Жаки Икс: Бельгиялық жарыс шеберінің өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Бельгиялық жарыс жүргізушісі (туған 1945)

Жак Бернард Эдмон Мартин Анри "Джаки" Икс (ʒaki iks; 1 қаңтар 1945 жылы туған) – Бельгияның бұрынғы жарыс жүргізушісі. Ол Ле-Манның 24 сағаттық жарысын алты рет жеңіп (барлық уақытта екінші нәтиже) және Формула-1-де сегіз рет жеңіске жетіп, 25 мәрте жүлделі орынға ие болды. Ол Ford (1968), Ferrari (1972), Porsche (1976–1977) және (1982–1985) командаларының бірнеше әлем чемпионаттарын жеңіп алуға зор үлес қосты, жалпы 37 ірі әлем чемпионатында жеңіс тудырды. Сондай-ақ, 1979 жылы Can-Am чемпионатында және 1983 жылы Париж-Дакар раллиінде жеңімпаз атанды. Икс Формула-1-де екі рет чемпионаттың күміс жүлдесін жеңіп алды – 1969 және 1970 жылғы маусымдарда. Ол Scuderia Ferrari командасы үшін көптеген жарыстарда жеңіске жетті және 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында бірнеше маусым бойы команданың бас жүргізушісі болды.

Жарыстардағы алғашқы мансабы

1945 жылғы 1 қаңтарда Брюссельде дүниеге келген Иккс, әкесі – автожурналист Жак Иккс оны жарыстарға алып барғанда автоспортпен танысты. Осы отбасылық аяға қарамастан, Иккс спортқа қызығушылығы аз болды, әкесі оған 50 куб.см Zündapp мотоциклін сатып алғанша. Ол жол жарыстары мен мотоцикл сынақтарына қатыса бастады. 1962 жылы Меттет Гран-при жол жарысында 50 куб.см классында жеңіске жетті, содан кейін 1963 жылы Бельгияның 50 куб.см сынақ чемпионатында болашақ мотокросс әлем чемпионы Роджер Де Костерді жеңіп, керемет дарынын көрсетті. Ұзақ өтпей Иккс алғашқы маусымда 13 жарыстың 8-інде жеңіске жетіп, Еуропаның 50 куб.см сынақ титулын иеленді. Ол тағы екі титул жеңіп алғаннан кейін, туристік автоспортта Lotus Cortina көлігімен жарысуға көшті, 1965 жылы ұлттық седан чемпионатында жеңіске жетті, ал 1966 жылы BMW 2000TI көлігімен Spa 24 сағаттық жарысын ұтып алды. Ол сонымен қатар спорттық автокөлік жарыстарында да өтетін, Нюрбургрингтегі 1000 км жарыстарға қатысу арқылы алған тәжірибесі бар еді.

Ерте мансап

Иккс өзінің алғашқы Гран-присіне 1966 жылы Нюрбургрингте Кен Тирреллдің бір литрлік Формула 2 машинасымен (F2) Matra MS5 Cosworth жүргізу арқылы қатысты. Кейіннен Тейлор апатта алған күйіктен көз жұмды, өйткені оның машинасы өртенді. 1967 жылы Иккс тағы да Нюрбургрингте F2 Matra MS7 Cosworth 1.6 литрлік машинасымен, сонымен қатар Тиррелл қатысты. 1967 жылы Монцада ол Cooper T81B Maserati-де Формула 1-де дебют жасады, соңғы айналымда дөңгелегі тесілгеніне қарамастан алтыншы орынды иеленді. Ол Cooper атынан АҚШ Гран-присінде де, Уоткинс-Гленде жарысты, бірақ 45-ші айналымда қызып тоқтады. Иккс Францияда үшінші орынды, Ұлыбританияда екінші орынды алды және Канадада және Германияда Нюрбургрингте жеңіске жетті, онда ол соңғы Формула 1 жарысында поул позициясын және ең жылдам айналымды иеленді, содан кейін "The Ring" бұрынғыдай қиын және қауіпті болмай қалды. 1969 жылғы Мексика Гран-присінде Иккс екінші орынды алды және жылды пилоттар әлем чемпионатында Стюарттан кейін екінші орында аяқтады. 1970 жылы ол Ferrari командасына оралды, бұл қадамды Италия Гран-присінен бері қарастырып келген.

1970-1973: Феррари

1969 жылғыдай, 1970 жылғы маусымда да Икс көңілі толмады. Испания Гран-приінің бірінші айналымында ол Джеки Оливердің BRM машинасымен соқтығысып, машинасы өртенді. 1971 жылы Икс пен Феррари фавориттер ретінде бастады, бірақ чемпионатты жаңа Tyrrell машинасымен Джеки Стюарт жеңіп алды. Ferrari әдетте маусымды Формула-1 емес, спорттық автомобильдер чемпионатына толық назар аудара отырып бастайтын, осы факті Джон Суртистің 1966 жылғы маусымның ортасында команданы тастауына себеп болды. Икс «Firestone» ылғал дөңгелектерімен «Зандвортта» жаңбыр астында жеңіске жетті, ал Стюарттың «Goodyear» дөңгелектерімен ешқандай мүмкіндігі болмады. Содан кейін ол көп рет жарыстан шығып қалды, ал Стюарт бірінен кейін бірі жеңіске жетті, Икс Нюрбургрингте оған күшті қарсылық көрсеткеніне қарамастан, екі жүргізуші де 1968 жылдан 1973 жылға дейін жеңістерді бөлісті. Бұл ұзақ және өте қиын трасса Икс үшін сүйікті трассасы болды, ал Стюарт оны «Жасыл тозақ» деп атады, сонымен қатар 1970 жылғы жүргізушілердің бойкотын ұйымдастырушылардың бірі болды, бұл немістерді 1927 жылы салынған трассаның құрылымын қайта қарауға итерді. Стюарт содан бері тек ағаштардың өскені ғана өзгерді деді. Сұралғандай, трассаның жанындағылары кесіліп, олардың орнына кішкентай қауіпсіздік аймағы мен армко орнатылды. Шотландтық пен бельгиялық тек трассада ғана емес, одан тыс жерде де күресті. Стюарт Формула-1-де қауіпсіздікті арттыру үшін үнемі күресті, ал Икс мұны істеу арқылы спорттан шығармашылықты алып тастады деп ойлады. 1972 жылы Икс Феррариде қалып, Испания мен Монакода екінші орын алды. Содан кейін Ferrari тек жарыстан шығып қалулары үшін ғана танымал болды. Бірақ тағы да Нюрбургринг Икс үшін өзінің трассасы екенін көрсетуге мүмкіндік берді, оның үлкен қарсыласы Стюартқа ешқандай мүмкіндік бермеді. Бір жылдан кейін Стюарт пен 1957 жылы Хуан Мануэль Фанхио сияқты басқа чемпиондар Икс үшін соңғы Формула-1 жеңісі Нюрбургрингте болды, онда жоғары жүргізу шеберлігі жоғары машиналарды жеңе алды. 1973 жылы Ferrari 312B3 бәсекеге қабілетті болмады, ал Икс маусымның алғашқы Гран-приінде тек төртінші орын алды. Олардың спорттық машиналарынмен сәттілікке қол жеткізгенімен, оларды Икс өзі жеңіске жеткізді, италиялықтардың Формула-1 бағдарламасы басым болды, тіпті олар кейбір жарыстарды, әсіресе Нюрбургрингте өткізіп жіберуге мәжбүр болды. Бұл Икске ұнамады, ол маусымның ортасында команданы тастап кетті (1973 жылғы Британ Гран-приінен кейін сегізінші орын алды). Бірақ үш жарыстан кейін Уолтер Вольф Racing командасымен келісімшартқа отырды, оған Вольф қаржылық қолдау көрсетті. Wolf командасы сонымен қатар Wolf–Williams FW05 машинасымен жарысты, ол негізінен 1975 жылғы Hesketh 308C машинасының жаңадан аталған нұсқасы болды және бәсекеге қабілетті емес еді. Алайда, Чемпиондар жарысында Икс Хант пен Алан Джонсқа жетекшілік етуге тырысты, сонда Икс визары жыртылды. Әлем чемпионатында төрт рет іріктеуден өте алмады. 1968 жылы Икс Брайан Редменмен бірге Джон Уайердің Ford GT40 Mk1 машинасымен Брэндс-Хатчта алты сағаттық төзімділік жарысында жеңіске жетті. Икс тағы үш рет Бренд жарысында жеңіске жетті, 1972 жылы Марио Андреттимен бірге Ferrari үшін, ал 1977 және 1982 жылдары Жохен Масс пен Дерек Беллмен бірге Porsche жүргізді. 1969 жылы Икс Ле-Манның 24 сағаттық жарысында жеңіске жетті, бұл оның сол жарыстағы алғашқы жеңісі болды. Бұл жарыста ең сүйікті деп саналатын Porsche 917 Ле-Манда алғаш рет пайда болды. Джеки Оливермен бірге Икс жүргізген Ford GT40 сол кезде ескірген автомобиль болып көрінді, оны жаңа Porsche 917, сонымен қатар ескі Porsche 908 және Ferrari, Matra және Alfa Romeo 3 литрлік прототиптерінің жаңа буыны жеңді. Икс дәстүрлі Ле-Ман стартына қарсы болды, өйткені оны қауіпті деп санады, сондықтан ол жүгірудің орнына баяу жолмен машинасына қарай жүрді. Ол қауіпсіздік белбеуін мұқият бекітіп, жарысқа соңғы болып шықты. Бірінші айналымда жеке жүргізуші Джон Вулф белбеуін байлап үлгермеген, жаңа және қуатты 917 машинасымен апатқа ұшырады. Жарыс барысында Porsche 917 машиналары сенімді емес болып шықты, және олардың ешқайсысы да жарысты аяқтамады. Жарыс аяғындағы соңғы төрт сағат Ханс Херрманн мен Жерар Ларрустың Porsche 908 және Икс пен Оливердің Ford GT 40 арасындағы жекпе-жекке айналды. Соңғы сағатта Икс пен Херрман бір-бірінен үнемі асып түседі, Porsche тура жолдарда аэродинамикалық кедергісі аз болғандықтан жылдам болады, ал тежегіш перделері тозғандықтан тежегіштің алдында қайтадан өткізіледі және команда оларды ауыстыруға жеткілікті уақыт қалмайды деп есептеді. Икс жарысты ең аз айырмамен жеңіп алды, екі машина арасындағы айырма бірнеше метрден кем болды, тіпті оның бастапқыда қасақана үлкен қашықтықты жоғалтқанына қарамастан. Ол қауіпсіздік үшін де күресті: 1970 жылдан бастап, барлық жүргізушілер жарысты белбеулерін нық бекітіп, машиналарында отырып бастай алады. Кейінгі жылдары Икс Ле-Манның 24 сағаттық жарысында рекордтық алты рет жеңіске жетті, «Ле-Ман мырзасы» деп танылды. Жеңістердің үшi Дерек Беллмен бірге болды: бұл ең танымал серіктестіктердің біріне айналды. 2005 жылы Том Кристенсен Икс рекордiн жаңартты, ал Кристенсен 2014 жылғы маусым соңында зейнетке шығу туралы хабарлағанда тоғыз жеңіске ие болды. 1976 жылдан бастап ол Porsche компаниясының зауыттық жүргізушісі болды және олардың жаңа турбо күшпен жабдықталған жарыс машиналарын, 935 және әсіресе 936 спорттық машиналарын жүргізіп, Ле-Манда үш рет жеңіске жетті. Бұл жарыстар, сондай-ақ 1978 жылғы жеңіліс, көбінесе жаңбыр мен түнде, ең тамаша жарыстардың бірі болды. Икс 1977 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысын өзінің ең сүйікті жеңісі деп санайды. Басқа Porsche 936 машинасымен ертерек зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол Жүрген Барт пен Херли Хейвудтың машинасына көшті, ол 42-орында болды. Икс жоғалған айналымдарды өтеуге тырысып, таңғы сағатта жарысқа жетекшілік етті, бірақ машинаны жөндеуге мәжбүр еткен механикалық мәселеге тап болды. Механиктер бір цилиндрді өшіріп, мәселені шешті, содан кейін Икс жарысты жеңіп алды. 1982 жылғы жеңіс жаңа және жоғары Porsche 956 моделімен келді, ол оған 1982 және 1983 жылдары төзімділік жарысының әлем чемпионы атанын алды. 1983 жылы Икс Porsche командасының жетекшісі болды, бірақ жаңа одақтасы одан жылдам болды: жас неміс Штефан Беллоф Икске сүйікті трассасының түпнұсқалық конфигурациясында өткен соңғы жарыста Нюрбургрингте жаңа рекордтық уақыт көрсетті. Көрініс бойынша, Икс пен Беллоф кейінірек даулы оқиғаларға қатысты. 1984 жылы Икс Монакода Формула-1 жарысының директоры болды. Ол жаңбырдың күшті болуына байланысты жарысты ортасынан бұрын тоқтатты, сол кезде көшбасшы Ален Прост жас Айртон Сенна мен Беллофтан қуып жете бастады. Прост жарысты жеңіп алды, бірақ жеңіс үшін жартылай ұпай алды (4,5); француз ақырынан McLaren командаласы Ники Лаудаға жарты ұпай айырмасымен 1984 жылғы Әлем Чемпионатын ұтырды. 1985 жылы Икс тағы да Беллофпен байланысты болды, бірақ трагикалық салдарға әкелді. Беллоф 1986 жылы Ferrari командасына қосылуға асыққан, ол Монакодағы өнертабысынан кейін оған орын ұсынды, бұл 1973 жылы Лаудаға Икске қарағанда жақсы өнер көрсеткеннен кейін жасағандай болды. Спа трассасында, Икстің туған жерінде, жеке Porsche 956 машинасымен жарысқан жас неміс Икске үш айналым бойы еңкейгеннен кейін, зауыттық Porsche 962 машинасымен алға шығуға тырысты. Eau Rouge бұрылысында Беллоф сол жақтан өтуге тырысты, бірақ Икс оң жақтан Eau Rouge кіреберісінде солға бұрылып, олар соқтығысып, құлады, Беллоф сағаттан кейін «Raidillon» бөлігінде тоқтағаннан кейін қайтыс болды, ал Икс дүрсілдеп, жарақат алмады. Ол маусым соңында кәсіби жарыс жолынан зейнеткерлікке шықты.

As in 1969, Ickx had a disappointing start to the 1970 season. On the first lap of the Spanish Grand Prix he collided with the BRM of Jackie Oliver and his car caught fire. In 1971, Ickx and Ferrari started as favourites, but the championship went to Jackie Stewart with the new Tyrrell. Ferrari traditionally started the season with its full attention on the sports car championship rather than Formula One, a fact that had already caused John Surtees to leave in the middle of the 1966 season. Ickx won at Zandvoort in the rain with Firestone wet tyres, while Stewart had no chance with his Goodyear rubber. After that, he had a lot of retirements, while Stewart took one win after the other, despite Ickx giving him a good challenge at the Nürburgring once again, where both drivers shared victories from 1968 to 1973. That long and very challenging track was the favourite of Ickx, while Stewart had called it the 'Green Hell' as well as being a driving force behind the driver boycott of 1970 that urged the Germans to rework the layout of the track, which had been built in 1927. Stewart said the only thing that had changed since then were the trees growing bigger. As requested, those near the track were cut and replaced with a small run off area, and armco. So, the Scot and the Belgian not only fought on the track, but also off the track. Stewart was constantly fighting for more safety in Formula One, while Ickx thought by doing that the challenge was taken out of the sport. In 1972, Ickx stayed at Ferrari and finished second in Spain and Monaco. After that the Ferrari only got noticed for its retirements. Yet, once again it was the Nürburgring where Ickx was eager to show it was his track, giving his great rival Stewart no chance at all. As for Stewart one year later, and other champions such as Juan Manuel Fangio in 1957, it turned out that the last Formula One win for Ickx came at Nürburgring, where superior driving skill could beat superior machinery. In 1973, the Ferrari 312B3 was no longer competitive, and Ickx only managed one fourth place at the opening Grand Prix of the season. While being successful with their sports cars, which were driven to several wins by Ickx himself, the Formula One programme of the Italians was outclassed, and they even had to skip some races, notably at the Nürburgring. This was not acceptable to Ickx, who left the team halfway through the season (after the 1973 British Grand Prix, where he finished eighth). but after three races signed with the new team of Walter Wolf Racing, which had substantial financial backing from Wolf. The Wolf team were also running the Wolf–Williams FW05 which was essentially a rebadged Hesketh 308C from 1975 and was uncompetitive. However, at the Race of Champions, Ickx was challenging Hunt and Alan Jones for the lead, when Ickx's visor ripped off. In the world championship races he failed to qualify on four occasions, In 1968, Ickx won the Brands Hatch six hour endurance race partnered with Brian Redman in a John Wyer entered Ford GT40 Mk1. Ickx would go on to win the Brands race on a further three occasions, in 1972 for Ferrari alongside Mario Andretti and 1977 and 1982 driving Porsches with Jochen Mass and Derek Bell respectively. Ickx won the 1969 24 Hours of Le Mans, his first victory in that race. This race also saw the first appearance of the Porsche 917 at Le Mans, which was regarded by far as the favourite. The Ford GT40 that Ickx drove with Jackie Oliver appeared at that time to be an obsolete car, outperformed by the new Porsche 917 but also by the older Porsche 908 and the new generation of 3 litre prototypes from Ferrari, Matra and Alfa Romeo. As Ickx was opposed to the traditional Le Mans start which he considered to be dangerous, he slowly walked across the track to his machine, instead of running. He locked the safety belt carefully and thus was the last to start the race, chasing the field. On lap one, private driver John Woolfe, who had not taken time to belt himself in, had a fatal accident in his new and powerful 917. During the race the Porsche 917 cars proved unreliable, and none finished. The last four hours of the race turned into a duel between the Porsche 908 of Hans Herrmann/Gérard Larrousse and the Ford GT 40 of Ickx/Oliver. In the last hour, Ickx and Herrmann continually leapfrogged each other, the Porsche being faster on the straights owing to having less aerodynamic drag, while being passed again under braking as the brake pads were worn and the team reckoned there was not enough time left to change them. Ickx won the race by the smallest of competitive margins ever, with less than between the two cars, despite having lost a bigger distance intentionally at the start. He also won his case for safety: from 1970, all drivers could start the race sitting in their cars with the belts tightened properly. In later years, Ickx won a record six times at the 24h race at Le Mans, becoming known as "Monsieur Le Mans". Three of the wins were with Derek Bell: this would become one of the most legendary partnerships. In 2005, Tom Kristensen surpassed Ickx's record and when Kristensen announced his proposed retirement at the end of the 2014 season had nine victories. From 1976 on, he was a factory driver for Porsche and their new turbocharged race cars, the 935 and especially the 936 sports car, which he drove to wins in Le Mans three times. These drives, as well as the losing effort in 1978, often in the rain and at night, were some of the finest ever. Ickx considers the 1977 24 Hours of Le Mans race to be his favourite win of all time. Retiring earlier on in another Porsche 936, which he shared with Henri Pescarolo, the team transferred him to the car of Jürgen Barth and Hurley Haywood which was in 42nd place. Ickx made up for lost laps to lead the race by early morning, but suffered a mechanical problem which forced the car to pit. The mechanics resolved the issue by switching off one cylinder, and Ickx went on to win the race. The win in 1982 came with the new and superior Porsche 956 model, though, which carried him to two titles as world champion of endurance racing, in 1982 and 1983. In 1983, Ickx was the team leader at Porsche, but a new teammate was faster than he was: young German Stefan Bellof set new lap records at the Nürburgring in the last ever sports car race held on the original configuration of Ickx's favourite track. As it turned out, Ickx and Bellof would become involved in controversial events later on. In 1984, Ickx acted as Formula One race director in Monaco. He stopped the race before half distance due to heavy rain, just as leader Alain Prost was being caught by a young Ayrton Senna and Bellof. Prost thus won the race but was awarded only half the points for a win (4.5); the Frenchman subsequently lost the 1984 World Championship to McLaren team mate Niki Lauda by half a point. In 1985, Ickx was involved with Bellof again, but with fatal consequences. Bellof raced a privateer Porsche while waiting to join the Ferrari in 1986, which had promised him a seat after his performance in Monaco, similar to what they had done for Lauda after he outclassed Ickx there in 1973. At Spa, Ickx's home track, the young German in the private Porsche 956 of Walter Brun tried to pass the experienced Belgian in the factory Porsche 962 for first place after being behind Ickx for three laps. At Eau Rouge corner, Bellof attempted to pass from the left, but Ickx turned left from the right side at the entry of the Eau Rouge and they collided and crashed, Bellof dying an hour later after he crashed the barrier in the "Raidillon" part of the track head on, while Ickx was shaken but unharmed. He retired from professional circuit racing at the end of the season.

Басқа тұқымдар

Иккс 1977 жылы Австралияда өткен Харди Фердо 1000 жарысында Аллан Моффатпен бірге жеңіске жетті, бұл жарыста жеңіске жеткен соңғы дебютант болды, 2011 жылға дейін. Ол кезде Ник Перкат екі мәрте жеңімпаз Гарт Тандермен серіктесіп, осы жетістікті қайталады. Батурст 1000-дағы жеңіс Австралияда шығарылған және жарыс үшін шектеулі модификацияларға ие Ford XC Falcon Group C Touring Car көлігінде тіркелді. Ол бұрын ешқашан айдап көрмеген машинада бірнеше күн жаттығудан кейін, трассаны жақсы білетін және басқа машинамен жарыспайтын жүргізушілермен бірдей немесе одан да жылдам айналымдар жасады. 1979 жылы қайта жандандырылған Can Am сериясында, қайта құрастырылған және дөңгелектері жабық Формула 5000 машиналарында Иккс Кеке Росберг, Эллиот Форбс Робинсон және Бобби Рахалдың күшті қарсылығына қарамастан жеңіске жетті. Формула-1 дебютанты Росберг өзінің Can Am көлігін атойлы жүргізді, бірақ Иккстің қарқынына жете алмауға тырысып, көбінесе жолдан шығып кетті. Иккс маусымның соңында Риверсайдтегі жарысты шешуші түрде жеңіп алды. Осыдан бір апта бұрын, Монтерей маңындағы қауіпті және толқынды Лагуна-Сека трассасында Иккс көшбасшылар Форбс Робинсон мен Росбергті қуудың орнына консервативті жарыс стратегиясын таңдады. Бірақ жарыстың түсірілімдері осы Can Am жарыстарының соңғы буынының қатыгездігін көрсетті. Иккс келесі маусымда титулын қорғауға оралмады. Оның Ле-Мандағы тағы бір жеңісі, 1991 жылы Mazdaspeed үшін Mazda 787B көлігін жарысқа шығарған Oreca командасына кеңесші ретінде болды. Иккс 1978 және 1984 жылдары өткен Халықаралық Чемпиондар жарысына қатысуға шақырылды. Ол бұрын ешқашан сток көлігімен жарыспаса да, 1969 жылы Дэйтона 500 жарысына Джуниор Джонсонға тиесілі көлікте қатысты. Жарысқа бірнеше күн қалғанда, Иккс жаттығу кезінде көлікті сынап жатқанда апатқа ұшырады. Өзі жарақат алмаса да, көлік жөндеуге келмейтіндей зақымданды. Команданың жалғыз қосалқы көлігі жарыстың жеңімпазы Ли Рой Ярброға қажет болды, сондықтан Иккс жарысқа қатыса алмады. Кәсіби жарыстан зейнеткерлікке шыққаннан кейін де ол Париж-Дакар раллиінде бәсекелестікті жалғастырды, тіпті соңғы жылдары қызы Ванинамен бірге жарысты. Ол 1983 жылы Mercedes Benz G Class көлігімен осы раллиде жеңіске жетті. Бүгінде ол Гудвуд жылдамдық фестивалі және Монтерей тарихи жарыстары сияқты тарихи шараларда жүргізуші ретінде көрінеді, көбінесе Porsche және Ferrari атынан. Ол Монако Гран-приінің жарыс директоры қызметін әлі де атқарады және Брюссельде тұрады.

Ickx also co drove to victory with Allan Moffat at the 1977 Hardie Ferodo 1000 in Australia, becoming the last debutant to win the race until 2011, when Nick Percat matched this feat partnering two time winner Garth Tander. The victory at the Bathurst 1000 was in a Ford XC Falcon Group C Touring Car manufactured in Australia with limited modifications for racing. After only days practice in a car he had never driven before he was doing lap times the same or quicker than drivers who drove nothing else and who were familiar with the circuit. In 1979, in the newly reborn Can Am series for rebodied covered wheel Formula 5000 cars, Ickx won against strong opposition from Keke Rosberg, Elliot Forbes Robinson and Bobby Rahal. Formula One fledgling Rosberg drove his Can Am car with ferocity, but often went off the road trying to match the pace of Ickx, who won the series decisively at the season finale at Riverside. The previous weekend, on the dangerous and undulating Laguna Seca circuit near Monterey, Ickx elected to race conservatively rather than going after leaders Forbes Robinson and Rosberg, but film of the race indicates the brutal nature of this late generation of Can Am racing. Ickx did not return to defend his title the following season. One of his other Le Mans victories in a non driving capacity was when he consulted for the Oreca team who were running a Mazda 787B for Mazdaspeed in 1991. Ickx was also selected to participate in the 1978 and 1984 editions of the International Race of Champions. Although he had never driven a stock car before, Ickx was entered to race in the 1969 Daytona 500, in a car owned by Junior Johnson. A few days before the race, Ickx crashed the car during practice, and although he was not injured, the car was damaged beyond repair. The team's only backup car was needed by eventual race winner LeeRoy Yarbrough, so Ickx did not have the opportunity to race. After he retired from his professional racing career, he continued to compete in the Paris Dakar Rally, even competing with daughter Vanina in recent years. He won the event in 1983 driving a Mercedes Benz G Class. Nowadays, he appears in historic events as a driver, such as the Goodwood Festival of Speed and the Monterey Historics, usually on behalf of Porsche and Ferrari. He still acts as the Clerk of the Course for the Monaco Grand Prix and is still a resident of Brussels.

Құрметтер

2000 жылғы жарыстан бұрын "Ле-Манның құрметті азаматы" атағы берілді, бұл атаққа ие болған алғашқы спортшы ол болды. 2002 жылы Халықаралық Мотор спорты Даңқ залына енгізілді. RTBF бойынша Бельгияның ең үздік спортшысы (3-орын, Эдди Меркстің артынан, Жан Мишель Саив пен Стефан Эвертс арасында): 2014 жыл. 2019 жылы оның 75 жылдығына орай Porsche компаниясы 911 (992) моделінің арнайы нұсқасын "Carrera 4S Belgian Legend Edition" деп атады. Автомобиль X Blue түсімен боялған, ал жақтағы терезелерінің шеттері ақ түсті, бұл Икстің әйгілі шлемінің дизайнына сілтеме жасайды. 2020 жылы Америка Мотор спорты Даңқ залына енгізілді.

Жеке өмір

Джеки Икс әнші Хаджа Нинге үйленген. Жұбайлар 2011 жылдың шілде айында Монаконың принці Альберт пен Шарлин Виттстоктың тойында қонақ болды. Икс 1980-жылдардың басында Монакода тұрақты түрде қоныстанды. Икстің әкесі Жак Икс (1910–1978) және ағасы Паскаль Икс (1937 жылы туған) жарыс машинасының жүргізушілері болған. Оның қызы Ванина Икс (бірінші әйелі Екатерина Икспен болған некеден) да әкесінің жолын жалғап, жарыс машинасының жүргізушісі болды.

Ле-Манның толық 24 сағаттық жарысының нәтижелері

Жыл Командасы Пилоттар Көлік Сыныбы Айналымдар 1966 Essex Wire Corporation Жохен Неерпаш Ford GT40 Mk. I S5.0 154 Аяқталмады Аяқталмады 1967 John Wyer Automotive Engineering Брайан Мьюр Mirage M1 Ford P+5.0 29 Аяқталмады Аяқталмады 1969 John Wyer Automotive Engineering Джеки Оливер Ford GT40 Mk. I S5.0 372 1-орын 1-орын 1970 SpA Ferrari SEFAC Питер Шетти Ferrari 512S S5.0 142 Аяқталмады Аяқталмады 1973 SpA Ferrari SEFAC Брайан Редман Ferrari 312PB S3.0 332 Аяқталмады Аяқталмады 1975 Gulf Research Racing Co. Дерек Белл Mirage GR8 Ford Cosworth S3.0 336 1-орын 1-орын 1976 Martini Racing Porsche System Gijs van Lennep Porsche 936 S3.0 349 1-орын 1-орын 1977 Martini Racing Porsche System Юрген Барт Хёрли Хейвуд Porsche 936/77 S+2.0 342 1-орын 1-орын 1978 Martini Racing Porsche System Боб Волек Юрген Барт Porsche 936/78 S+2.0 364 2-орын 2-орын 1979 Essex Motorsport Porsche Брайан Редман Юрген Барт Porsche 936 S+2.0 200 Аяқталмады Аяқталмады 1980 Equipe Liqui Moly – Martini Racing Рейнхольд Йост Porsche 908/80 S+2.0 336 2-орын 2-орын 1981 Porsche System Дерек Белл Porsche 936 S+2.0 354 1-орын 1-орын 1982 Rothmans Porsche System Дерек Белл Porsche 956 C 359 1-орын 1-орын 1983 Rothmans Porsche Дерек Белл Porsche 956 C 370 2-орын 2-орын 1985 Rothmans Porsche Йошен Масс Porsche 962C C1 348 10-орын 10-орын