзінің көлігіне барып, белбеуін түзеп, бір адамнан тұратын наразылық акциясын өткізді. Осы арада, капер Джон Вулф басқа жүргізушілермен бірге жүгіріп, Maison Blanche бұрышының маңында алғашқы айналымда көлігін айналдырды, және әлі де дұрыс бекітілмеген, көлік бұзылған кезде қаза тапты. Бұл жарыс жарыстың тарихындағы ең қызықты жарыстардың бірі болды. Porsche International Championship for Makes чемпионатын аяқтады және алғашқы жеңісін жеңу үшін үлкен үміткер болды. Жарысқа қатысқан көліктердің үштен бірі Порше болды, ал 917-ші жарыстың 90%-ын бастап тұрды. Бірақ сағат 11-де Эльфорд/Эттвуд машинасының беріліс қорабы сынғанда, Иккс пен Джеки Оливердің Форды көш бастады. Жарыс 3 сағаттық спринтте аяқталды, Форд Ханс Херрман мен Жерар Ларрустың Porsche 908 ұрысымен тоқтамай күресті. Ақырында, Ford GT40 - өткен жылғы жеңімпаздың шассиі - 24 сағаттық жарыстан кейін Porsche-ден 120 метр ғана алдыда болды.
The 1969 24 Hours of Le Mans was a motor race staged at the Circuit de la Sarthe, Le Mans, France on 14 and 15 June 1969. It was the 37th Grand Prix of Endurance and was the eighth round of the 1969 International Championship for Makes. The race was open to Group 6 Prototype Sports Cars, Group 4 Sports Cars and Group 3 Grand Touring Cars. It was the last year with the traditional "Le Mans" style start, in which the drivers run across the track to enter their cars, start them, and race away. The previous year, Willy Mairesse crashed on the first lap while trying to properly close the door of his car at speed on the Mulsanne Straight; the crash would have been avoided entirely if not for the Le Mans style start, and it ended Mairesse's racing career. During the 1969 start, eventual winner Jacky Ickx famously staged his own one man protest by walking to his car, and taking his time doing up his belts. Meanwhile, privateer John Woolfe ran with the other drivers, flipped his car on the opening lap near Maison Blanche corner, and not yet strapped in properly, was killed when the car broke up. The race was one of the most exciting in the event's history. Porsche had already wrapped up the International Championship for Makes, and were strong favourites to achieve their first outright win. More than one third of the starting cars were Porsches, and the mighty 917s held the lead for 90% of the race. But when the Elford/Attwood car's gearbox broke at 11 a. m., it was the Ford of Ickx and Jackie Oliver that took over the lead. The race ended in a 3 hour sprint, with the Ford battling the pursuing Porsche 908 of Hans Herrmann and Gérard Larrousse non stop. In the end, the Ford GT40 – the same chassis that had won the previous year – took the chequered flag just 120 metres ahead of the Porsche after 24 hours of racing.
Ережелер
Жарыс ұйымдастырушыларының алаңдаушылығын ескеріп, FIA 4-топқа жүгіру үшін ең аз өндіріс санын 50-ден 25-ке дейін азайту арқылы жағдайды жөндей бастады. Олардың қозғалтқышының қуаты 5 литр болса да, бұл айырмашылық болмайды, өйткені машиналар әдетте 6-топтың прототиптері сияқты бәсекеге қабілетті емес (олар 3 литрмен шектелген). Алайда, бұл жүйеде үлкен кемшілік қалды, өйткені ірі өндірушілер ережелерді пайдалану үшін ресурстарды пайдаланған. Porsche компаниясы өзінің жаңа 917 прототипіне арналған 25 шассиді құрастырды, оның 4,5 литрлік қозғалтқышы бар, оны 4-топқа homologaциялауға мүмкіндік берді. Осы жылы Automobile Club de l'Ouest (ACO) кешкі сағат 14.00-ге дейін алға жылдырды, бұл негізінен француздар үшін жексенбі күні түстен кейін өтетін Президент сайлауында дауыс беруге мүмкіндік береді. Құмдықтар кедергілерге ауыстырылды.
Кірістер
6-топтың прототиптері үшін жаңа 3 литрлік ережелердің екінші жылында алғашқы қатысулар 109 өтініммен аяқталды, бұл соңғы онжылдықтағы ең көп. Алайда, қажетті іріктеуден кейін 60 машина қабылданды, бірақ бірнеше қайтарып алулар 51-ін ғана жаттықтырды, ал старт алмағандар соңғы желіге 45-ке дейін қысқарды, бұл онжылдықтағы ең кіші алаң. Осы уақытқа дейін басым маусымнан кейін Porsche 1969 жылы Халықаралық чемпионатты жеңіп алды және 16 автомобильмен ең үлкен өкілдікпен, алаңның үштен бір бөлігімен келді. Санаты Сыныптар Прототиптер 6 спорттық топ 4 GT 3 топ Толық еншілес ірі қозғалтқыштар >2.0L сыныптар14 (+1 резерв) 11 (+3 резерв) 1 (+1 резерв) 26 (+5 резерв) Орта қозғалтқыштар 1.6 / 2.0L сыныптар 5 (+2 резерв) 1 (+1 резерв) 4 (+4 резерв) 10 (+7 резерв) Кіші қозғалтқыштар 1.15 / 1.3L сыныптар 5 0 0 5 (+0 резерв) Жалпы автокөліктер23 (+2 резерв) 13 (+5 резерв) 5 (+5 резерв) 41 (+12 резерв) Porsche жеті жарыстан кейін чемпионатты аяқтады. 1968 жылдың шілдесінен бастап Porsche Group 4 Sport категориясына арналған жаңа автомобильді ойлап табу, жобалау және жасау үшін таңғажайып және өте қымбат күш салды. Он айдың ішінде бірінші Porsche 917 прототипі шыны талшықтан жасалған корпуспен және Porsche-дің алғашқы 12 цилиндрлі қозғалтқышымен жасалды. 4,5 литрлік машинаға титан, магний және экзотикалық қорытпалардан жасалған, 520 ат күші бар машинаны шығарады. 917 жарысқа дейінгі аптада дау туғызатын тағы бір ерекшелікпен қамтамасыз етілген: аспаға байланысты жылжымалы аэродинамикалық қанаттар. Бұларды CSI (Commission Sportive Internationale FIA-ның реттеуші органы) мамыр айында Монако GP-де қауіпті деп тыйым салды. Порше командасының менеджері Рико Штайнеман, олардың сынақ сессиялары машинаның оларсыз тұрақсыз екенін көрсетті және машиналар клапандары бар 4-топқа гомологталды деп наразылық білдірді. FISA-ның Ле-Манға бір күн қалғандағы соңғы минуттағы шешімі оларға жарысқа қатысуға рұқсат берді, бірақ 908-лер бұған дейін оларсыз жүгіргендіктен, қақпақтарын жоғалтуы керек болды. "Team Matra" командасы бұл шешімге қатты ренжіді, бірақ мәлімдемесінде наразылық білдіруге ниетті емес екенін айтты. Егер тыйым басқа командалардың наразылығынан қайтадан енгізілсе, онда 1969 жылғы жарыстан Porsche толықтай шығады деп көпшілік сенді. Мамыр айына дейін жеке жарыс командаларына әрқайсысы 35 000 долларға сатылатын 25 шассидің homologaциясын алу үшін қажетті шассилер жасалды. Біріншісін Ле-Ман жарысы кезінде жеке тұлға - британдық Джон Вулф сатып алған. Автомобильдер алғашқы жарысын Спада өткізді, ал үш жұмыс Le Mans-те langheck (ұзын құйрық) түрінде болды Вик Элфорд / Ричард Атвуд және Ролф Стоммелен / Курт Аренс, Герберт Линге резервтік машинада. Прототиптер класында Porsche-де үш жұмыс 908 болды, сонымен қатар langheck формасында, оның ішінде тұрақты команда жүргізушілері Герхард Миттер / Удо Шуц. Бұл маусымдағы нұсқа 1968 жылғы машинаға қарағанда кем дегенде 20% жеңіл болды. Жаңа 908/2 spyder нұсқасы маусым бойы өте сәтті болды, оны команданың жетекші жүргізушілері Джо Сифферт пен Брайан Редман, Сифферттің демеушісі Харт Ски арқылы күшті жұмыс қолдауымен жүргізді. Сонымен қатар, 2 литрлік прототиптер класында 910-дың жекешелері де болды. Өткен жылғы қиын маусымнан кейін Форд енді өзінің бәсекелес Porsche сияқты бәсекеге қабілетті емес. GT40 ескіргенін көрсеткенмен, бес автокөлік қатысқан. Дэвид Йорк басқаратын Джон Уайердің J. W. Automotive компаниясы 6 топтағы "Мираж М2" машиналарын қатырмауды шешті, оның орнына өткен жылғы жарысқа қатысқан екі машинаны енгізді. Олар өзінің тұрақты жүргізуші комбинацияларын сақтады: Джеки Иккс / Джеки Оливер және Дэвид Хоббс / Майк Хейлвуд. Сондай-ақ, Алан Манн Racing командасының және Райнхольд Джосттың жарыста тұңғыш рет жүргізушісі болды. 1967 жылы алғашқы рет пайда болғаннан кейін Lola T70 Mk 3 біртіндеп жақсарды, енді оны спорттық санатқа қосу үшін жеткілікті өндіріс аяқталғаннан кейін, ол әлдеқайда сенімді, жарыста сыналған Chevrolet 5 литрлік V8 қозғалтқышын пайдалана алады. Эрик Бродли жобалаған жаңа Mk 3B жаңа ультражеңіл, ультра берік, көміртек талшығын қолданған алғашқы жарыс көлігі болды. "Дейтона"да өткен чемпионаттың алғашқы кезеңіндегі жеңісі Роджер Пенске командасының жақсы болжам жасады. Лола өзінің қатысушыларын Май айында РАК туристік трофиде Лоламен жарысып, Пол Хокинс өртеніп қайтыс болғаннан кейін кері алды. Жұмыс тобы болмаса, Джо Бонье / Мастен Грегори үшін көлік жүргізетін Scuderia Filipinetti болды. SEFAC Ferrari фабрика командасы бір жыл болмағаннан кейін Le Mans-ке жаңа 312P прототипімен оралды, оның дизайны Can Am 612P-ге өте ұқсас. Ол Ferrari Formula 1 қозғалтқышына...
Porsche had already wrapped up the championship after the seven races to date. Starting in July 1968, Porsche made a surprising and very expensive effort to conceive, design and build a whole new car for the Group 4 Sport category with one underlying goal: to win its first overall victory at Le Mans. In only ten months, the first Porsche 917 prototype was developed with a fibreglass body and Porsche's first 12 cylinder engine. Bored out to 4.5 litres, made from titanium, magnesium and exotic alloys, it produced a mighty 520 bhp. The 917 included another feature which would prove to be controversial in the week leading up to the race: movable aerodynamic wings linked to the suspension. These were banned by the CSI (Commission Sportive Internationale – the FIA's regulatory body) at the Monaco GP in May as dangerous. Porsche team manager, Rico Steinemann, protested that their test sessions had shown the car was inherently unstable without them and that the cars had been homologated for Group 4 with the flaps. A last minute decision the day before Le Mans by the FISA allowed them to race, although the 908s had to lose the flaps as they had previously run without them. Team Matra was particularly upset by this decision, but in a statement said they did not intend to protest. It was widely believed that if the ban was again reinstated because of a protest by other teams, Porsche would have pulled out of the 1969 race entirely. By May the necessary 25 chassis were completed for homologation, intended to be sold to private racing teams at $35,000 each. The first was purchased by a private interest by the time of the Le Mans race, that of Briton John Woolfe. The cars had their first race at Spa, and three works entries were at Le Mans in langheck (longtail) form for Vic Elford/Richard Attwood and Rolf Stommelen/Kurt Ahrens, with Herbert Linge in the reserve car. In the Prototype class, Porsche had three works 908s, also in langheck form, including regular team drivers Gerhard Mitter / Udo Schütz. This season's version was at least 20% lighter than the 1968 car. The new 908/2 spyder version that had been very successful through the season was run by the team's lead drivers, Jo Siffert and Brian Redman, through Siffert's sponsor, Hart Ski with strong works support. There were also a pair of privateer 910s in the 2 litre Prototype class. After a tight season last year, Ford were no longer as competitive as their Porsche rivals. Although the GT40 was showing its age, five were entered. John Wyer's J. W. Automotive, managed by David Yorke, chose not to run the disappointing Group 6 Mirage M2s and instead entered two of the cars they ran in the previous year's race. They kept their regular driving combinations: Jacky Ickx / Jackie Oliver and David Hobbs / Mike Hailwood. There were also entries for Alan Mann Racing and a race debut for Reinhold Joest, as a driver. After an inauspicious debut in 1967, the Lola T70 Mk 3 had gradually improved, and with sufficient production now completed to put it into the Sports category, it could run the far more reliable, race proven, Chevrolet 5 litre V8 engine. The new Mk 3B, designed by Eric Broadley, was the first racing car to use the new ultralight, ultra strong, carbon fibre. A victory in the opening championship round at Daytona for Roger Penske's team boded well. Lola withdrew its entries after Paul Hawkins burned to death in an accident in May driving a Lola at the RAC Tourist Trophy. Without the works team, it was Scuderia Filipinetti who ran a car for Jo Bonnier/Masten Gregory. The SEFAC Ferrari works team returned to Le Mans after a year's absence, with the new 312P prototype, a design strongly akin to the Can Am 612P. It ran a 3 litre V12 engine based on the Ferrari Formula 1 engine, developing 430 bhp. Two cars were entered, for former race winners Chris Amon and Pedro Rodriguez, partnered with hill climb specialist Peter Schetty and David Piper respectively. The North American Racing Team (NART) once again had three different options entered in the Sports category: its 1965 race winning 275LM car was back, with a new 365 GTB/4 in the over 2 litre class, and a Dino 206 S in the under 2 litre class. Alpine returned with its A220, Gordini had now fuel injected the Renault 3 litre to produce a still underwhelming 330 bhp. Mauro Bianchi, badly injured at the 1968 race, was now the works team manager after he failed the medical at the Monza round. As well as the three works cars, there was one for their regular customer team, the Ecurie Savin Calberson. The two teams, alongside another French privateer team, Trophée Le Mans, ran four of the A210 in the smaller Prototype classes including one for French ski champions Jean Claude Killy and Bob Wollek. After a strong showing in the 1968 race, the French team Matra gave up its Formula 1 development (leaving it to Ken Tyrrell's Matra International) to focus on its sports car program. Aerodynamic engineer Robert Choulet designed a low drag coupé specially for the Le Mans, the Matra 640, bearing a resemblance to his Panhard CD designs but with the Matra 3 litre V12 engine. Not ready in time for the March test weekend, Matra was able to get a special test in April. Henri Pescarolo took to the track, but at the first kilometres on the Mulsanne Straight, the car got airborne, doing a 360° loop, before smashing into roadside trees and catching fire. Pescarolo was pulled out alive but had two broken vertebrae and severe burns to his face and arms. The project was cancelled; however development was also proceeding on the 630. This led to a new open top car, the 650. Only one had been finished (just before scrutineering ) for Jean Pierre Beltoise / Piers Courage, while two former 630 chassis were converted (christened 630/650) for Johnny Servoz Gavin/Herbert Müller and 'Nanni' Galli/Robin Widdows. There was also an MS630 for Nino Vaccarella/Jean Guichet who had won the 1964 race together for Ferrari. Meanwhile, Pescarolo did race commentary for French TV from his hospital bed. Aside from the Lola, British cars were limited to the small manufacturers. The Chevron B8 had been homologated into Group 4, with a 2 litre BMW engine. Donald Healey had returned with its SR 2 litre prototype, improved from extensive testing at Silverstone. The GT category was still a limited field. Scuderia Filipinetti had a lock on the over 2 litre class, with both entries – a Corvette Stingray and Ferrari 275 GTB/C. The under 2 litre class was only contested by 911 privateers – the Porsche already proving to be the car of choice in this class. Alfa Romeo and Abarth factory entries dropped out because of a customs strike, and Ferrari North America also scratched some entries.
Практика
Тестілеу аптасы 29/30 наурызда өтті және Лусьен Бьянкидің жаңа 3 литрлік Alfa Romeo-да болған қайтыс болған оқиғасымен бүлдірілді. Көлік Хунэудиер турасында механикалық ақаудан зардап шекті, ол Мулсанн бұрышына жақындаған дөңгелектің үстіне келіп, телефон бағанасына және трансформатор станциясына соқтығысты және жарылды. Бианки соққыдан бірден қаза тапты. Тестілеу аптасында Ролф Стоммелен жаңа Porsche 917-де 3:30.7 есебімен Matra-дағы Сервоз Гавиннен үш секундқа жылдам болды. Пол Хокинс жұмысшы Лоламен 3:35.2 есебімен үшінші орын алды. Жаңа Porsche 917 көлігінің қуатын Стоммелен алғашқы жаттығулар күні 3:22,9 жылдамдықпен аяқтап, pole position-ті иеленді. Вулф жаттығу кезінде 3-ші емес, 1-ші орынға ие болған кезде қозғалтқышын бұзған, бірақ Поршеден ауыстыруды алды. Жо Сифферт пен Руди Линстің "Порше 908" машиналары үшінші және төртінші орында, одан кейін Родригес пен Амонның "Феррари" машиналары 3:35 айналыммен келді. Ең үздік Матра - 11-ші орынды Сервоз Гавин (3:36,4) ал Иккс ең жоғарғы Ford-ты 13-ші орынға қойды. Ал, "Альпине" командасы 3:45 минутта жарысқа қатысып, орта алаңға шықты. Ең үздік 2 литрлік автомобиль 27-ші орынды иеленген Госселин / Бургунье Альфа Ромео болды (4:09.8), ал алғашқы 911-ші 4:28.2 уақытын өткізіп, 35-ші орынға ие болды. NART-тің ДИНО-сы Мулсанн бұрышына жақындап келе жатқан Дэйтонаның досымен соқтығысып, екі машинаны да жарысқа шығарып жіберген кезде, жаман жаттығу болды. Ал жаттығу барысында Бониер "Лола"ны соққыға жығып, қан мен қауырсынға толы күйі шығып кетті. Ол құсты соққыға ұшыратып, оны салқындатқыш арқылы ұшқыш кабинасына сіңіріп кеткен. Бұл бірнеше көліктердің іріктеуден өтпегенін білдірді.
Аяқталмаған
Пост сынып No команда жүргізушілері Шасси Двигатель Шиналар Себеп DNF S5.0 12 Порше Жүйелік инженерия Вик Элфорд Ричард Атвуд Порше 917LH Порше 4.5L F12 327 Қозғалтқыш, тұтқа (22 сағат) DNF P3.0 22 Порше Жүйелік инженерия Руди Линс Вилли Каухсен Порше 908LH Купе Порше 3.0L F8 317 Қозғалтқыш (22 сағат) DNF P1.6 45 Société des Automobiles Alpine Jean Claude Killy Bob Wollek Alpine A210 Renault Gordini 1470cc S4 242 Амортизаторды орнату (20 сағат) DNF GT2.0 66(резерв) J. Egrud ((жеке қатысушы) Жан Эдреттауда Раймонд Порше Лопес 911 1991 F6 241 Accident (20 сағат) DNF P3.0 18A SpA SEFAC Педро Родригес Пипер Феррари 312P Дэвид Феррари Купе 3.0L V12 223L Купе Порше 3.0L F3 Саудин Пэппе 293 Альпина Альпина Альпина Альпина Альпина А210 Рено Гордини 1470cc S4 242 S4 242 Амортизаторды орнату (20 сағат) Амортизаторды орнату Ано ДNF Педре Джо Грейпппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппппп IIIB Chevrolet 5.0L V8 196 Engine (13hr) DNF GT+2.0 1 Scuderia Filipinetti Henri Greder Reine Wisell Chevrolet Corvette C3 Chevrolet 7.0L V8 196 Gearbox (16hr) DNF GT2.0 63(((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((((
Басталмаған
Pos Class No Team Drivers Шасси Двигатель себебі DNS S5.0 15 Porsche Жүйелік инженерия Герберт Линдж Браян Редман Руди Линс Porsche 917LH Porsche 4.5L F12 Қосалқы машина DNS S5.0 16 Солтүстік Америка жарыс командасы Сэм Пози Боб Гроссман Ferrari 365 GTB/4 Daytona Ferrari 4.4L V12 Практикалық апат DNQ P1.3 58 ((резерв) Ecurie ASA ESCA Жан Пьер Ханриуд Доминик Мартин Форд GT40 Форд 4.9L V8 Engine DNS S2.0 61 ((резерв)) Солтүстік Америка жарыс командасы Роберт Миусетт Рикардо Родригес Кавазино 206 Ferrari Scc 1986 V6 Практикалық апат DNQ P1.3 47 Unipower Cars Piers Forrester Stanley Robinson Unipower BMC GT 1293cc S4 DNQ P1.483 Piper Lalonde Ltd Piper Cars Джон Бертон Форд 1300 Gonde S4 ДНҚ 575 Scc (резерв) Lola Timmer Norfinder Mk 5770 III Chevrolet 5.0 L V8 DNA P1.15 69 ((резерв) Ж. Бурдон ((жеке қатысушы) Жак Бурдон Кристиан Этюин Альпиндегі A210 Рено Гордини 1005cc S4 келмеді